Quyết tâm đưa du lịch Hà Nội cất cánh

Sự ra đời của Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 22-8-2026 của Bộ Chính trị về phát triển du lịch Việt Nam trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới mở ra một định hướng chiến lược quan trọng đối với ngành Du lịch cả nước.

Với vị thế trung tâm, Hà Nội có đầy đủ cơ sở để nắm bắt thời cơ, phát huy vai trò một trong những cực tăng trưởng du lịch quốc gia, biến tầm nhìn thành sản phẩm, biến tiềm năng thành giá trị và biến quyết tâm thành kết quả phát triển thực chất.

Du khách tham quan di tích Văn Miếu – Quốc Tử Giám. Ảnh: Trương Hiên

Hội tụ lợi thế để vươn lên

Du lịch là ngành kinh tế tổng hợp, có tính liên ngành, liên vùng và xã hội hóa cao. Một hành trình du lịch có thể tạo doanh thu cho hàng loạt lĩnh vực, từ vận tải, lưu trú, ẩm thực, thương mại đến văn hóa, giải trí và công nghiệp sáng tạo. Phát triển du lịch vì thế còn là mở rộng thị trường, tạo việc làm, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo tồn di sản và quảng bá hình ảnh đất nước. Đây cũng là những giá trị nền tảng được Bộ Chính trị nêu rõ trong Nghị quyết số 26-NQ/TW.

Điểm có ý nghĩa đặc biệt của Nghị quyết là yêu cầu đổi mới tư duy phát triển du lịch, chuyển mạnh từ tăng trưởng dựa vào số lượng sang chú trọng chất lượng, giá trị gia tăng và sức cạnh tranh; lấy văn hóa làm nền tảng cốt lõi, bản sắc và chất lượng trải nghiệm làm lợi thế cạnh tranh, đồng thời đẩy mạnh ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Nghị quyết đặt mục tiêu đến năm 2030, du lịch đóng góp trực tiếp 10-12% GDP, đón 45-50 triệu lượt khách quốc tế, phục vụ 160 triệu lượt khách nội địa, tổng thu từ khách du lịch đạt 80-90 tỷ USD. Đáng chú ý, Hà Nội cùng thành phố Hồ Chí Minh và Đà Nẵng được xác định là ba cực tăng trưởng du lịch của cả nước. Điều đó không chỉ khẳng định vị thế của Thủ đô, mà còn đặt ra yêu cầu Hà Nội phải đi đầu trong thực hiện.

Hiếm có địa phương nào hội tụ nhiều lớp giá trị văn hóa, lịch sử và đời sống đương đại như Hà Nội. Từ hồ Hoàn Kiếm, phố cổ, Hoàng thành Thăng Long, Văn Miếu – Quốc Tử Giám đến những làng nghề truyền thống, không gian nghệ thuật, ẩm thực và các lễ hội dân gian, Thủ đô sở hữu nguồn tài nguyên du lịch giàu bản sắc. Nhưng lợi thế của Hà Nội không chỉ nằm ở số lượng di tích hay vẻ đẹp cảnh quan, mà còn ở khả năng kể những câu chuyện có chiều sâu về lịch sử, con người và sức sống của một đô thị nghìn năm văn hiến.

Đó là nền tảng để phát triển du lịch văn hóa – di sản, du lịch sáng tạo, du lịch ẩm thực và những trải nghiệm mang dấu ấn riêng. Một chuyến thăm Bát Tràng sẽ có giá trị hơn khi du khách được tìm hiểu câu chuyện nghề gốm, trực tiếp trải nghiệm chế tác, gặp gỡ nghệ nhân và lựa chọn sản phẩm độc đáo.

Một hành trình đến Đường Lâm sẽ hấp dẫn hơn khi kiến trúc làng cổ được kết nối với ẩm thực, nếp sống và những câu chuyện về cộng đồng. Di sản khi ấy không chỉ là đối tượng tham quan, mà trở thành nguồn lực tạo sinh kế, việc làm và giá trị kinh tế cho người dân.

Với vai trò trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa và đối ngoại, Hà Nội còn có điều kiện phát triển du lịch hội nghị, sự kiện, triển lãm và dịch vụ chất lượng cao. Vị trí kết nối thuận lợi tạo cơ hội để Thủ đô trở thành cửa ngõ đưa du khách đến với những hành trình liên vùng, kết hợp di sản đô thị với sinh thái, nghỉ dưỡng, làng nghề và trải nghiệm nông thôn. Không gian du lịch vì thế có thể mở rộng từ khu vực trung tâm đến Ba Vì, Sơn Tây, Sóc Sơn, Hương Sơn và nhiều địa bàn giàu tiềm năng khác.

Tuy nhiên, tiềm năng chỉ trở thành lợi thế cạnh tranh khi được tổ chức thành sản phẩm có chất lượng, thương hiệu rõ ràng và khả năng tiếp cận thị trường. Hà Nội cần chuyển từ tư duy khai thác từng điểm đến sang xây dựng hệ thống trải nghiệm liên hoàn; từ quảng bá những gì mình có sang tạo ra những sản phẩm du khách thực sự muốn mua, muốn trải nghiệm và sẵn sàng chi trả. Đây cũng là yêu cầu để Thủ đô đảm nhận tốt hơn vai trò một cực tăng trưởng, có sức lan tỏa đối với du lịch vùng và cả nước.

Tổ chức thực hiện – khâu quyết định

Nắm bắt yêu cầu từ Nghị quyết số 26-NQ/TW, Thành ủy Hà Nội đã ban hành Chương trình hành động số 20-CTr/TU ngày 9-10-2026; tiếp đó, ngày 19-10-2026, UBND thành phố ban hành Kế hoạch số 406/KH-UBND triển khai thực hiện giai đoạn 2026 – 2030.

Điểm đáng chú ý là các chỉ tiêu trong chương trình và kế hoạch không chỉ hướng tới gia tăng lượng khách, mà còn nhấn mạnh hiệu quả kinh tế. Khi tổng thu được đặt trong mối quan hệ với tốc độ tăng trưởng khách, thời gian lưu trú và mức chi tiêu, yêu cầu nâng cao chất lượng trải nghiệm trở nên rõ ràng hơn.

Thành công của du lịch không chỉ là đón được bao nhiêu lượt khách, mà còn là tạo ra bao nhiêu giá trị từ mỗi hành trình, đồng thời bảo đảm sự hài hòa giữa phát triển kinh tế, bảo tồn di sản và lợi ích cộng đồng.

Trong phát triển sản phẩm, thành phố định hướng hoàn thiện các điều kiện để có ba khu du lịch được công nhận là khu du lịch quốc gia, gồm khu vực hồ Hoàn Kiếm – phụ cận và khu phố cổ Hà Nội; khu du lịch Ba Vì; khu di tích quốc gia đặc biệt và thắng cảnh Hương Sơn.

Đường Lâm, Vạn Phúc và Bát Tràng được xác định là những điểm đến làng cổ, làng nghề cần nâng cao chất lượng, hướng tới khả năng cạnh tranh khu vực và quốc tế. Cùng với đó là định hướng hình thành các trung tâm công nghiệp văn hóa, phố thương mại và văn hóa, tuyến phố đi bộ mới, sản phẩm du lịch đêm, du lịch nông nghiệp và du lịch thể thao.

Những hướng đi này mở ra khả năng tạo nên một hệ sinh thái sản phẩm đa dạng, khai thác tốt hơn sự giao thoa giữa di sản và đời sống hiện đại.

Hệ sinh thái “Hà Nội 12 tháng – 12 sắc màu trải nghiệm” và thương hiệu “Thu Hà Nội” có thể giúp kết nối văn hóa, ẩm thực, nghệ thuật, làng nghề, mua sắm và các sự kiện đặc trưng thành những hành trình có chủ đề rõ ràng. Điều cần làm là bảo đảm mỗi sản phẩm có nội dung đủ hấp dẫn, đơn vị tổ chức chuyên nghiệp, dịch vụ thuận tiện và khả năng duy trì ổn định, thay vì chỉ tạo sức hút nhất thời.

Cùng với phát triển sản phẩm, Kế hoạch số 406/KH-UBND đề cập những nhiệm vụ có thể tạo chuyển biến trực tiếp đối với môi trường kinh doanh và trải nghiệm của du khách, đặc biệt là cơ chế “Một đầu mối – một thủ tục”; việc rà soát điểm dừng, đỗ và đón trả khách tại các khu vực trọng điểm; nền tảng HanoiGo tích hợp thông tin đa ngôn ngữ, sản phẩm, lịch trình, dịch vụ…

Để những định hướng ấy thực sự phát huy hiệu quả, nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới là tổ chức thực hiện đồng bộ, có trọng điểm và gắn chặt trách nhiệm với kết quả.

Các sở, ngành cần cụ thể hóa nhiệm vụ thành sản phẩm đầu ra, tiến độ và nguồn lực; chủ động phối hợp xử lý những vấn đề liên quan đến quy hoạch, đầu tư, giao thông, môi trường, bảo tồn di sản và tổ chức sự kiện.

Các xã, phường cần phát triển du lịch gắn với quản lý di tích, bảo vệ cảnh quan, giữ gìn trật tự đô thị, vệ sinh môi trường và tạo sinh kế cho cộng đồng. Doanh nghiệp cần được tạo điều kiện đầu tư sản phẩm đặc sắc, nâng cao chất lượng dịch vụ, liên kết chuỗi và phát triển du lịch xanh, có trách nhiệm. Người dân phải thực sự được tham gia, được hưởng lợi từ giá trị di sản và trở thành chủ thể gìn giữ bản sắc văn hóa địa phương.

Có thể nói, chặng đường thực hiện Nghị quyết số 26-NQ/TW phía trước đòi hỏi quyết tâm chính trị phải được chuyển thành năng lực tổ chức thực hiện, sự phối hợp đồng bộ và những kết quả có thể kiểm chứng.

Từ tầm nhìn chiến lược đến sản phẩm cụ thể, từ lợi thế di sản đến giá trị kinh tế, từ quyết tâm chính trị đến hiệu quả thực thi, đó chính là hành trình Hà Nội cần kiên trì để đưa du lịch cất cánh, tạo động lực tăng trưởng mới và lan tỏa những giá trị đặc sắc của Thủ đô đến bạn bè trong nước, quốc tế.

Hà Nội phấn đấu đến năm 2030 đón và phục vụ 47-50,5 triệu lượt khách, trong đó có 13-15 triệu lượt khách quốc tế; tổng thu từ khách dulịch đạt khoảng 295.000-340.000 tỷ đồng, đóng góp tổng hợp của du lịch vào GRDP thành phố đạt 7,5-8%.

Thành phố cũng đặt mục tiêu tăng thêm tối thiểu 10.000 phòng lưu trú cao cấp hạng 4-5 sao, nâng thời gian lưu trú bình quân của khách quốc tế lên 3,5-4 ngày và khách nội địa lên 2,5-3 ngày.