Phát hiện khảo cổ mới hé lộ những điều chưa từng biết về Ai Cập cổ đại

Các cuộc khai quật tại khu vực Dra Abu El-Naga ở Bờ Tây thành phố Luxor, vùng Thượng Ai Cập mới đây mang lại hàng loạt phát hiện khảo cổ quan trọng, làm sáng tỏ những cá nhân và chức danh chưa từng xuất hiện trong bất kỳ nguồn sử liệu nào của Ai Cập.

Những khám phá khảo cổ học Ai Cập gần đây đang viết lại lịch sử. Ảnh: historycollection.com

Theo phóng viên TTXVN tại Ai Cập, Bộ trưởng Du lịch và Cổ vật Ai Cập Sherif Fathy đã trực tiếp thị sát công trường, nơi đoàn khảo cổ của Hội đồng Cổ vật Tối cao (SCA) đang triển khai mùa khai quật thứ 8. Công việc bắt đầu từ tháng 11/2025, tập trung vào khu vực phía Đông Nam lăng mộ “Roy” (TT255) vốn bị chôn vùi dưới đống đổ nát từ các cuộc khai quật trước đó suốt hơn 150 năm.

Tổng Thư ký SCA Hisham el Leithy cho biết, trong số những phát hiện đáng chú ý nhất là bộ sưu tập 10 chiếc quan tài gỗ được bảo quản tốt được tìm thấy bên trong một giếng chôn cất trong sân của lăng mộ “Baki”. Những chiếc quan tài, được trang trí bằng các cảnh và chữ khắc, có niên đại từ các thời kỳ lịch sử khác nhau.

Các nghiên cứu sơ bộ cho thấy 4 chiếc quan tài thuộc về triều đại thứ 18 (khoảng năm 1550 – 1292 TCN), trong đó có một chiếc mang tên “Merit”, một nữ ca sĩ của thần Amun. Một chiếc quan tài khác có niên đại từ thời Ramesside (khoảng năm 1300 đến 1100 TCN) và mang tên “Padi-Amun”, được xác định là một thầy tế trong Đền thờ Amun, trong khi những chiếc quan tài còn lại có niên đại từ thời kỳ Hậu nguyên (khoảng năm 1107 đến 1077 TCN).

Các nhà khảo cổ nhận định, giếng chôn cất đã được tái sử dụng trong thời cổ đại như một nơi cất giữ để bảo vệ các quan tài sau khi chúng được di chuyển khỏi địa điểm chôn cất ban đầu, có lẽ do tình trạng bảo quản kém của các xác ướp bên trong.

Đoàn khảo cổ cũng đã phát hiện ra một ngôi mộ chưa từng được biết đến trước đây thuộc về “Aa-Shefi-Nakhtou”, một thầy tế lễ thanh tẩy trong Đền thờ Amun. Công trình bao gồm một sân nhỏ, một giếng hình chữ nhật và một lối vào được trang trí bằng các cảnh cúng tế và văn bản tang lễ dẫn đến một sảnh kết thúc bằng một phòng chôn cất. Các dòng chữ khắc cũng đề cập đến cha và hai người vợ của ông, tất cả đều giữ các chức danh tôn giáo liên quan đến tín ngưỡng thờ thần Amun.

Trong một ngôi mộ nhỏ (DP91), các nhà khảo cổ tìm thấy một chóp kim tự tháp bằng đá sa thạch khắc hình chủ nhân trong tư thế sùng kính. Chiếc chóp kim tự tháp mang tên “Benji”, được mô tả là một “thư lại và quý tộc”, mặc dù ngôi mộ gốc của ông vẫn chưa được xác định.

Đoàn khảo cổ cũng đã phát hiện ra một khu chôn cất hơn 30 xác ướp mèo, bao gồm cả mèo hoang và mèo nhà, được bọc trong vải lanh và buộc bằng dây. Phát hiện này có niên đại từ thời Ptolemaic (khoảng năm 305 đến 30 TCN), khi xác ướp động vật thường được sử dụng làm vật phẩm cúng dường trong các nghi lễ tôn giáo.

Ông El Leithy nhấn mạnh, những phát hiện này đặc biệt quan trọng vì các dòng chữ khắc cũng đã tiết lộ những chức danh và vai trò mới được ghi nhận lần đầu tiên, cung cấp những hiểu biết quý giá về cấu trúc hành chính và xã hội của Ai Cập cổ đại. Công tác ghi chép, bảo tồn và nghiên cứu hiện đang được tiến hành để chuẩn bị cho việc công bố các kết quả khoa học toàn diện trong tương lai gần.