Thanh niên 24 tuổi đã cao huyết áp, tiến sĩ chỉ rõ điều phá sức khỏe ở người trẻ

Đi khám sức khỏe định kỳ do công ty tổ chức, nam thanh niên 24 tuổi bất ngờ khi biết mình bị huyết áp cao dù không hề có triệu chứng.

TS.BS Tạ Quang Thành, Phó Giám đốc Bệnh viện Lão khoa Hà Nội cho biết, tại Việt Nam, tỷ lệ tăng huyết áp năm 2022 mới ở mức 16,9% thì đến năm 2023 con số này đã tăng vọt lên 25,1%, kéo theo các biến chứng gia tăng tương ứng.

Một nghiên cứu giai đoạn 2017-2023 trên 67.234 người từ 18 tuổi trở lên cho thấy có tới 30,1% người mắc bệnh (20.207 người). Tỷ lệ này gia tăng đáng kể ở giới trẻ khi ghi nhận 4,1% ở độ tuổi 18-29 và tăng lên 12,3% ở độ tuổi 30-39.

Thực tế lâm sàng ghi nhận không ít thanh niên đối mặt với nguy cơ biến chứng từ căn bệnh tưởng chừng chỉ gặp ở người già.

Anh N.V.A (24 tuổi, nhân viên văn phòng) thường xuyên làm việc ca đêm, dùng đồ ăn nhanh, ít vận động, uống nước ngọt có ga và hút thuốc lá. Khi đi khám định kỳ cùng công ty, anh mới phát hiện huyết áp chạm ngưỡng 150/90 mmHg. Sau khi thăm khám chuyên sâu, các bác sĩ xác định anh bị tăng huyết áp giai đoạn 1 kết hợp rối loạn chuyển hóa do lối sống thiếu khoa học.

TS.BS Tạ Quang Thành lật giở chồng hồ sơ bệnh án với những trường hợp người trẻ đã mắc huyết áp cao. Ảnh: N.Huyền

Theo bác sĩ Thành, các yếu tố liên quan đến tăng huyết áp ở người trẻ bao gồm lối sống không lành mạnh, béo phì, giới tính và các yếu tố kinh tế – xã hội. Cơ chế “trẻ hóa” bệnh xuất phát từ mô hình phối hợp giữa di truyền, môi trường, lối sống, chuyển hóa cùng các bệnh lý thứ phát, gây tổn thương cơ quan tích lũy theo thời gian.

Những nguyên nhân quan trọng thúc đẩy bệnh phát triển bao gồm thừa cân, béo phì; chế độ ăn mặn, tiêu thụ nhiều thực phẩm chế biến sẵn, đồ ăn nhanh, đồ ngọt và chất béo bão hòa. Bên cạnh đó, thói quen lạm dụng rượu, thuốc lá, đồ uống năng lượng hay các chất kích thích cũng là tác nhân hàng đầu khiến căn bệnh âm thầm gia tăng ở thế hệ trẻ.

Điều đáng lo ngại, theo các chuyên gia, người trẻ bị tăng huyết áp thường không có biểu hiện rõ rệt. Nhiều bệnh nhân chỉ ngẫu nhiên phát hiện khi đi khám sức khỏe tổng quát, khám tuyển dụng, khám trước phẫu thuật hoặc tự đo huyết áp tại nhà.

Âm thầm phơi nhiễm trong nhiều năm

Đặc biệt, nguy cơ biến chứng trong 10 năm đầu ở người trẻ bị tăng huyết áp rất thấp nhưng hệ lụy suốt đời lại cao với nhiều biểu hiện nguy hiểm liên quan đến tim, thận, não và mạch máu.

Điều này được các chuyên gia nhận định đó là “sự nguy hiểm lớn nhất” của tăng huyết áp ở người trẻ với tình trạng “âm thầm phơi nhiễm” kéo dài. Do không được phát hiện và can thiệp sớm, áp lực máu cao diễn tiến liên tục qua hàng thập kỷ sẽ gây ra những hệ lụy tích lũy âm thầm trên các cơ quan.

Về hệ tim mạch, áp lực kéo dài làm phì đại thất trái, xơ vữa động mạch sớm và tăng vọt nguy cơ nhồi máu cơ tim hay suy tim khi còn rất trẻ.

Đối với não bộ, bệnh làm gia tăng biến cố đột quỵ (xuất huyết não, nhồi máu não) và suy giảm chức năng nhận thức sớm.

Tại thận, tình trạng huyết áp cao âm thầm phá hủy các vi mạch, dẫn đến tổn thương cầu thận, suy giảm chức năng thận và tiến triển thành suy thận mãn tính.

Ngoài ra, người trẻ còn đối mặt với nguy cơ biến chứng võng mạc gây giảm thị lực và tổn thương hệ mạch máu toàn thân.

Tuy nhiên, do nguy cơ ngắn hạn thấp nên người trẻ thường có tâm lý chủ quan, tuân thủ điều trị kém hơn. Để dự phòng hiệu quả, Tiến sĩ Thành khuyến cáo giới trẻ cần giảm lượng muối trong khẩu phần ăn, kiểm soát cân nặng hợp lý, tăng cường hoạt động thể lực, không hút thuốc lá, hạn chế rượu bia và chủ động đo huyết áp định kỳ.

“Tăng huyết áp giờ đây không còn là căn bệnh riêng của người cao tuổi. Người trẻ cần chủ động tầm soát, đặc biệt khi bệnh xuất hiện sớm, diễn tiến nặng hoặc khó kiểm soát nhằm điều trị kịp thời và theo dõi suốt đời”, Tiến sĩ Thành nhấn mạnh.