Tổng thống Ukraine tuyên bố sẵn sàng thực hiện lệnh ‘ngừng bắn năng lượng’

Ngày 11/10, Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky tuyên bố Kiev sẵn sàng ngừng tấn công các cơ sở năng lượng của Nga và kỳ vọng Moskva có động thái tương tự, sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump thông báo hai bên đã đạt được thỏa thuận ngừng bắn trong lĩnh vực năng lượng.

Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky phát biểu trong một cuộc họp báo. Ảnh: PAP/TTXVN phát

Trong bài phát biểu được Văn phòng Tổng thống Ukraine công bố, ông Zelensky hoan nghênh thông báo của nhà lãnh đạo Mỹ, đồng thời nhấn mạnh Kiev ủng hộ mọi hình thức ngừng bắn khả thi, đáng tin cậy và hướng tới chấm dứt xung đột. Ukraine sẵn sàng không tấn công các cơ sở năng lượng của Nga và mong muốn Moskva đưa ra cam kết tương tự, trên cơ sở thỏa thuận với Tổng thống Mỹ.

Ông Zelensky khẳng định các lực lượng vũ trang Ukraine đã nhận được đầy đủ chỉ thị liên quan, đồng thời bày tỏ mong muốn Nga có phản hồi tích cực đối với những nỗ lực giảm leo thang xung đột. Kiev cũng đang chờ thông tin cụ thể về cuộc đối thoại giữa Mỹ và Nga, cũng như việc Tổng thống Nga Vladimir Putin thực hiện cam kết mà Tổng thống Trump đã đề cập.

Theo ông Zelensky, ông đã trao đổi về tuyên bố của Tổng thống Trump với Tổng thư ký Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) Mark Rutte, Thủ tướng Canada Mark Carney và Tổng thống Phần Lan Alex Stubb. Sau cuộc điện đàm với ông Zelensky ngày 11/10, Thủ tướng Ba Lan Donald Tusk cũng khẳng định nước này tiếp tục ủng hộ Ukraine.

Trong khi đó, Thủ tướng Anh Andy Burnham tuyên bố London ủng hộ lời kêu gọi của Tổng thống Trump về một thỏa thuận ngừng tấn công hạ tầng năng lượng kéo dài giữa Nga và Ukraine, đồng thời nhấn mạnh tầm quan trọng của việc duy trì sức ép đối với Moskva.

Trước đó, cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố Nga và Ukraine đã nhất trí về một “lệnh ngừng bắn năng lượng”, theo đó chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng của nhau. Tuy nhiên, ông chưa công bố các điều khoản cụ thể của thỏa thuận. Phía Nga hiện chưa đưa ra phản hồi về tuyên bố này.

Thông báo về thỏa thuận ngừng bắn được Tổng thống Trump đưa ra không lâu sau khi ông kêu gọi Ukraine tổ chức bầu cử, với kỳ vọng một ban lãnh đạo mới có thể thúc đẩy tiến trình đạt thỏa thuận hòa bình với Moskva. Phản hồi về vấn đề này, trong cuộc phỏng vấn với ABC News, Tổng thống Zelensky cho biết Ukraine có thể tổ chức tổng tuyển cử nếu Nga đồng ý thực hiện lệnh ngừng bắn kéo dài 60 ngày. Nhà lãnh đạo Ukraine cho rằng dù tôn trọng Tổng thống Trump, việc lựa chọn người đứng đầu đất nước vẫn phải do người dân Ukraine quyết định. Ông cũng thừa nhận việc tổ chức bầu cử trong bối cảnh xung đột là nhiệm vụ phức tạp.

Trong diễn biến liên quan, hãng Axios ngày 11/10 đưa tin hai đặc phái viên của Tổng thống Mỹ Donald Trump là ông Steve Witkoff và ông Jared Kushner đã hoãn chuyến thăm Nga để làm rõ quan điểm của Ukraine và các nước châu Âu về đề xuất hòa bình trước khi tiếp tục các bước tiếp xúc với Moskva. Thông tin được đưa ra trong bối cảnh Washington đang thúc đẩy các nỗ lực ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc xung đột Nga – Ukraine.

Axios dẫn lời một quan chức Ukraine cho biết, tại cuộc gặp giữa các nhà đàm phán Mỹ và Ukraine ở Miami gần đây, ông Witkoff và ông Kushner đã cảnh báo Washington có thể ngừng chia sẻ thông tin tình báo với Kiev nếu Ukraine không đáp ứng các yêu cầu của Mỹ.

Trong khi đó, tờ Financial Times đưa tin Mỹ đang gây sức ép với Ukraine và các nước châu Âu nhằm chấm dứt các cuộc tấn công của Ukraine vào nhà máy lọc dầu Nga. Theo nguồn tin được báo dẫn lại, Washington có thể xem xét đình chỉ cơ chế cung cấp vũ khí cho Ukraine và ngừng chia sẻ thông tin tình báo.

Cùng ngày 11/10, chuyên gia kinh tế Mỹ Jeffrey Sachs, Giám đốc Trung tâm Phát triển Bền vững thuộc Đại học Columbia, cho rằng các nước châu Âu không nên triển khai quân đội tới Ukraine, cả trong và sau khi xung đột kết thúc.

Trước đó, hồi tháng 8, Thủ tướng Anh Andy Burnham cho biết “liên minh các nước sẵn sàng hành động” dự kiến tổ chức tập trận để chuẩn bị lực lượng triển khai tới Ukraine sau khi đạt thỏa thuận ngừng bắn. Tuy nhiên, Nga nhiều lần phản đối việc triển khai lực lượng NATO tại Ukraine, cho rằng động thái này có thể làm gia tăng căng thẳng và kéo dài xung đột.