Nga và Iran bí mật phát triển tên lửa săn tàu sân bay Mỹ?

Các tài liệu bị rò rỉ cho thấy Nga đã chuyển giao bí quyết kỹ thuật quan trọng cho Iran, giúp Tehran tiến gần hơn tới năng lực tấn công các tàu chiến Mỹ.

Tàu sân bay USS Abraham Lincoln (phía sau) của hải quân Mỹ di chuyển trên Biển Arab. Ảnh: AP/TTXVN

Theo tờ Financial Times (Anh) ngày 2/9, Nga đã bí mật giúp Iran phát triển tên lửa hành trình siêu vượt âm trong “một trong những vụ chuyển giao công nghệ quân sự chiến lược bí mật nhất từ ​​Moskva sang Tehran”, dựa trên một cuộc điều tra sâu rộng về các thư từ bị rò rỉ, hồ sơ đi lại và phân tích bằng sáng chế quân sự. Kết quả chỉ ra một chương trình bắt đầu từ năm 2023 và tiếp tục ngay cả khi Mỹ và Israel tiến hành các chiến dịch tấn công Iran.

Nguồn tin trên cho biết chương trình bí mật mang tên C430L đã tuyển mộ các chuyên gia hàng đầu trong lĩnh vực này để giúp Iran phát triển một loại vũ khí mới có khả năng thách thức các tàu sân bay của Mỹ – vốn được triển khai không thường xuyên trong khu vực – và các tàu chiến khác ở Trung Đông.

Fabian Hinz, chuyên gia về tên lửa Iran và nhà phân tích cấp cao tại Conflict Armament Research, nêu quan điểm: “Đây là việc chuyển giao công nghệ quân sự chiến lược cực kỳ nhạy cảm – loại công nghệ mà Iran đã cố gắng có được trong nhiều thập kỷ. Một chương trình như thế này cần sự chấp thuận về mặt chính trị từ cấp cao nhất ở Nga”. Nỗ lực phát triển chính tập trung vào hệ thống động cơ phản lực ramjet, loại động cơ cho phép tên lửa hành trình bay với tốc độ gấp nhiều lần tốc độ âm thanh. Tên lửa hành trình siêu vượt âm kết hợp tốc độ với khả năng bay ở tầm thấp, giảm thời gian mà hệ thống phòng thủ có để phát hiện và đánh chặn chúng.

Tên lửa siêu vượt âm cực kỳ nhanh, chính xác, cơ động và có khả năng mang đầu đạn hạt nhân. Khoảng 7 năm trước, Tổng thống Nga Vladimir Putin tiết lộ rằng Moskva đã phát triển một loại tên lửa như vậy, Kinzhal, hay còn gọi là “Dao găm”, trong một bài phát biểu mà ông nói rằng Nga có thể tấn công hầu hết mọi nơi trên thế giới và xuyên thủng hệ thống phòng không của Mỹ. Nga đã sử dụng Kinzhal nhiều lần trong xung đột ở Ukraine.

Tờ Financial Times lưu ý rằng Iran đã chế tạo hệ thống động cơ đẩy độc đáo này, nhưng không có bằng chứng nào cho thấy tên lửa hành trình siêu vượt âm đã được đưa vào hoạt động. Jim Larson, cựu chuyên gia phân tích về Iran của CIA, cho biết: “Công nghệ này sẽ cung cấp cho Iran một hệ thống vũ khí chiến lược có thể đe dọa các tàu chiến của Hải quân Mỹ”.

Các thư từ mà tờ báo trên thu được cho thấy các cuộc đàm phán đã tiếp tục suốt mùa hè năm nay. Hợp tác giữa Nga và Iran đã được đưa tin nhiều lần, nhưng chương trình C430L được mô tả là một chương trình “phản ánh sự tương tác sâu sắc hơn” với Tehran vì nó cung cấp cho Iran bí quyết thực tiễn để tự phát triển hệ thống vũ khí này. Nỗ lực hỗ trợ này được tổ chức bởi Rosoboronexport, nhà xuất khẩu vũ khí nhà nước của Nga, và NPO Mash. Mỹ đã áp đặt lệnh trừng phạt đối với NPO Mash từ năm 2014.

Tuần trước, Giám đốc CIA John Ratcliffe đã có chuyến thăm bất thường tới Nga. Các hãng truyền thông Mỹ, như The Wall Street Journal và Politico, đưa tin rằng ông Ratcliffe đã đến Moskva để kêu gọi Nga không nên hỗ trợ Iran. Các quan chức trao đổi với Politico cho biết chuyến thăm này nhằm gây áp lực để Nga giảm bớt sự hỗ trợ kinh tế và quân sự cho Iran.

Một quan chức Anh cho biết ông Ratcliffe đã nêu vấn đề này sau khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent đe dọa siết chặt trừng phạt đối với các quốc gia không cắt đứt quan hệ kinh tế với Iran. Theo quan chức trên, giám đốc CIA đã nói rõ rằng Nga phải ngừng chia sẻ vũ khí và công nghệ quốc phòng với Iran và kêu gọi Moskva không nên “phản ứng thái quá” nếu bị ảnh hưởng bởi các lệnh trừng phạt của Mỹ.