Ông Trump yêu cầu Ukraine thay tổng thống, cảnh báo ông Zelensky

Tổng thống Mỹ Donald Trump kêu gọi Ukraine thay lãnh đạo, đồng thời yêu cầu Tổng thống Volodymyr Zelensky chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào nhà máy lọc dầu Nga.

Tổng thống Mỹ Donald Trump phát biểu trước giới truyền thông trên bãi cỏ phía Nam của Nhà Trắng ở Washington, D.C., Mỹ, ngày 1/10. Ảnh: Getty.

Tổng thống Mỹ Donald Trump hôm 10/10 kêu gọi Ukraine thay thế Tổng thống Volodymyr Zelensky, đồng thời chỉ trích các cuộc tấn công của Kiev nhằm vào cơ sở hạ tầng dầu mỏ của Nga. Động thái diễn ra một ngày sau khi ông Trump công bố thỏa thuận cung ứng dầu diesel với Nga, khiến nhà lãnh đạo Ukraine phản ứng gay gắt.

“Tôi đề nghị họ tìm một nhà lãnh đạo mới có thể đạt được thỏa thuận, bởi ông ấy đã có thể đạt được rất nhiều thỏa thuận nhưng vì lý do nào đó lại không làm được”, ông Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng. “Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine có một tổng thống mới”.

Tổng thống Zelensky đã đưa ra một trong những lời chỉ trích gay gắt nhất từ trước đến nay nhằm vào Nhà Trắng, lên án thỏa thuận giữa ông Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin về việc dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với dầu diesel của Nga. Thỏa thuận được công bố trong bối cảnh giá năng lượng tăng cao dai dẳng đang trở thành gánh nặng chính trị đối với đảng Cộng hòa của ông Trump trước cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng tới.

Hôm thứ Bảy, Chính phủ Nga thông báo đã lập tức dỡ bỏ một phần lệnh cấm xuất khẩu dầu diesel.

“Hôm nay, Nga nói lời cảm ơn vì các lệnh trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel được dỡ bỏ bằng cách thả 5 quả bom lượn xuống các tòa nhà dân cư ở Zaporizhzhia”, ông Zelensky nói sau khi một cuộc tấn công của Nga vào thành phố này hôm thứ Bảy.

Thành phố Zaporizhzhia ở miền Nam Ukraine thường xuyên trở thành mục tiêu của các đợt oanh kích từ Nga. Các cuộc tấn công tại đây đã gia tăng cường độ trong vài tháng gần đây.

Ông Trump: các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng Nga “phải chấm dứt ngay”

Quyết định dỡ bỏ các biện pháp trừng phạt đối với xuất khẩu dầu diesel của Nga được Mỹ áp đặt khoảng một năm trước nhằm cắt nguồn tài chính phục vụ chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine. Động thái này diễn ra trong bối cảnh giá nhiên liệu vẫn ở mức cao sau cuộc xung đột giữa Mỹ và Iran.

Thay vì nới lỏng sức ép, Kiev đã kêu gọi Washington gia tăng áp lực lên Moscow nhằm buộc Nga bước vào các cuộc đàm phán nghiêm túc để chấm dứt cuộc chiến kéo dài 4 năm rưỡi.

Ông Trump nhiều lần chỉ trích Ukraine tấn công các nhà máy lọc dầu của Nga, cho rằng những cuộc tập kích này góp phần đẩy giá năng lượng toàn cầu lên cao. Trong khi đó, Kiev tuyên bố muốn cả hai bên chấm dứt hoàn toàn các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở năng lượng, trong bối cảnh Moscow liên tục tập kích lưới điện của Ukraine.

“Tôi đã nói với ông ấy: ‘Muốn làm gì thì làm. Đừng tấn công các nhà máy lọc dầu. Còn rất nhiều mục tiêu khác. Đừng đánh vào các nhà máy lọc dầu’. Nhưng rồi ông ấy vẫn tiến hành cuộc tấn công”, ông Trump nói về Tổng thống Zelensky khi chuẩn bị rời Nhà Trắng để tham dự một cuộc vận động chính trị.

“Ông ấy tốt nhất là phải chấm dứt ngay”, Tổng thống Mỹ nhấn mạnh.

Các cuộc tấn công mới nhất của Nga diễn ra sau cuộc gặp hôm thứ Sáu tại Miami giữa các quan chức Ukraine, châu Âu và các nhà đàm phán Mỹ. Theo một nguồn tin nắm rõ nội dung thảo luận, các bên tìm cách xây dựng một đề xuất chung nhằm chấm dứt chiến tranh.

Ông Trump công bố thỏa thuận dầu diesel với Nga ngay khi các cuộc đàm phán đang diễn ra. Tổng thống Zelensky cho biết động thái này khiến Kiev bất ngờ.

Theo hãng thông tấn Interfax-Ukraine dẫn lời trợ lý tổng thống Dmytro Lytvyn, phái đoàn Ukraine đã lên đường trở về nước hôm thứ Bảy.

Sau cuộc điện đàm với ông Trump hôm thứ Sáu, Tổng thống Nga Vladimir Putin cho biết khả năng nối lại ngay lập tức các cuộc đàm phán hòa bình là không cao, với lý do Ukraine tiến hành các cuộc tấn công bằng máy bay không người lái nhằm vào Moscow.

Hãng thông tấn nhà nước Nga TASS hôm thứ Bảy dẫn lời một nguồn tin cho biết các nhà đàm phán Mỹ Steve Witkoff và Jared Kushner có thể tới Moscow trong vòng hai tuần tới.