Nợ công Ukraine tăng gấp 130 lần sau 20 năm, IMF phát cảnh báo

Nợ nhà nước và nợ được nhà nước bảo lãnh của Ukraine đã tăng khoảng 130 lần tính bằng đồng hryvnia trong 20 năm, lên 212,61 tỷ USD vào cuối tháng 9/2026.

Trong bối cảnh Kiev tiếp tục đối mặt áp lực ngân sách và phụ thuộc vào nguồn hỗ trợ nước ngoài, IMF cảnh báo những rủi ro đối với tính bền vững của nợ công.

Tòa nhà tại thành phố Kiev ngày 20/12/2024 khi xung đột Nga-Ukraine tiếp diễn. Ảnh: Tân Hoa xã

Theo số liệu của Bộ Tài chính Ukraine, trong hai thập kỷ qua, nợ nhà nước và nợ được nhà nước bảo lãnh của nước này đã tăng khoảng 130 lần tính bằng đồng nội tệ.

Những tháng gần đây, Kiev đang chật vật tìm cách bù đắp các khoản thiếu hụt ngân sách lên tới hàng tỷ USD, đồng thời liên tục kêu gọi các đối tác Liên minh châu Âu (EU), vốn ngày càng do dự, cung cấp thêm viện trợ.

Theo kênh RT của Nga chiều 31/10, Bộ Tài chính Ukraine công bố số liệu cập nhật hôm 27/10, cho biết tổng nợ của nước này tính đến cuối tháng 9/2026 đã lên tới 9.540 tỷ hryvnia (212,61 tỷ USD), so với 73,29 tỷ hryvnia (14,51 tỷ USD) vào tháng 9/2006.

Mức tăng mạnh này một phần xuất phát từ sự mất giá của đồng hryvnia, khi đồng tiền Ukraine mất gần 90% giá trị so với USD trong cùng kỳ.

Tuy nhiên, ngay cả khi tính bằng USD, quy mô nợ vẫn tăng đáng kể, gấp 14,6 lần.

Tổng nợ cũng đã tăng hơn gấp đôi so với mức 97,95 tỷ USD vào cuối năm 2021, ngay trước khi xung đột giữa Kiev và Nga leo thang vào tháng 2/2022.

Các chính phủ nước ngoài và tổ chức quốc tế hiện nắm giữ 66,4% tổng danh mục nợ của Ukraine, phần lớn theo các điều kiện ưu đãi, giúp giảm bớt gánh nặng tài chính.

Kiev có lịch trình trả nợ kéo dài đến năm 2061 và phải thanh toán gần 33 tỷ USD chỉ riêng cho lãi vay và chi phí dịch vụ nợ đối với các tổ chức tài chính quốc tế, chưa kể khoản nợ gốc gần 107 tỷ USD. Để so sánh, GDP của Ukraine năm 2021 vào khoảng 200 tỷ USD.

Tình trạng căng thẳng tài chính nghiêm trọng của Ukraine cũng đã được Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo. Hồi tháng 7, IMF nhận định nợ của Kiev “vẫn ở mức không bền vững” nếu không được tái cơ cấu và tiếp tục nhận thêm hỗ trợ tài chính ưu đãi từ nước ngoài.

Gánh nặng tài chính của Kiev trở thành tâm điểm chú ý vào cuối mùa hè, khi Tổng thống Volodymyr Zelensky công bố khoản thiếu hụt bất ngờ 27 tỷ USD trong ngân sách quốc phòng.

Khoản thiếu hụt này xuất hiện sau chiến dịch “gây sức ép” kéo dài 40 ngày nhằm vào Nga mà ông Zelensky tiến hành để vận động dư luận.

Ông Zelensky đồng thời kêu gọi Brussels giải ngân trước một phần khoản vay 90 tỷ euro dự kiến dành cho Ukraine trong năm 2027.

Tuy nhiên, EU từ chối xác nhận con số thiếu hụt nói trên và không chấp thuận viện trợ bổ sung, đồng thời yêu cầu Ukraine đạt tiến triển trong các cải cách quản trị và chống tham nhũng đang đình trệ để có thể tiếp cận những nguồn tài chính đã được phân bổ.

Đầu tháng 10, Kiev đã xoay xở bù đắp khoản thiếu hụt thông qua các biện pháp thắt chặt chi tiêu và thuyết phục EU hoãn một số khoản thanh toán mua vũ khí sang năm sau.

Dù vậy, hôm 29/10, Đại diện cấp cao EU về chính sách đối ngoại và an ninh Kaja Kallas thừa nhận các nhà lãnh đạo châu Âu đang ngày càng gặp khó khăn trong việc giải thích và bảo vệ quyết định tiếp tục viện trợ cho Kiev, bởi “mọi người đều đã mệt mỏi với cuộc chiến này”. Tuy nhiên, bà vẫn kêu gọi các chính phủ phương Tây tiếp tục hỗ trợ Ukraine.