Tòa án Hàn Quốc đối mặt ‘án lệ ma’ do AI bịa đặt

Cơ quan tư pháp Hàn Quốc đang tăng cường ứng phó với việc sử dụng trí tuệ nhân tạo (AI) trong các thủ tục tố tụng, sau khi hiện tượng “ảo giác AI” khiến một số luật sư trích dẫn án lệ không hề tồn tại trong các hồ sơ pháp lý gửi lên tòa án.

Cảnh sát tuần tra bên ngoài Toà án quận Tây Seoul, Hàn Quốc năm 2025. Ảnh tư liệu: Yonhap/TTXVN

Tờ The Korea Herald (Hàn Quốc) đã dẫn Cơ quan Quản lý Tòa án Quốc gia nước này cho biết thông tin trên.

Cơ quan Quản lý Tòa án Quốc gia Hàn Quốc đang xem xét sửa đổi các quy định pháp luật và điều chỉnh thủ tục tố tụng, bao gồm áp dụng xử phạt hành chính cùng nhiều công cụ khác nhằm loại bỏ các chứng cứ pháp lý giả mạo do AI tạo ra.

Các thẩm phán Hàn Quốc ngày càng bày tỏ lo ngại trước tình trạng nguyên đơn và luật sư viện dẫn những vụ án hoặc điều luật không có thật trong quá trình xét xử.

Trong trường hợp được nhật báo JoongAng Ilbo lấy làm dẫn chứng, một luật sư xử lý vụ án tại Tòa án cấp cao Daegu đã viện dẫn án lệ của Tòa án Tối cao không tồn tại trong hồ sơ pháp lý. Khi tòa án yêu cầu làm rõ, luật sư này lại viện dẫn một vụ án khác cũng không tồn tại.

Trong vụ việc khác, một luật sư ở Gwangju đã viện dẫn Điều 451 của Luật Tố tụng Dân sự nhưng lại mô tả nội dung pháp lý không liên quan đến điều khoản này. Tại Tòa án quận Ulsan, một luật sư đã viện dẫn án lệ của Tòa án Tối cao không liên quan, sau đó thừa nhận “đã không xem xét kỹ nội dung sau khi tra cứu án lệ bằng Google Gemini”.

Để đối phó với tình trạng này, ngành tư pháp Hàn Quốc đang thúc đẩy sửa đổi luật, cho phép tòa án phạt hành chính những luật sư viện dẫn điều luật hoặc án lệ không có thật.

Cơ quan tư pháp cũng muốn sửa đổi các quy tắc tố tụng, yêu cầu các bên phải công khai việc họ có sử dụng AI trong quá trình chuẩn bị hồ sơ, tài liệu nộp cho tòa hay không.

Hiện nay, các tòa án có thể xử lý hành vi lạm dụng AI bằng cách hạn chế các lập luận, đề nghị áp dụng biện pháp kỷ luật đối với luật sư hoặc buộc chịu chi phí tố tụng nếu việc lạm dụng AI khiến quá trình xét xử bị chậm trễ.

Trong khi đó, Cơ quan Quản lý Tòa án Quốc gia cho biết đã được cấp ngân sách 16,1 tỷ won để phát triển và triển khai hệ thống AI nội bộ riêng.

Tháng 2 vừa qua, cơ quan này đã ra mắt phiên bản thử nghiệm của hệ thống hỗ trợ xét xử ứng dụng AI, được tích hợp cơ sở dữ liệu gồm án lệ của Tòa án Tối cao, các bản án đã tuyên, cẩm nang nghiệp vụ…