Mỹ tuyên bố uranium làm giàu của Iran sẽ bị tiêu hủy

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế và Washington sẽ hỗ trợ Iran tiêu hủy kho uranium làm giàu.

Nhà máy điện hạt nhân Bushehr của Iran (Ảnh: Nation).

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance tuyên bố thỏa thuận giữa Mỹ và Iran nêu rõ các chuyên gia của Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) sẽ quay trở lại Iran để tiêu hủy kho uranium làm giàu của nước này.

“Trên thực tế, một trong những nội dung chủ chốt của thỏa thuận là IAEA và Mỹ sẽ giúp Iran tiêu hủy kho uranium làm giàu ở cấp độ cao”, ông Vance nhấn mạnh.

Phó Tổng thống Mỹ nói thêm rằng nội dung này “được nêu rất rõ ràng” trong bản ghi nhớ. Theo ông Vance, vẫn còn “một số chi tiết kỹ thuật cần được giải quyết, không liên quan đến nội dung của bản ghi nhớ, mà là việc thực hiện bản ghi nhớ”.

Theo Phó Tổng thống Vance, bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran là một văn bản ngắn gọn, mang tính chất chung chung, và các chi tiết của thỏa thuận sẽ được hoàn thiện trong các cuộc đàm phán kỹ thuật.

“Bản ghi nhớ chỉ dài khoảng một trang rưỡi, vì vậy nó là một văn bản rất chung chung… Về một số vấn đề, chúng ta sẽ phải tìm ra giải pháp trong giai đoạn đàm phán kỹ thuật, nhưng điều mà bản ghi nhớ này làm được là thiết lập một khuôn khổ để phía Iran được hưởng lợi từ thỏa thuận bằng cách thực hiện các nghĩa vụ của họ theo thỏa thuận”, ông Vance nói thêm.

Ông Vance cũng cho biết bản ghi nhớ hợp tác giữa Mỹ và Iran bao gồm một điều khoản về cam kết của Washington và Tehran trong việc hỗ trợ hòa bình và ổn định ở Trung Đông.

“Điều khoản đầu tiên của thỏa thuận nêu rõ Iran cam kết, cũng như Mỹ cam kết, đối với hòa bình và ổn định khu vực”, ông nhấn mạnh.

Theo Phó Tổng thống Mỹ, cách diễn đạt này ngụ ý rằng Iran sẽ ngừng hỗ trợ phong trào Hamas ở Palestine, nhóm Hezbollah ở Li Băng, cũng như lực lượng Houthi ở Yemen.

Trước đó, các quan chức Mỹ, Iran và Pakistan, bên trung gian hòa giải các cuộc đàm phán, xác nhận Washington và Tehran đã đạt được thỏa thuận nhằm chấm dứt cuộc xung đột ở Trung Đông. Văn kiện dự kiến ​​sẽ được ký kết tại Geneva vào ngày 19/6.

Theo Thứ trưởng Ngoại giao Iran Kazem Gharibabadi, trong thời gian ngừng bắn 60 ngày, các bên sẽ thảo luận về chương trình hạt nhân của Tehran, cùng nhiều vấn đề khác.

Lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ đối với Iran sẽ được dỡ bỏ kể từ ngày 15/6, đồng thời chấm dứt ngay lập tức và vĩnh viễn các hoạt động quân sự trên tất cả các mặt trận, bao gồm ở Li Băng.

Iran được cho là hiện sở hữu hơn 400kg uranium được làm giàu tới mức 60%, vật liệu có thể được sử dụng để chế tạo ít nhất 10 quả bom nguyên tử.

Vật liệu này thường được lưu trữ trong các hộp kim loại có kích thước tương đương bình lặn, cho phép kho dự trữ được chia nhỏ tại nhiều địa điểm. Kho uranium của Iran dường như được lưu trữ sâu dưới lòng đất.

Phát biểu gần đây của Tổng thống Mỹ Donald Trump cho thấy Washington vẫn kiên quyết yêu cầu loại bỏ kho uranium làm giàu cao của Iran, coi đây là một trong những điều kiện trọng tâm của bất kỳ thỏa thuận nào trong tương lai.

Tổng thống Trump đã vạch ra kế hoạch tiêu hủy uranium làm giàu của Iran, nói rằng số vật liệu này sẽ được vận chuyển đến Mỹ, xử lý tại chỗ hoặc đưa đến một địa điểm khác.

Iran đã nhiều lần bác bỏ cáo buộc từ Mỹ rằng họ đang phát triển vũ khí hạt nhân. Tehran khẳng định họ có quyền phát triển chương trình nguyên tử vì mục đích hòa bình.

Nga từng đề xuất chuyển giao uranium làm giàu của Iran sang Nga và Moscow sẽ tiếp nhận kho vật liệu này.