Mỹ cảnh báo về vũ khí năng lượng định hướng trong không gian của Trung Quốc

Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) cảnh báo Trung Quốc có thể triển khai vũ khí năng lượng định hướng trên quỹ đạo vào cuối thập niên 2020, mở rộng năng lực chống vệ tinh và đặt ra mối đe dọa mới đối với các hệ thống liên lạc, trinh sát và cảnh báo từ không gian.

Hình ảnh mô phỏng tàu vũ trụ Thần Châu-16 ghép nối với module Thiên Hà trên Trạm vũ trụ Thiên Cung, ngày 30/5/2023. Ảnh: THX/TTXVN

Theo một báo cáo mới của Cơ quan Tình báo Quốc phòng Mỹ (DIA) được chuyên trang quân sự TWZ dẫn lại, đến cuối thập niên này, Trung Quốc có thể đe dọa các vệ tinh bằng vũ khí năng lượng định hướng đặt trong không gian.

Điều này sẽ bổ sung một năng lực chống vệ tinh (ASAT) mới nguy hiểm vào kho vũ khí của Bắc Kinh, vốn đã bao gồm vũ khí năng lượng định hướng đặt trên mặt đất, có khả năng gây gián đoạn, làm suy giảm năng lực hoặc gây hư hại cho vệ tinh.

Báo cáo không mật nêu trên được DIA công bố chủ yếu dựa trên thông tin nguồn mở, với thời điểm chốt dữ liệu là tháng 7, những đã cung cấp thêm một góc nhìn về những gì sắp tới, trong bối cảnh nguy cơ xung đột trong không gian ngày càng gia tăng.

Báo cáo được công bố trong bối cảnh Mỹ ngày càng công khai hơn về năng lực chống vệ tinh của mình như vào tháng trước, các quan chức quân sự Mỹ lần đầu thừa nhận Mỹ có vũ khí trên quỹ đạo.

Báo cáo mang tên Những thách thức đối với an ninh trong không gian giải thích: “Quân Giải phóng Nhân dân Trung Quốc (PLA) có lẽ coi vũ khí năng lượng định hướng là những hệ thống đối kháng không gian lý tưởng, bởi chúng có thể gây ra cả những tác động có thể khôi phục lẫn không thể khôi phục đối với vệ tinh”.

Theo báo cáo, “đến cuối những năm 2020, Trung Quốc có thể triển khai các hệ thống năng lượng định hướng trong không gian và các hệ thống năng lượng định hướng công suất cao hơn trên mặt đất, có khả năng đe dọa vệ tinh ở những quỹ đạo cao hơn”.

Báo cáo không cung cấp thông tin cụ thể về việc Trung Quốc đang phát triển laser, vi sóng công suất cao, chùm hạt hay sự kết hợp của những năng lực này.

Dù ít chi tiết, nhưng báo cáo nhắc lại thực tế rằng giới học thuật Trung Quốc đã nghiên cứu hướng tới vũ khí đặt trong không gian từ nhiều năm qua.

DIA giải thích: “Ít nhất từ năm 2006, các học giả có liên hệ với chính phủ (Trung Quốc) đã nghiên cứu những công nghệ kỹ thuật hàng không vũ trụ liên quan đến vũ khí động năng đặt trong không gian, một loại vũ khí được sử dụng để tấn công các mục tiêu trên mặt đất, trên biển hoặc trên không từ quỹ đạo. Nghiên cứu của Trung Quốc về vũ khí động năng đặt trong không gian bao gồm các phương pháp tái nhập khí quyển, tách tải trọng, phương tiện mang và quỹ đạo chuyển tiếp phục vụ mục đích nhắm mục tiêu”.

Theo DIA, phần lớn học thuyết chống vệ tinh của PLA “mô tả các hệ thống này là công cụ răn đe hữu ích nhằm ngăn sự can dự từ bên ngoài vào một cuộc xung đột khu vực hoặc là phương thức kiểm soát sự leo thang xung đột”.

Tuy nhiên, nếu Trung Quốc lựa chọn ra đòn trước, một trong những mục tiêu đầu tiên và chủ yếu sẽ là các vệ tinh mà Mỹ cùng đồng minh dựa vào để thực hiện hoạt động cảm biến và liên lạc từ không gian.

Phía Trung Quốc chưa đưa ra phản ứng hay bình luận về báo cáo nêu trên của DIA, nhưng Trung Quốc từng bác bỏ cảnh báo tương tực của Mỹ.

Hồi tháng 8/2026, Tướng Stephen Whiting, người đứng đầu Bộ Tư lệnh Không gian Mỹ, cảnh báo Trung Quốc đã sở hữu tên lửa chống vệ tinh, laser mặt đất, thiết bị gây nhiễu và các vệ tinh đa dụng có khả năng cơ động. Ông cho rằng những năng lực này có thể làm suy yếu ưu thế không gian của Washington, đồng thời tạo lợi thế cho Bắc Kinh về cơ động và hậu cần trên quỹ đạo.

Trung Quốc bác bỏ những cảnh báo trên, cho rằng Mỹ đang thổi phồng mối đe dọa trong khi thúc đẩy các chương trình quân sự không gian riêng, trong đó có sáng kiến phòng thủ tên lửa Vòm Vàng.

Theo The EurAsian Times, tháng 9/2026, Bộ trưởng Không quân Mỹ Troy Meink tuyên bố Washington đã sở hữu các hệ thống vũ khí kiểm soát không gian trên quỹ đạo, có khả năng bảo vệ lực lượng Mỹ và đồng minh. Tuy nhiên, ông không tiết lộ chủng loại hay thông số kỹ thuật của những vũ khí này.

Bắc Kinh sau đó cáo buộc Washington chuẩn bị chiến tranh ngoài không gian, cảnh báo nguy cơ biến khu vực này thành chiến trường và kích hoạt cuộc chạy đua vũ trang mới.