Phát hiện thạc sĩ trường top đầu từng nhận lương 1,9 tỷ đồng/năm, thất nghiệp phải đi làm lao công

Từng nhận lương gần 1,9 tỷ đồng/năm, một thạc sĩ 35 tuổi chuyển sang làm lao công sau khi thất nghiệp.

Có bằng thạc sĩ từ một trường đại học thuộc nhóm hàng đầu, từng làm việc tại doanh nghiệp lớn với mức lương đáng mơ ước, nhiều người sẽ nghĩ con đường sự nghiệp của một người như vậy đã tương đối vững vàng. Nhưng khi công việc kết thúc, những lợi thế từng có chưa chắc giúp họ nhanh chóng tìm được một vị trí tương đương.

Câu chuyện của một người đàn ông Trung Quốc đang thu hút sự chú ý trên mạng xã hội là trường hợp như vậy. Ở tuổi 35, sau khi mất việc lập trình viên và nộp hơn 1.000 hồ sơ xin việc không thành công, anh nhận công việc vệ sinh tại khu dân cư với mức lương 3.000 NDT/tháng, tương đương 11,4 triệu đồng.

Anh Trương – nhân vật chính trong câu chuyện

Từ thạc sĩ, lập trình viên lương gần 1,9 tỷ đồng/năm đến thất nghiệp ở tuổi 35

Người đàn ông được biết đến trên mạng xã hội với tài khoản “Lão Trương hay khóc”. Anh từng có một hành trình học tập và làm việc được nhiều người ngưỡng mộ: xuất thân từ một thị trấn nhỏ, thi đỗ vào trường đại học thuộc nhóm 985 – dự án đại học top đầu của Trung Quốc, tiếp tục học lên thạc sĩ rồi trở thành lập trình viên tại một doanh nghiệp lớn.

Ở thời kỳ đỉnh cao sự nghiệp, anh nhận mức lương gần 500.000 NDT/năm (khoảng 1,9 tỷ đồng). Anh lập gia đình, đón mẹ từ quê lên sống cùng và xây dựng cuộc sống tại Bắc Kinh. Mọi thứ thay đổi vào ngày 25/1/2025, khi hợp đồng lao động của anh chính thức kết thúc. Khoảng 40 ngày trước đó, công ty đã thông báo sẽ không gia hạn hợp đồng.

Ban đầu, khoản tiền bồi thường và trợ cấp thất nghiệp giúp anh trang trải sinh hoạt. Tuy nhiên, những khoản chi cố định nhanh chóng trở thành áp lực. Tiền thuê nhà mỗi tháng là 5.000 NDT (khoảng 19 triệu đồng), tiền đóng bảo hiểm xã hội khoảng 3.000 NDT (khoảng 11,4 triệu đồng). Anh còn thua lỗ khoảng 150.000 NDT (khoảng 570 triệu đồng), sau một thời gian đầu tư chứng khoán.

Trong khi tiền tiết kiệm dần vơi đi, việc tìm kiếm một công việc mới của anh Trương cũng không diễn ra như dự tính.

Nộp hơn 1.000 hồ sơ xin việc, cuối cùng nhận công việc lao công

Sau khi thất nghiệp, anh Trương tiếp tục tìm việc trong ngành công nghệ. Anh gửi hơn 1.000 hồ sơ nhưng vẫn không tìm được vị trí phù hợp. Tuổi tác là một trong những trở ngại lớn nhất anh gặp phải trong quá trình tuyển dụng.

Anh cũng thử làm video ngắn để chia sẻ kinh nghiệm và câu chuyện cá nhân, hy vọng tìm được hướng đi mới trên mạng xã hội. Tuy nhiên, những video ban đầu không thu hút nhiều lượt xem.

Cuối cùng, ban quản lý khu dân cư nơi anh sinh sống đề nghị anh nhận công việc làm nhân viên vệ sinh. Mức lương là 3.000 NDT/tháng (khoảng 11,4 triệu đồng). Công việc của bắt đầu từ 6 giờ sáng và kết thúc vào 9 giờ tối. Với khoản thu nhập này, anh có thể tiếp tục đóng bảo hiểm xã hội và giảm bớt áp lực tài chính trong thời gian tìm hướng đi tiếp theo.

Không tìm được việc, anh chấp nhận làm vệ sinh ở khu dân cư mình sống với mức lương 3.000 NDT

Dù chấp nhận hướng đi này, anh Trương không thể không thừa nhận rằng khoảng cách giữa hai công việc rất lớn. Trước đây, anh làm việc với máy tính trong doanh nghiệp công nghệ, nhận mức lương hàng trăm nghìn NDT mỗi năm. Sau khi thất nghiệp, anh mặc đồng phục vệ sinh, thu gom và phân loại rác tại khu dân cư, với thu nhập chỉ bằng một phần nhỏ so với trước.

Câu chuyện của anh Trương sau đó nhanh chóng thu hút sự chú ý trên mạng xã hội. Một số người hoài nghi về tính xác thực của câu chuyện, trong khi những người khác quan tâm đến khó khăn mà người lao động trung niên có thể gặp phải khi tìm việc sau nhiều năm làm trong ngành công nghệ.

Sự thực đằng sau

Anh từng đến sân bay Đại Hưng ở Bắc Kinh để ngủ qua đêm tại khu vực sảnh, đến Thâm Quyến thăm bạn và tiếp tục thử sức với nội dung video ngắn. Những lựa chọn này cho thấy việc làm lao công không phải hướng đi lâu dài mà anh xác định cho bản thân, mà là một công việc tạm thời trong giai đoạn nguồn thu nhập bị gián đoạn.

Chi tiết này cũng khiến câu chuyện trở nên khác với hình dung ban đầu của nhiều người. Nếu chỉ nhìn vào mức lương 3.000 NDT/tháng, người ta dễ tập trung vào sự chênh lệch giữa công việc hiện tại và vị trí lập trình viên trước đây. Nhưng với anh Trương, điều cần giải quyết trước mắt không phải giữ bằng được hình ảnh của một thạc sĩ từng làm tại doanh nghiệp lớn, mà là tìm cách trang trải những khoản chi phí vẫn tiếp tục phát sinh sau khi mất việc.

Trường hợp của anh cũng cho thấy bằng cấp và kinh nghiệm không phải lúc nào cũng chuyển hóa thành một công việc tương đương khi người lao động buộc phải quay lại thị trường tuyển dụng. Một vị trí từng mang lại thu nhập cao không bảo đảm rằng người làm nghề có thể tìm được công việc mới với mức đãi ngộ tương tự, nhất là khi quá trình tìm việc kéo dài và các khoản chi tiêu vẫn đều đặn mỗi tháng.

Thị trường lao động đặt ra nhiều thách thức với người tìm việc ở độ tuổi trung niên

Điều này cũng đặt ra một câu hỏi về giá trị của những năm tháng học tập và kinh nghiệm tích lũy trong công việc. Bằng cấp có thể giúp một người bước vào những vị trí tốt hơn, còn kinh nghiệm là lợi thế được xây dựng qua nhiều năm làm nghề. Nhưng khi một công việc kết thúc, những lợi thế ấy không phải lúc nào cũng giúp người lao động nhanh chóng tìm được một vị trí tương đương.

Với những người đã bước sang tuổi 35, việc chuyển sang một công việc mới còn có thể kéo theo nhiều áp lực khác. Họ thường phải cân đối giữa mức lương kỳ vọng, yêu cầu tuyển dụng và những khoản chi phí gia đình không thể trì hoãn. Nếu mất nhiều tháng để tìm được công việc phù hợp, lựa chọn trước mắt đôi khi không còn là chờ một vị trí đúng với kinh nghiệm cũ, mà là tìm nguồn thu nhập để duy trì cuộc sống.