Các nước NATO “tiến thoái lưỡng nan” vì UAV Ukraine bay vào không phận

Các nước NATO dù ủng hộ cho Ukraine trong xung đột với Nga, nhưng gần đây đã bày tỏ sự lo ngại khi UAV của Kiev nhiều lần bay vào không phận các nước.

Một UAV của Ukraine (Ảnh: AFP).

Trong những tháng gần đây, UAV Ukraine đã đâm vào ống khói của một nhà máy điện ở Estonia, đánh trúng các bồn chứa nhiên liệu trống ở Latvia và bị tiêm kích Romania đóng tại Lithuania bắn hạ.

Lần đầu tiên tại một thủ đô của NATO và Liên minh châu Âu, người dân Lithuania đã phải trú ẩn trong các bãi đỗ xe ngầm ở Vilnius hôm 20/5, sau khi giới chức cảnh báo về hoạt động của UAV chưa xác định.

Cho tới nay chưa có ai thiệt mạng hoặc bị thương, nhưng các vụ xâm nhập không phận ngày càng gia tăng đã khiến một số nước Baltic tỏ ra không hài lòng với Ukraine. Tại Latvia, cách giới chức xử lý các UAV đi lạc đã dẫn tới một cuộc khủng hoảng chính trị khiến chính phủ sụp đổ hồi đầu tháng.

Ukraine đã tăng cường tập kích các cảng trên biển Baltic được sử dụng để xuất khẩu năng lượng của Nga nhằm tác động tới nguồn thu của Moscow.

Khi các UAV Ukraine bay lên phía bắc, chúng đã áp sát biên giới của các thành viên NATO gồm Latvia, Lithuania, Estonia và Phần Lan. Một số chiếc thậm chí không bị phát hiện trước khi rơi xuống lãnh thổ các nước Baltic.

Giới chức Ukraine đã xin lỗi và cho biết các UAV này nhắm vào các mục tiêu quân sự bên trong Nga nhưng bị hệ thống tác chiến điện tử của Nga làm chệch hướng.

Sau khi các UAV Ukraine đi lạc xâm nhập không phận Latvia hôm 7/5, Bộ trưởng Quốc phòng nước này Andris Spruds đã từ chức, kéo theo việc Thủ tướng Evika Silina cũng phải từ chức vài ngày sau đó do không còn đa số trong chính phủ liên minh.

Ngày 19/5, một tiêm kích Romania đóng tại Lithuania đã bắn hạ một UAV Ukraine trên bầu trời miền nam Estonia. Bộ trưởng Quốc phòng Estonia Hanno Pevkur cho biết chiếc UAV có thể đang nhắm vào các mục tiêu tại Nga và ông đã yêu cầu Ukraine điều UAV “xa lãnh thổ NATO nhất có thể”.

Vụ việc làm dấy lên lo ngại ở các nước NATO khi họ vẫn ủng hộ Ukraine trong cuộc chiến với Nga, đồng thời cũng bất an về mối đe dọa từ UAV Ukraine.

Bộ trưởng Quốc phòng Ba Lan Władysław Kosiniak-Kamysz đã kêu gọi Ukraine lựa chọn mục tiêu chính xác hơn.

“Ukraine phải, và đây cũng là điều quân đội và NATO đang nói, lựa chọn mục tiêu chính xác hơn nhiều để điều này không đe dọa an ninh của các quốc gia NATO”, ông Kosiniak-Kamysz nói.

Đồng thời, theo giới quan sát, các vụ việc này cũng làm dấy lên câu hỏi về năng lực phòng không ở sườn phía đông NATO.

Trong khi Ba Lan và Romania năm ngoái đã triển khai công nghệ chống UAV mới, hệ thống đầu tiên của NATO được thiết kế riêng để đối phó UAV, thì hệ thống này vẫn chưa được triển khai trên toàn bộ khu vực Baltic.

Đối phó UAV đòi hỏi giải quyết một loạt vấn đề công nghệ, tài chính phức tạp, và “không có giải pháp duy nhất chống lại mọi loại UAV”, Đại tá Janno M̈ark thuộc Lực lượng Phòng vệ Estonia cho biết.

Theo ông M̈ark, việc đối phó với nhiều loại UAV hoạt động ở tốc độ và độ cao khác nhau đòi hỏi một hệ thống phòng không nhiều tầng.

Ngoại trưởng Lithuania Budrys nói rằng các nước Baltic có thể sẽ phải tiếp tục đối phó với các vụ UAV Ukraine xâm nhập không phận, vì Kiev hiện đã có khả năng tấn công các mục tiêu “sâu trong lãnh thổ Nga” cũng như các cảng trên biển Baltic.

Theo ông, cách hiệu quả nhất để chống UAV thực chất lại là nhờ sự hỗ trợ của Ukraine, do những hệ thống chống UAV hiệu quả nhất đã được phát triển tại nước này.

Trong khi đó, Tổng thống Latvia, Lithuania và Estonia hôm 21/5 ra tuyên bố chung bác bỏ những cáo buộc của Nga, sau khi Cơ quan Tình báo Đối ngoại Nga (SVR) hôm 19/5 nghi ngờ Ukraine đang chuẩn bị tiến hành các cuộc tấn công UAV nhằm vào Nga từ lãnh thổ các nước Baltic.

SVR cho biết quân nhân Ukraine đã được triển khai tới Latvia và cảnh báo tư cách thành viên NATO của nước này sẽ không bảo vệ được họ khỏi “sự trừng phạt thích đáng”.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Ukraine Heorhii Tykhyi khẳng định không có quốc gia Baltic hay Phần Lan nào từng cho phép Ukraine sử dụng không phận của họ để tấn công Nga.