Nguy cơ tái diễn khủng hoảng 2008 nếu eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa

Nếu eo biển Hormuz tiếp tục bị đóng cửa, điều này sẽ gây sức ép lên nguồn cung năng lượng toàn cầu, kéo theo nguy cơ suy thoái kinh tế.

Tàu thuyền ở eo biển Hormuz (Ảnh: Reuters).

Bloomberg dẫn phân tích từ Tập đoàn Năng lượng Rapidan (Rapidan Energy Group) nhận định, việc đóng cửa eo biển Hormuz cho đến tháng 8 đang đe dọa suy thoái kinh tế toàn cầu tương tự cuộc khủng hoảng tài chính năm 2008.

Kịch bản cơ sở của công ty tư vấn này giả định rằng eo biển sẽ mở cửa trở lại vào tháng 7. Trong trường hợp này, các nhà phân tích dự đoán ​​”nhu cầu dầu sẽ giảm trung bình 2,6 triệu thùng một ngày và giá giao ngay đối với dầu thô Brent chuẩn sẽ đạt đỉnh gần 130 USD/thùng trong mùa hè”.

Một kịch bản bi quan hơn, trong đó eo biển Hormuz tiếp tục đóng cửa cho đến tháng 8, thì tình trạng thâm hụt nguồn cung dầu tăng lên tới 6 triệu thùng mỗi ngày vào quý III của năm.

“Cấu trúc vĩ mô hiện tại ít cực đoan hơn so với những năm 1970 hoặc giai đoạn 2007-2008. Nhưng điều đó không trung hòa được rủi ro rằng các đợt tăng giá dầu liên tục sẽ làm trầm trọng thêm các lỗ hổng tài chính và kinh tế vĩ mô”, các nhà phân tích của Rapidan lập luận.

Mỹ và Israel đã mở chiến dịch tấn công quân sự Iran kể từ cuối tháng 2. Iran đáp trả bằng các cuộc tấn công Israel và các căn cứ của Mỹ ở Vùng Vịnh. Tehran trên thực tế cũng phong tỏa một phần eo biển Hormuz kể từ khi xung đột nổ ra.

Điều này khiến hoạt động lưu thông qua tuyến đường vận chuyển chiến lược đối với nguồn cung năng lượng toàn cầu bị gián đoạn, đẩy giá năng lượng tăng vọt, kéo theo rủi ro lạm phát tại các nền kinh tế.

Các quốc gia Vùng Vịnh đang tích cực tìm kiếm những phương thức nhằm tránh sự phụ thuộc vào eo biển Hormuz. Tình hình khủng hoảng hiện tại đang đặc biệt thúc đẩy họ thực hiện điều này, bao gồm cả việc tìm kiếm các tuyến hậu cần mới và xây dựng các đường ống dẫn bỏ qua Hormuz.

Tuy nhiên, theo giới quan sát, eo biển Hormuz sẽ vẫn là tuyến đường then chốt cho các nguồn cung cấp dầu mỏ và khí đốt tới thị trường thế giới trong những năm tới, và các đường ống dẫn mới sẽ không thể thay thế được tuyến đường này.

Politico hôm 20/5 dẫn nhận định của Chương trình Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc (FAO) cũng cho rằng việc hạn chế lưu thông qua eo biển Hormuz có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng lương thực toàn cầu trong vòng 6 tháng nếu chính phủ các nước trên thế giới không hành động kịp thời.

Vị trí eo biển Hormuz (Ảnh: BBC).