EU đối mặt sức ép tăng chi quốc phòng trong ngân sách 2028-2034

Theo phóng viên TTXVN tại châu Âu, Ủy viên châu Âu phụ trách Ngân sách, Chống gian lận và Hành chính công Piotr Serafin ngày 29/10 nhấn mạnh EU cần tăng đầu tư quốc phòng trong ngân sách giai đoạn 2028-2034 nhằm bảo vệ hòa bình và bảo đảm an ninh tại các đường biên giới của khối.

Binh sĩ tham gia một cuộc tập trận tại Biedrusko, Ba Lan, ngày 2/10/2025. Ảnh tư liệu, minh họa: PAP/TTXVN

Phát biểu tại hội nghị về Khung tài chính đa năm tiếp theo của EU ở Sofia (Bulgaria), ông Serafin cho rằng ngân sách 7 năm tới cần tập trung vào những ưu tiên chiến lược, đồng thời có đủ tính linh hoạt để ứng phó với các biến động và khủng hoảng trong tương lai. Bên cạnh quốc phòng và an ninh, các lĩnh vực cần được chú trọng gồm năng lực cạnh tranh, các dự án chung, chính sách hỗ trợ khu vực và nông nghiệp.

Theo ông, để duy trì vị thế cạnh tranh toàn cầu và thúc đẩy đổi mới sáng tạo, EU cần quy mô đầu tư mà từng quốc gia thành viên khó có thể tự thực hiện nếu hành động riêng lẻ. Vì vậy, nguồn lực chung của khối vẫn đóng vai trò quan trọng. Trong đó, chính sách gắn kết và chính sách nông nghiệp chung cần tiếp tục được duy trì, đặc biệt nhằm bảo đảm an ninh lương thực và hỗ trợ các khu vực phát huy tiềm năng phát triển. Tuy nhiên, các chính sách này cần được hiện đại hóa để nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Ông Serafin nhấn mạnh việc tăng cường năng lực cạnh tranh, hoàn thiện thị trường nội khối và tham gia cuộc đua công nghệ toàn cầu cần sự đóng góp của tất cả các khu vực và nhóm xã hội trong EU.

Ủy viên châu Âu cũng cảnh báo cắt giảm ngân sách chung chưa chắc giúp người nộp thuế tiết kiệm chi phí. Nếu EU giảm đầu tư vào an ninh, kết nối và năng lực cạnh tranh, các quốc gia thành viên sẽ phải tự đảm nhận thêm trách nhiệm và chi phí. Một số dự án quy mô lớn cũng có thể không thể triển khai nếu thiếu nguồn lực ở cấp độ toàn khối. Bên cạnh đó, EU cần duy trì các khoản dự phòng để ứng phó với những tình huống bất ngờ như thiên tai hoặc khủng hoảng trong lĩnh vực nông nghiệp. Việc thu hẹp nguồn dự phòng sẽ làm giảm khả năng phản ứng chung của khối trước những thách thức phát sinh.

Theo kế hoạch, lãnh đạo các nước EU sẽ tiếp tục thảo luận về Khung tài chính đa năm trong các cuộc họp vào tháng 11 và tháng 12 tới. Đề xuất ngân sách mới tương đương 1,02% tổng thu nhập quốc dân của EU, thấp hơn mức 1,13% của khung ngân sách trước được thông qua năm 2020, chưa tính khoản 700 tỷ euro (hơn 781 tỷ USD) từ chương trình NextGenerationEU.

Ông Serafin cho rằng đề xuất này đặt ra yêu cầu để EU đảm nhận nhiều nhiệm vụ hơn nhưng sử dụng tỷ trọng nguồn lực chung nhỏ hơn. Các nước thành viên vì vậy phải cân nhắc giữa nhu cầu tăng đầu tư cho những ưu tiên mới và khả năng đóng góp ngân sách của toàn khối.