Đưa startup công nghệ về địa phương: Kinh nghiệm từ Hàn Quốc

Việc phát triển các trung tâm công nghệ không chỉ tập trung ở những đô thị lớn đang trở thành hướng đi được Hàn Quốc thúc đẩy nhằm mở rộng không gian đổi mới sáng tạo.

Kinh nghiệm từ thành phố Daegu gợi mở cho Việt Nam cách phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ tại các địa phương.

Các đại biểu dự FIX 2026, trong đó có Thị trưởng Daegu Choo Kyung-ho, thăm quan các khu vực tại Triển lãm Công nghệ Đổi mới Tương lai (FIX 2026). Ảnh: AVING News

Cuối tháng 10/2026, thành phố Daegu của Hàn Quốc trở thành điểm hẹn của cộng đồng công nghệ quốc tế khi Triển lãm Công nghệ Đổi mới Tương lai (FIX 2026) khép lại sau bốn ngày tổ chức. Sự kiện thu hút 588 doanh nghiệp, khoảng 2.000 gian hàng và hơn 117.000 lượt khách tham quan, giới thiệu các công nghệ mới trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI), robot, phương tiện di chuyển thế hệ mới và công nghiệp thông minh.

Theo truyền thông Hàn Quốc, bên cạnh những màn trình diễn công nghệ của các tập đoàn lớn, một điểm đáng chú ý tại triển lãm là sự hiện diện của các startup địa phương. Trung tâm Kinh tế Sáng tạo và Đổi mới Daegu giới thiệu 14 doanh nghiệp được lựa chọn trong khuôn khổ chương trình “Startup City” do Bộ Doanh nghiệp nhỏ và Khởi nghiệp Hàn Quốc triển khai. Các doanh nghiệp này có cơ hội giới thiệu sản phẩm, gặp gỡ nhà đầu tư, đối tác quốc tế và tìm kiếm khách hàng tiềm năng. Theo thông tin từ ban tổ chức, các hoạt động kết nối tại FIX 2026 ghi nhận khoảng 353 triệu USD giá trị tư vấn xuất khẩu và 32 tỷ won giá trị tư vấn mua sắm với các tập đoàn trong nước.

Những con số trên cho thấy triển lãm không chỉ là nơi giới thiệu thành tựu công nghệ mà còn được sử dụng như một kênh kết nối thị trường cho doanh nghiệp. Với các startup còn ở giai đoạn đầu, cơ hội tiếp cận khách hàng, nhà đầu tư và đối tác sản xuất có ý nghĩa không kém việc được hỗ trợ kinh phí nghiên cứu.

Thực tế, nỗ lực phát triển hệ sinh thái khởi nghiệp công nghệ tại Daegu đã được đặt trong một chiến lược rộng hơn. Tháng 5/2026, Bộ Doanh nghiệp nhỏ và Khởi nghiệp Hàn Quốc công bố chương trình phát triển “Thành phố khởi nghiệp” (Startup City), với mục tiêu đưa ít nhất 5 thành phố của nước này vào nhóm 100 hệ sinh thái khởi nghiệp hàng đầu thế giới vào năm 2030. Chương trình tập trung vào bốn địa phương gồm Daegu, Gwangju, Daejeon và Ulsan – những nơi có các viện khoa học và công nghệ lớn, cùng nền tảng công nghiệp và nghiên cứu riêng.

Hàn Quốc không áp dụng một mô hình giống nhau cho tất cả các địa phương. Daegu định hướng phát triển công nghệ sâu trong các lĩnh vực robot, phương tiện di chuyển, y sinh, AI và phần mềm, dựa trên nền tảng của Viện Khoa học và Công nghệ Daegu (DGIST). Daejeon khai thác thế mạnh của Viện Khoa học và Công nghệ tiên tiến Hàn Quốc (KAIST) cùng mạng lưới các viện nghiên cứu nhà nước để phát triển startup trong lĩnh vực hàng không vũ trụ, quốc phòng, AI, robot và công nghệ sinh học. Gwangju tập trung vào phương tiện di chuyển tương lai, năng lượng, bán dẫn và AI, trong khi Ulsan tận dụng nền tảng công nghiệp ô tô, đóng tàu, hóa dầu để phát triển công nghệ sản xuất thông minh.

Theo Bộ Doanh nghiệp nhỏ và Khởi nghiệp Hàn Quốc, mỗi địa phương được hỗ trợ về phát triển nhân lực, thương mại hóa công nghệ, kết nối đầu tư và xây dựng hạ tầng. Các viện khoa học và công nghệ đóng vai trò hạt nhân, kết nối với trường đại học, trung tâm nghiên cứu, doanh nghiệp và tổ chức đầu tư. Mục tiêu là hình thành chu trình trong đó nhân lực được đào tạo tại địa phương, doanh nghiệp công nghệ được thành lập và mở rộng hoạt động ngay tại địa phương, sau đó tiếp tục đầu tư trở lại hệ sinh thái sở tại.

Cách tiếp cận này xuất phát từ thực tế hệ sinh thái khởi nghiệp Hàn Quốc lâu nay tập trung chủ yếu ở vùng thủ đô Seoul. Sự tập trung về vốn đầu tư, nhân lực chất lượng cao, cơ sở nghiên cứu và mạng lưới doanh nghiệp khiến các startup ở những địa phương khác gặp khó khăn hơn trong việc tiếp cận nguồn lực. Vì vậy, thay vì chỉ kêu gọi doanh nghiệp rời Seoul để đến các thành phố khác, chính phủ Hàn Quốc hướng tới xây dựng những điều kiện để doanh nghiệp có thể hình thành, phát triển và tìm thấy cơ hội kinh doanh ngay tại địa phương.

Không chỉ có vốn, startup cần được kết nối với thị trường

Một trong những điểm cụ thể của chương trình Startup City là cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp theo từng giai đoạn phát triển. Tại Daegu, trong năm 2026, thành phố lựa chọn 74 doanh nghiệp tham gia chương trình. Các startup được hỗ trợ kinh phí phát triển sản phẩm, hoàn thiện công nghệ, thu hút nhân lực, kết nối đầu tư và mở rộng thị trường. Mức hỗ trợ tối đa lên tới 400 triệu won đối với doanh nghiệp thuộc nhóm công nghệ mới và 250 triệu won đối với nhóm sản xuất, công nghệ nói chung.

Các doanh nghiệp từ địa phương khác chuyển đến Daegu cũng có thể được hỗ trợ tiền thuê nhà trong tối đa 6 tháng, đồng thời được kết nối với trường đại học, viện nghiên cứu và các tổ chức hỗ trợ khởi nghiệp tại thành phố. Cách làm này cho thấy chính sách không chỉ hướng tới việc thành lập doanh nghiệp mới mà còn quan tâm đến khả năng thu hút và giữ chân những doanh nghiệp có tiềm năng.

Tuy nhiên, nguồn vốn hay cơ sở hạ tầng riêng lẻ chưa đủ để tạo nên một hệ sinh thái khởi nghiệp. Một startup có thể sở hữu công nghệ tốt nhưng vẫn khó phát triển nếu không tìm được khách hàng, không có doanh nghiệp sẵn sàng thử nghiệm sản phẩm hoặc thiếu nhà đầu tư đồng hành ở giai đoạn thương mại hóa.

Việt Nam cần những hệ sinh thái gắn với lợi thế từng địa phương

Tại Việt Nam, yêu cầu phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ở địa phương đang được đặt ra cùng với quá trình triển khai Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Trong bối cảnh đó, việc đưa hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ và khởi nghiệp đến gần hơn với doanh nghiệp, người dân ở các địa phương có ý nghĩa quan trọng, nhất là khi nhu cầu và lợi thế phát triển giữa các vùng không giống nhau.

Một diễn biến gần đây là việc Nghệ An đưa Trung tâm Đổi mới sáng tạo của tỉnh vào hoạt động ngày 20/10/2026, tại Trường Đại học Vinh, trong khuôn khổ khai mạc Techfest Nghệ An Open 2026. Trung tâm được định hướng làm đầu mối kết nối cơ quan quản lý, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp, chuyên gia và nhà đầu tư; hỗ trợ các dự án giai đoạn đầu tiếp cận công nghệ, vốn và cơ hội thị trường.

Tại sự kiện, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nghệ An Thái Văn Thành nhấn mạnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực quan trọng để nâng cao năng suất, cải thiện chất lượng tăng trưởng và tạo ra giá trị kinh tế mới. Ông cũng yêu cầu hiệu quả hoạt động của trung tâm phải được đánh giá bằng kết quả cụ thể, như số dự án được hỗ trợ, công nghệ được chuyển giao, doanh nghiệp khởi nghiệp được hình thành, nguồn vốn đầu tư thu hút được và sản phẩm được thương mại hóa.

Từ kinh nghiệm Daegu, Việt Nam có thể rút ra ba gợi mở: mỗi địa phương cần lựa chọn lĩnh vực công nghệ dựa trên lợi thế riêng; chuyển từ hỗ trợ khởi nghiệp đơn lẻ sang đồng hành với doanh nghiệp từ nghiên cứu, thử nghiệm đến thương mại hóa sản phẩm; đồng thời tăng cường kết nối với các trường đại học, doanh nghiệp, quỹ đầu tư và thị trường trong nước, quốc tế.

Nghị quyết 57 đặt ra yêu cầu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực phát triển. Để hiện thực hóa mục tiêu đó, các địa phương không nhất thiết phải trở thành những trung tâm công nghệ lớn, nhưng cần tạo được môi trường để ý tưởng có thể phát triển thành sản phẩm, kết quả nghiên cứu đi vào sản xuất và doanh nghiệp công nghệ có cơ hội trưởng thành ngay tại nơi mình hình thành.