Dấu hiệu Mỹ – Iran sắp ký thỏa thuận chấm dứt xung đột

Phó Tổng thống JD Vance có thể đại diện cho chính quyền Mỹ ký kết thỏa thuận với Iran vào cuối tuần này.

Phó Tổng thống Mỹ JD Vance phát biểu trong cuộc họp báo sau cuộc gặp với đại diện Pakistan và Iran hồi tháng 4 (Ảnh: Reuters).

Theo hãng tin Axios, 4 máy bay của Không quân Mỹ đã được điều đến châu Âu để chuẩn bị cho một lễ ký kết có thể diễn ra giữa Mỹ và Iran về một thỏa thuận chấm dứt xung đột.

Axios cho biết, các máy bay này chở thiết bị phục vụ Phó Tổng thống Mỹ JD Vance, quan chức Nhà Trắng dự kiến đại diện cho chính quyền Mỹ ký thỏa thuận với Iran.

Trước đó, Tổng thống Mỹ Donald Trump nói với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 11/6 rằng, Mỹ và Iran có thể ký thỏa thuận hòa bình vào cuối tuần này và địa điểm ký kết có thể tại châu Âu.

Ông Trump nói thêm rằng Phó Tổng thống Vance có thể sẽ đại diện cho Mỹ để ký kết với Iran.

Thỏa thuận này, nếu được hoàn tất, sẽ là bước đột phá ngoại giao có ý nghĩa nhất từ trước đến nay nhằm chấm dứt cuộc chiến kéo dài hơn 3 tháng qua giữa Mỹ, Israel với Iran.

Tuyên bố của ông Trump được đưa ra sau khi ông thông báo hủy kế hoạch không kích Iran ngày 11/6.

Trong một bài đăng trên mạng xã hội Truth Social, ông Trump cho biết “các cuộc không kích và ném bom theo lịch trình” đã bị hủy bỏ nhờ vào các cuộc đàm phán “được đưa lên cấp cao nhất của ban lãnh đạo Iran và được chấp thuận”. Ông nói thêm rằng “các cuộc thảo luận và những điểm cốt lõi cuối cùng” đã được tất cả các bên liên quan đồng ý, bao gồm Mỹ, Israel, Ả rập Xê út và một số quốc gia khu vực khác.

Mặt khác, ông nhấn mạnh, biện pháp phong tỏa hàng hải do Mỹ dẫn đầu đối với các cảng của Iran ở eo biển Hormuz “vẫn sẽ duy trì hiệu lực toàn diện”.

Kể từ giữa tháng 3, ông Trump đã liên tục khẳng định rằng một thỏa thuận với Iran để chấm dứt xung đột với Iran đang đến gần. Mặc dù vậy, hai bên vẫn liên tiếp ăn miếng trả miếng bằng các cuộc tấn công trong suốt tuần qua, làm rạn nứt một thỏa thuận ngừng bắn được công bố vào tháng 4.

Ông Trump nhiều lần tuyên bố rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải đảm bảo Iran không thể phát triển vũ khí hạt nhân.

Về phần mình, Iran chưa xác nhận bất kỳ thỏa thuận nào đạt được với Mỹ.

Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei ngày 11/6 cho biết Iran vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về một thỏa thuận khả thi với Mỹ và sẽ không thỏa hiệp về “các lằn ranh đỏ” của mình trong các cuộc đàm phán.

Ông Baghaei nói rằng các báo cáo liên quan đến thời gian và địa điểm ký kết thỏa thuận vẫn chỉ là suy đoán, và chưa có điều gì được hoàn tất. Ông cho biết thêm, một phần lớn văn bản đàm phán đã được hoàn thiện, nhưng phía Mỹ đã liên tục thay đổi lập trường của mình trong suốt quá trình đàm phán.

Giới chức Iran đã đưa ra các yêu cầu nhằm đạt được thỏa thuận, bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa và công nhận quyền kiểm soát của nước này đối với eo biển Hormuz.