Bù nước đúng cách và ăn uống giúp người bệnh sốt xuất huyết sớm hồi phục

Việc bù đủ dịch khi sốt xuất huyết, lựa chọn thực phẩm và ăn uống đúng cách là điều rất quan trọng để người bệnh sớm hồi phục.

Sốt xuất huyết thuộc dạng bệnh truyền nhiễm với nguyên nhân gây nên là virus Dengue gồm 4 chủng khác nhau. Chúng truyền bệnh cho con người qua trung gian là muỗi Aedes aegypti.

Khi muỗi đốt, virus sẽ xâm nhập vào cơ thể chúng rồi qua tuyến nước bọt tấn công vào cơ thể người lành cũng từ vết muỗi đốt.

Sốt xuất huyết thuộc dạng bệnh truyền nhiễm với nguyên nhân gây nên là virus Dengue.

Người bị sốt xuất huyết có thể bị sốt cao, mệt mỏi, chán ăn, nôn ói, từ đó làm giảm lượng dịch đưa vào cơ thể. Theo khuyến cáo của WHO, người bệnh sốt xuất huyết cần uống đủ dịch. Những người không có dấu hiệu cảnh báo, còn ổn định và dung nạp được dịch đường uống, bù dịch đường uống thường được ưu tiên.

Tuy nhiên, nhu cầu dịch ở người mắc sốt xuất huyết không giống nhau mà phụ thuộc vào tuổi, cân nặng, mức độ sốt, khả năng ăn uống, tình trạng mất nước và bệnh lý đi kèm. Người bệnh nên uống đều trong ngày, có thể chia thành nhiều lần, đặc biệt khi chán ăn hoặc buồn nôn.

Oresol là dung dịch được sử dụng để bù nước và điện giải. Khi sử dụng, cần pha đúng theo hướng dẫn ghi trên bao bì của từng sản phẩm. Không tự ý pha đặc hoặc loãng hơn vì có thể làm thay đổi nồng độ các chất điện giải trong dung dịch.

Nếu uống vào bị nôn, người bệnh có thể nghỉ một lúc rồi tiếp tục uống từng lượng nhỏ khi cảm thấy có thể dung nạp. Nếu nôn liên tục hoặc không thể uống được, cần được cơ sở y tế đánh giá.

Lưu ý khi bù nước bằng nước dừa cho người bị sốt xuất huyết

Nhiều người khi bị sốt xuất huyết thường chỉ bù nước bằng nước dừa. Theo chuyên gia y tế, nước dừa có thể được sử dụng như một loại đồ uống nếu người bệnh uống được và không có chống chỉ định riêng. Tuy vậy, mọi người không nên xem nước dừa là dung dịch bù nước điện giải thay thế cho oresol.

Khi sốt xuất huyết có thể uống nước dừa để bù nước nhưng cần cẩn thận. Ảnh HM

Điều quan trọng khi bù nước là bảo đảm người bệnh được cung cấp đủ dịch phù hợp với tình trạng bệnh, thay vì cố uống thật nhiều một loại đồ uống.

Người mắc đái tháo đường hoặc có bệnh lý cần kiểm soát lượng đường cần lựa chọn đồ uống phù hợp và trao đổi với bác sĩ nếu việc kiểm soát đường huyết gặp khó khăn.

Gia đình cũng nên chú ý lượng nước tiểu của người bệnh. Tiểu ít rõ rệt so với bình thường cần lưu ý nguy cơ mất nước hoặc tình trạng tuần hoàn bị ảnh hưởng và liên hệ cơ sở y tế để được đánh giá.

Ăn gì để cơ thể hồi phục sớm khi sốt xuất huyết?

Chế độ dinh dưỡng đúng với người bệnh sốt xuất huyết rất quan trọng trong việc nâng cao sức đề kháng, tăng khả năng miễn dịch và quá trình hồi phục. Trong thời gian mắc bệnh sốt xuất huyết, người bệnh thường mệt mỏi, chán ăn. Thay vì cố ăn nhiều trong một bữa, chuyên gia y tế khuyên, người bệnh cần được chia làm nhiều bữa nhỏ, ưu tiên các món dễ tiêu, mềm và phù hợp với khả năng dung nạp.

Những món như cháo, súp, cơm mềm, khoai tây, sữa… được lựa chọn tùy khẩu vị và tình trạng tiêu hóa của người bệnh. Chế độ ăn nên đa dạng, bảo đảm cung cấp đủ năng lượng, protein, vitamin và khoáng chất. Thịt, cá, trứng, sữa, các loại đậu, rau xanh, trái cây… Tăng cường thực phẩm giàu sắt như gan, thịt, các loại đậu và rau lá xanh vì chứa các khoáng chất cần thiết cho quá trình tạo hemoglobin và tạo máu.

Khi đang buồn nôn hoặc có biểu hiện khó chịu đường tiêu hóa, người bệnh nên hạn chế các món nhiều dầu mỡ, khó tiêu hoặc quá cay nếu những thực phẩm này khiến triệu chứng tăng lên.

Các loại đồ uống chứa caffeine như cà phê, nước tăng lực cũng không nên được ưu tiên thay thế cho nước và các loại dịch phù hợp trong quá trình bù nước. Đặc biệt, gia đình cân nhắc hạn chế những thực phẩm, đồ uống có màu đỏ hoặc màu sẫm khi người bệnh đang có nguy cơ xuất huyết vì có thể khiến khó nhận biết sự thay đổi màu sắc của chất nôn hoặc phân nếu xuất hiện chảy máu.

Nếu người bệnh nôn ra máu hoặc chất nôn giống bã cà phê, đi ngoài phân đen hoặc có máu, cần đưa đến cơ sở y tế để được đánh giá ngay.

Khi nào cần đi viện

Theo BSCKII Nguyễn Thanh Bình, Phó Trưởng khoa Virus – Ký sinh trùng, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương, sốt xuất huyết thường khởi phát đột ngột với sốt cao, có thể kèm đau đầu, đau mỏi cơ khớp, đau hốc mắt, buồn nôn, chán ăn. Bệnh thường có giai đoạn sốt kéo dài 2 – 7 ngày, trong đó giai đoạn nguy hiểm thường xuất hiện khi người bệnh bắt đầu hạ sốt, phổ biến từ ngày thứ 3 đến ngày thứ 7.

Do đó, hạ sốt không đồng nghĩa đã qua giai đoạn nguy hiểm. Người bệnh và gia đình cần tiếp tục theo dõi sát diễn biến sức khỏe, chăm sóc đúng cách, bù dịch phù hợp và sử dụng thuốc an toàn.

Ngoài ra, người bệnh không nên tự ý truyền dịch tại nhà. Việc truyền dịch tĩnh mạch cần có chỉ định và được nhân viên y tế theo dõi. Với người bệnh sốt xuất huyết không có dấu hiệu cảnh báo, còn ổn định và uống được, không phải trường hợp nào cũng cần truyền dịch.

Sau khi hạ sốt, người bị sốt xuất huyết vẫn cần theo dõi sát sao. Ảnh minh họa

Khi xuất hiện dấu hiệu cảnh báo, việc cố gắng bù nước bằng đường uống không thể thay thế việc đưa người bệnh đến cơ sở y tế.

Người bệnh cần được đưa tới cơ sở y tế ngay khi có các dấu hiệu: Đau bụng nhiều hoặc đau bụng tăng dần; Nôn liên tục, không thể uống được; Thở nhanh hoặc khó thở; Mệt lả, bồn chồn, vật vã hoặc thay đổi ý thức; Chảy máu bất thường, nôn ra máu hoặc đi ngoài phân đen; Tiểu ít rõ rệt so với bình thường…