Tình báo Mỹ bất ngờ trước tốc độ phục hồi sức mạnh quân sự của Iran

Theo kênh CNN, Iran đã khởi động lại một phần hoạt động sản xuất thiết bị bay không người lái trong thời gian ngừng bắn kéo dài sáu tuần bắt đầu từ đầu tháng 4, cho thấy nước này đang nhanh chóng khôi phục một số năng lực quân sự bị suy giảm sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel.

Thiết bị bay không người lái Shahed 129 của Iran. Ảnh: Fars news

Thông tin tình báo Mỹ cho thấy quân đội Iran đang tái thiết nhanh hơn nhiều so với ước tính ban đầu.

Hoạt động khôi phục các năng lực quân sự, bao gồm thay thế các trận địa tên lửa, bệ phóng và năng lực sản xuất các hệ thống vũ khí chủ chốt bị phá hủy trong cuộc xung đột hiện nay, cho thấy Iran vẫn có sức mạnh đáng kể để tấn công các đồng minh trong khu vực, nếu Tổng thống Donald Trump nối lại chiến dịch ném bom.

Dù thời gian khôi phục sản xuất các bộ phận vũ khí là khác nhau, nhưng một số đánh giá tình báo Mỹ cho thấy, Iran có thể khôi phục hoàn toàn năng lực tấn công bằng thiết bị bay không người lái chỉ trong vòng 6 tháng.

Một quan chức Mỹ đánh giá: “Iran đã tái thiết nhanh hơn so với thời gian mà cộng đồng tình báo Mỹ đưa ra”.

Các cuộc tấn công bằng thiết bị bay không người lái là mối lo ngại đặc biệt đối với các đồng minh của Mỹ trong khu vực. Nếu xung đột tái diễn, Iran có thể bổ sung cho năng lực sản xuất tên lửa, vốn đã bị suy giảm đáng kể, bằng việc tăng cường phóng thiết bị bay không người lái, nhằm tiếp tục tấn công Israel và các nước vùng Vịnh nằm trong tầm bắn của cả hai hệ thống vũ khí này.

Ông Trump nhiều lần cảnh báo sẽ nối lại các hoạt động quân sự chống Iran, nếu hai nước không đạt được thỏa thuận chấm dứt chiến tranh.

Iran có thể tái thiết nhanh hơn dự kiến nhờ nhiều yếu tố, từ sự hỗ trợ nhận được từ Nga và Trung Quốc, cho tới việc Mỹ và Israel không gây ra được những thiệt hại lớn như hai nước này kỳ vọng. Hai nguồn tin nắm rõ đánh giá tình báo Mỹ nói rằng Trung Quốc tiếp tục cung cấp cho Iran các linh kiện có thể được sử dụng để chế tạo tên lửa trong thời gian xung đột, dù hoạt động này có thể đã bị hạn chế bởi lệnh phong tỏa của Mỹ.

Tuần trước, phát biểu với CBS, Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu nói rằng, Trung Quốc đang cung cấp cho Iran các linh kiện phục vụ sản xuất tên lửa nhưng không nêu thêm chi tiết.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Quách Gia Khôn bác bỏ cáo buộc này trong một cuộc họp báo và gọi đây là thông tin không dựa trên sự thật.

Trong khi đó, theo các đánh giá tình báo Mỹ gần đây, Iran vẫn duy trì được năng lực tên lửa đạn đạo, tấn công bằng thiết bị bay không người lái và phòng không dù hứng chịu thiệt hại nghiêm trọng sau các cuộc không kích của Mỹ và Israel, đồng nghĩa quá trình khôi phục năng lực sản xuất quân sự không phải bắt đầu từ con số 0.

Người phát ngôn Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ từ chối bình luận và cho biết, Bộ này không thảo luận các vấn đề liên quan tình báo.

Còn người phát ngôn của Bộ Chiến tranh Mỹ Sean Parnell nói trong một tuyên bố: “Quân đội Mỹ là lực lượng mạnh nhất thế giới và có mọi thứ cần thiết để hành động vào thời điểm và địa điểm do Tổng thống lựa chọn”.

Ông Parnell cho biết thêm: “Chúng ta đã tiến hành nhiều chiến dịch thành công tại các bộ chỉ huy tác chiến, đồng thời bảo đảm quân đội Mỹ sở hữu kho năng lực sâu rộng nhằm bảo vệ người dân và lợi ích của chúng ta”.

Theo CNN, vào tháng 4, tình báo Mỹ đánh giá khoảng một nửa số bệ phóng tên lửa của Iran còn nguyên vẹn sau các cuộc không kích của Mỹ. Một báo cáo gần đây nâng con số này lên khoảng hai phần ba, một phần do lệnh ngừng bắn kéo dài đã tạo thời gian để Iran đào các bệ phóng có thể bị chôn vùi trong các cuộc không kích trước đó.

Đánh giá tổng thể của tình báo Mỹ có thể bao gồm cả các bệ phóng hiện chưa thể tiếp cận, chẳng hạn những bệ bị chôn vùi dưới lòng đất do trúng không kích nhưng chưa bị phá hủy.

Tình báo Mỹ cho biết, Iran vẫn còn hàng nghìn thiết bị bay không người lái, tương đương khoảng 50% số thiết bị bay không người lái của nước này.

Tình báo Mỹ cũng nhận định, phần lớn tên lửa hành trình phòng thủ bờ biển của Iran vẫn còn nguyên vẹn. Những tên lửa này là năng lực chủ chốt giúp Iran kiểm soát eo biển Hormuz.

Nhìn chung, các báo cáo tình báo Mỹ gần đây cho thấy cuộc chiến đã làm suy giảm năng lực quân sự của Iran nhưng chưa phá hủy hoàn toàn, trong khi Iran cho thấy họ có thể hạn chế tác động dài hạn của chiến tranh bằng cách nhanh chóng tái thiết sau các cuộc không kích.

Điều đó bao gồm cả việc khôi phục nền tảng công nghiệp quốc phòng mà Tư lệnh Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ, Đô đốc Brad Cooper, nói ngày 19/5 rằng phần lớn đã bị xóa sổ.

Trong phiên điều trần trước Ủy ban Quân vụ Hạ viện Mỹ, ông Cooper nói: “Chiến dịch Epic Fury đã làm suy giảm nghiêm trọng tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái của Iran, đồng thời phá hủy 90% nền tảng công nghiệp quốc phòng của nước này, bảo đảm Iran không thể tái thiết trong nhiều năm”.

Tuy nhiên, lời điều trần của ông Cooper trái ngược rõ rệt với các đánh giá tình báo Mỹ về khả năng Iran khôi phục năng lực quân sự và thời gian khôi phục. Thông tin tình báo Mỹ không phù hợp với mô tả mà ông Cooper đưa ra.

Thiệt hại đối với nền tảng công nghiệp quốc phòng Iran có thể chỉ khiến quá trình tái thiết bị chậm lại vài tháng chứ không phải nhiều năm. Nhờ một phần nền tảng công nghiệp quốc phòng của Iran vẫn còn nguyên vẹn, nên Iran có thể tiếp tục rút ngắn thời gian khôi phục một số năng lực nhất định.