Tên lửa DF-17 và HGV DF-ZF tốc độ Mach 10, tầm bắn 2.500km, ‘xé rào hệ thống phòng thủ’

Giải mã tên lửa DF-17 cùng phương tiện lướt siêu vượt âm HGV DF-ZF, vũ khí siêu vượt âm Trung Quốc ‘xé rào hệ thống phòng thủ’, định hình lại cuộc chơi tác chiến biển đảo tại Tây Thái Bình Dương.

Tên lửa DF-17 (còn gọi Dongfeng-17, Đông Phong-17 hay CH-SS-22 theo cách gọi của NATO) là tên lửa đạn đạo tầm trung nhiên liệu rắn di động đường bộ của Trung Quốc, được thiết kế đặc biệt để mang phương tiện lướt siêu thanh/siêu vượt âm HGV DF-ZF (HGV – Hypersonic Glide Vehicle).

Hệ thống này được coi là một trong những vũ khí siêu thanh đầu tiên đi vào biên chế hoạt động, với lần xuất hiện công khai đầu tiên tại lễ duyệt binh Quốc khánh năm 2019.

Sự kết hợp giữa tầng đẩy đạn đạo truyền thống và đầu đạn lướt cơ động đã tạo ra quỹ đạo bay khó dự đoán, khác biệt rõ rệt so với tên lửa đạn đạo thông thường.

Tên lửa DF-17 sử dụng tầng đẩy lấy từ biến thể DF-16B, dài khoảng 11 mét và nặng khoảng 15 tấn. Đây là hệ thống nhiên liệu rắn một tầng, cho phép triển khai nhanh trên xe phóng di động, mà không cần chuẩn bị phức tạp như tên lửa nhiên liệu lỏng.

Sau khi phóng thẳng đứng, tầng đẩy đưa đầu đạn lên độ cao và tốc độ cần thiết, sau đó tách ra. Phần còn lại của hành trình do phương tiện lướt siêu thanh/siêu vượt âm HGV DF-ZF đảm nhận.

Tên lửa DF-17 trong buổi duyệt binh tại Bắc Kinh, ngày 1/10/2019. Ảnh: Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA)/missilethreat.csis.org

Tầm hoạt động ước tính dao động từ 1.800 đến 2.500 km, đủ để bao phủ nhiều mục tiêu trong khu vực Tây Thái Bình Dương.

Phương tiện lướt siêu thanh/siêu vượt âm HGV DF-ZF, trước đây được phương Tây gọi là WU-14, là trái tim của hệ thống. Đây là phương tiện lướt siêu thanh/siêu vượt âm không động cơ, hoạt động theo nguyên lý boost-glide (tăng tốc-lướt).

Sau khi tách khỏi tầng đẩy, nó lướt trong tầng khí quyển ở độ cao khoảng 40 đến 100 km với tốc độ từ Mach 5 đến Mach 10.

Thiết kế dạng waverider (cưỡi sóng – một kiểu thiết kế khí động học đặc biệt dành cho các phương tiện bay ở tốc độ siêu vượt âm (hypersonic, từ Mach 5 trở lên), trong đó phương tiện được chế tạo để tận dụng chính sóng xung kích (shock wave) do nó tạo ra khi rẽ gió nhằm gia tăng lực nâng) cho phép tận dụng sóng xung kích để tạo lực nâng, giúp duy trì độ cao và khoảng cách bay xa hơn so với đầu đạn đạn đạo thông thường cùng khối lượng.

Khả năng cơ động trong giai đoạn lướt giúp thay đổi quỹ đạo, khiến việc dự đoán điểm rơi và thời điểm đánh chặn trở nên khó khăn hơn nhiều so với quỹ đạo hình parabol cố định.

Tên lửa DF-17 trong buổi duyệt binh tại Bắc Kinh, ngày 1/10/2019. Ảnh: Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA)/missilethreat.csis.org

Ưu điểm lớn nhất của cấu hình này nằm ở khả năng ‘xuyên thủng hệ thống phòng thủ tên lửa’. Tên lửa đạn đạo truyền thống bay cao và có quỹ đạo dễ tính toán, tạo điều kiện cho radar phát hiện sớm và tên lửa đánh chặn.

HGV DF-ZF bay thấp hơn, thời gian cảnh báo ngắn hơn và có thể thực hiện các động tác cơ động ngang cũng như thay đổi độ cao, làm giảm hiệu quả của các hệ thống như THAAD hay Aegis trong giai đoạn giữa và cuối.

Bán kính sai số vòng tròn (CEP- Circular Error Probable là một thước đo tiêu chuẩn trong khoa học quân sự và đạn đạo dùng để đánh giá độ chính xác của tên lửa, pháo hoặc vũ khí dẫn đường) được báo cáo ở mức vài mét trong các cuộc thử nghiệm trước đây, đủ để mang đầu đạn thông thường hoặc hạt nhân tùy theo nhiệm vụ.

Quá trình phát triển cho thấy Trung Quốc đã thực hiện nhiều cuộc thử nghiệm từ năm 2014 đến 2017, trước khi hệ thống đi vào biên chế khoảng năm 2019.

Việc sử dụng tầng đẩy sẵn có từ DF-16 giúp rút ngắn thời gian phát triển và tận dụng cơ sở hạ tầng sản xuất hiện có.

Tên lửa DF-17 (hay Đông Phong-17, Dongfeng-17) là dòng tên lửa đạn đạo tầm trung cơ động do Trung Quốc chế tạo, được trang bị phương tiện lướt siêu vượt âm HGV DF-ZF có khả năng di chuyển với tốc độ tối thiểu Mach 5, tương đương khoảng 1,6 km mỗi giây. Ảnh: armyrecognition.com

Tuy nhiên, công nghệ lướt siêu thanh đòi hỏi vật liệu chịu nhiệt cao và hệ thống điều khiển chính xác để duy trì ổn định trong môi trường khí động học khắc nghiệt ở tốc độ siêu thanh.

Tên lửa DF-17 cùng HGV DF-ZF đại diện cho hướng phát triển vũ khí siêu thanh/siêu vượt âm theo kiểu boost-glide, khác với tên lửa hành trình siêu thanh dùng động cơ scramjet duy trì lực đẩy liên tục.

Hệ thống này (tên lửa DF-17 cùng HGV DF-ZF) nhấn mạnh khả năng tấn công chính xác ở tầm trung với độ sống sót cao trước hệ thống phòng thủ đối phương, đồng thời đặt ra thách thức mới cho các kiến trúc phòng thủ tên lửa hiện có.

Các thông số kỹ thuật vẫn dựa trên đánh giá tình báo và quan sát công khai, vì Trung Quốc chưa công bố đầy đủ dữ liệu chính thức chi tiết.