Mùa hè của học sinh và những bài học không có trong sách giáo khoa

Sau tiếng trống bế giảng, thay vì vội vã bước vào những lớp học kín lịch từ sáng đến tối như nhiều năm trước, ngày càng nhiều học sinh thành phố đang đón một mùa hè khác.

Mùa hè ấy không chỉ gắn với sách vở, bài tập hay những khóa luyện thi, mà mở ra những hành trình trải nghiệm, những lớp học kỹ năng, sân chơi thể thao, nghệ thuật và cơ hội khám phá chính mình.

Sự thay đổi trong cách nhìn nhận của phụ huynh và học sinh đang khiến khái niệm “nghỉ hè” dần trở về đúng ý nghĩa vốn có: Khoảng thời gian để trẻ em được nghỉ ngơi, trưởng thành và tận hưởng tuổi thơ.

Khi mùa hè không còn là “năm học thứ hai”

Không lâu trước đây, với nhiều học sinh thành phố, mùa hè gần như chỉ là sự nối dài của năm học. Kết thúc kỳ thi cuối năm, các em lại tiếp tục guồng quay của những lớp học thêm văn hóa, ngoại ngữ, luyện thi hay học trước chương trình.

Chị Nguyễn Thị Trà (phường Phú Diễn, Hà Nội) từng là phụ huynh luôn cố gắng lấp đầy lịch hè của hai con bằng các lớp học thêm. Tuy nhiên, sau nhiều năm, chị nhận thấy các con thường xuyên mệt mỏi và giảm hứng thú học tập.

“Tôi từng lo con nghỉ nhiều sẽ quên kiến thức hoặc thua kém bạn bè. Nhưng rồi nhận ra các con cần thời gian nghỉ ngơi nhiều hơn”, chị Trà chia sẻ.

Chị Nguyễn Thị Trà cho con tham gia hoạt động bơi lội trong dịp hè. Ảnh:MK

Từ năm ngoái, gia đình giảm phần lớn các lớp học thêm, thay vào đó cho con tham gia thể thao, các lớp kỹ năng và những chuyến đi cùng gia đình. Theo chị, các con không chỉ duy trì kết quả học tập mà còn tự tin, chủ động hơn trong cuộc sống.

Tương tự, anh Trần Đức Huy (phường Việt Hưng) cho biết, mùa hè năm nay gia đình chỉ đăng ký cho con một lớp tiếng Anh, còn lại dành thời gian cho thể thao và các hoạt động trải nghiệm.

Thực tế, ngày càng nhiều phụ huynh quan tâm đến sức khỏe tinh thần của con em mình. Thay vì xem mùa hè là thời gian tăng tốc học tập, nhiều gia đình lựa chọn để trẻ nghỉ ngơi, cân bằng cảm xúc và chuẩn bị tâm thế tốt hơn cho năm học mới.

Theo ông Dương Minh Đức, Phó Chủ tịch Hội đồng Đội thành phố Hà Nội, Giám đốc Cung Thiếu nhi Hà Nội, sự thay đổi lớn nhất hiện nay nằm ở tư duy của phụ huynh. Nếu trước đây mùa hè thường được xem là thời gian học thêm hoặc gửi trẻ, thì nay nhiều gia đình mong muốn con có cơ hội trải nghiệm, khám phá bản thân và phát triển toàn diện hơn.

Theo ông Đức, số lượng học sinh tham gia các lớp kỹ năng sống, nghệ thuật, thể thao, STEM hay các chương trình trải nghiệm thực tế tại Cung Thiếu nhi Hà Nội liên tục tăng trong những năm gần đây. Điều đó cho thấy phụ huynh không chỉ quan tâm đến thành tích học tập mà còn chú trọng kỹ năng, sự tự tin và khả năng thích ứng của con.

“Mùa hè không nên trở thành một năm học thứ hai. Sau một năm học tập căng thẳng, trẻ em cần được nghỉ ngơi, vui chơi và phát triển theo cách phù hợp với lứa tuổi”, ông Đức chia sẻ..

Trải nghiệm và kỹ năng sống trở thành “môn học” của mùa hè

Nếu như trước đây các lớp học thêm văn hóa là lựa chọn phổ biến thì nay, những chương trình trải nghiệm, kỹ năng sống, nghệ thuật, công nghệ hay thể thao đang ngày càng được nhiều gia đình ưu tiên.

Tại Cung Thiếu nhi Hà Nội, mùa hè năm nay ghi nhận sự quan tâm lớn đối với các lớp nghệ thuật, thể thao, STEM – Robotics, kỹ năng sống, ngoại ngữ và các chương trình bán trú trải nghiệm.

Theo ông Dương Minh Đức, điều khiến ông vui nhất là nhiều phụ huynh hiện nay không còn đặt nặng câu hỏi “Con học được bao nhiêu kiến thức?” mà thay vào đó là “Con có vui không?”, “Con có tự tin hơn không?”, “Con có thêm bạn bè không?” hay “Con có biết tự lập hơn không?”.

Xu hướng này cũng xuất hiện tại nhiều trung tâm giáo dục ngoài nhà trường. Tại Tổ hợp Công nghệ Giáo dục EDUKIDS ở xã Đông Anh, các lớp STEM và Robotics thu hút đông đảo học sinh tham gia. Theo ông Nguyễn Minh Đại, đại diện EDUKIDS, thông qua việc lập trình, lắp ráp robot và làm việc nhóm, học sinh được rèn luyện tư duy sáng tạo, kỹ năng giao tiếp và giải quyết vấn đề.

Không chỉ tại các trung tâm giáo dục, nhiều hoạt động hè ở cơ sở cũng được duy trì sôi nổi. Các chương trình sinh hoạt hè, giải thể thao thiếu nhi, câu lạc bộ văn nghệ, đọc sách hay hoạt động tình nguyện tại các xã, phường thu hút đông đảo học sinh tham gia, tạo môi trường để các em rèn luyện kỹ năng và tăng cường kết nối với cộng đồng.

Em Nguyễn Quang Minh, học sinh lớp 7 Trường THCS Cổ Loa cho biết, mùa hè năm nay em lựa chọn tham gia khóa học Robotics thay vì học thêm văn hóa. Bên cạnh đó, em còn tham gia nhiều hoạt động do Đoàn Thanh niên địa phương tổ chức. Theo Minh, việc được cùng bạn bè lắp ráp robot, giải quyết nhiệm vụ theo nhóm và tham gia hoạt động cộng đồng giúp em tự tin hơn trong giao tiếp và thể hiện ý tưởng.

Theo các chuyên gia giáo dục, kỹ năng giao tiếp, khả năng hợp tác, tư duy sáng tạo và thích ứng với môi trường mới đang trở thành những năng lực quan trọng không kém kiến thức học thuật. Vì vậy, một mùa hè ý nghĩa không còn được đo bằng số lượng lớp học thêm, mà bằng những trải nghiệm giúp trẻ phát triển toàn diện, hiểu bản thân và trưởng thành hơn trước khi bước vào năm học mới.