Trước ngày vượt vũ môn: Muôn kiểu ‘cầu may’ của sĩ tử thế giới

Không chỉ ở Việt Nam, tại nhiều quốc gia, những kỳ thi quyết định tương lai cũng đi kèm với vô số phong tục cầu may độc đáo.

Trước mỗi mùa thi, nhiều sĩ tử tìm đến Văn Miếu – Quốc Tử Giám để dâng hương, cầu mong may mắn và đạt kết quả như mong đợi.

Khi mùa tuyển sinh đại học bắt đầu, bên cạnh những giờ ôn luyện căng thẳng, nhiều học sinh trên khắp thế giới vẫn tìm đến những nghi thức cầu may trước ngày thi. Dù khoa học không chứng minh được hiệu quả của các phong tục này, chúng vẫn tồn tại qua nhiều thế hệ như một cách giúp sĩ tử và gia đình giảm bớt áp lực tâm lý trước những kỳ thi mang tính bước ngoặt.

Hoa hướng dương, sườn xám và những lời chúc đỗ đạt ở Trung Quốc

Ít nơi nào áp lực thi cử được cảm nhận rõ như tại Trung Quốc. Kỳ thi tuyển sinh đại học quốc gia Gaokao được xem là một trong những kỳ thi cạnh tranh nhất thế giới, với hàng triệu học sinh tham dự mỗi năm.

Ảnh: Tân Hoa Xã

Trước ngày thi, tại nhiều địa phương, hình ảnh quen thuộc là các bậc phụ huynh đứng kín cổng trường trong trang phục mang ý nghĩa may mắn. Nhiều bà mẹ chọn mặc sườn xám (qipao), bởi chữ “qipao” gợi liên tưởng đến thành ngữ “qi kai de sheng”, mang nghĩa khởi đầu thuận lợi và giành chiến thắng ngay từ lần đầu tiên.

Bên cạnh đó, hoa hướng dương cũng xuất hiện phổ biến trong các lễ động viên sĩ tử. Theo quan niệm dân gian, chữ “kui” trong tên gọi hoa hướng dương đồng âm với chữ mang nghĩa đứng đầu bảng, tượng trưng cho thành công trong thi cử.

Ảnh: Tân Hoa Xã

Ảnh: CNS

Không chỉ phụ huynh, nhiều giáo viên cũng tham gia các hoạt động động viên học sinh bằng cách buộc dải ruy băng đỏ, phát bánh hoặc các món ăn có tên gọi gắn với ý nghĩa đỗ đạt. Những biểu tượng này phản ánh niềm tin lâu đời của người Trung Quốc vào sức mạnh của ngôn ngữ và sự đồng âm trong văn hóa truyền thống.

Nhật Bản và “bùa may mắn” KitKat

Nếu Trung Quốc nổi tiếng với hoa hướng dương và sườn xám, thì ở Nhật Bản, một thanh chocolate lại trở thành biểu tượng của mùa thi.

Ảnh: Japan Times

Ảnh: BBC

Trong nhiều năm qua, KitKat được xem là món quà quen thuộc dành cho học sinh trước các kỳ thi tuyển sinh. Nguyên nhân đến từ cách phát âm của tên sản phẩm, gần giống với cụm từ “kitto katsu” trong tiếng Nhật, có nghĩa là “chắc chắn sẽ chiến thắng”. Chính sự tương đồng về âm đọc này đã biến KitKat từ một sản phẩm bánh kẹo thành biểu tượng may mắn của hàng triệu học sinh Nhật Bản.

Ảnh: Japan Times

Ảnh: Japan Times

Bên cạnh đó, học sinh Nhật thường tới các đền thờ Thần đạo để cầu nguyện trước kỳ thi và mua những lá bùa omamori dành riêng cho việc học tập. Nhiều gia đình tin rằng các nghi thức này giúp con em tự tin hơn khi bước vào phòng thi.

Hàn Quốc: Ăn đồ “dính”, tránh đồ “trơn”

Tại Hàn Quốc, nơi kỳ thi đại học Suneung có ảnh hưởng lớn đến tương lai nghề nghiệp của người trẻ, các phong tục liên quan đến ăn uống trước ngày thi đặc biệt phổ biến.

Nhiều học sinh được khuyến khích ăn bánh gạo nếp hoặc kẹo mạch nha bởi tính chất dẻo, dính của những món ăn này tượng trưng cho việc “bám chắc” vào cơ hội đỗ đạt. Trong tiếng Hàn, động từ dùng để diễn đạt việc đỗ kỳ thi cũng mang nghĩa “dính” hoặc “gắn vào”, khiến những món ăn dính trở thành biểu tượng của thành công.

Ảnh: Korea Times

Ngược lại, một trong những điều kiêng kỵ nổi tiếng nhất là ăn canh rong biển. Người Hàn cho rằng rong biển có bề mặt trơn trượt, dễ gợi liên tưởng đến việc “trượt” kỳ thi. Quan niệm này phổ biến đến mức nhiều hãng truyền thông quốc tế thường nhắc đến như một nét văn hóa đặc trưng mỗi mùa Suneung.

Ảnh: Korea Jongang Daily

Không chỉ học sinh, nhiều bậc phụ huynh còn đến chùa hoặc nhà thờ để cầu nguyện trong suốt thời gian con em làm bài thi.

Ấn Độ: Niềm tin tâm linh trước các kỳ thi khốc liệt

Ở Ấn Độ, các kỳ thi như JEE (dành cho ngành kỹ thuật) hay NEET (dành cho ngành y) có tỷ lệ cạnh tranh rất cao. Trước ngày thi, nhiều gia đình đưa con đến đền thờ để cầu nguyện, xin phước lành từ các vị thần.

Ảnh: Hindustan Times

Việc cầu nguyện trước kỳ thi không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng mà còn giúp học sinh có cảm giác được tiếp thêm sức mạnh tinh thần trước khi bước vào cuộc cạnh tranh đầy áp lực. Trong một xã hội nơi giáo dục được xem là con đường quan trọng để thăng tiến, những nghi thức tâm linh vẫn giữ vai trò đáng kể trong đời sống của nhiều gia đình.

Châu Âu: Những “bùa may mắn” mang dấu ấn cá nhân

Dù không có những kỳ thi đại học mang tính cạnh tranh khốc liệt như Gaokao hay Suneung, học sinh châu Âu cũng sở hữu nhiều phong tục cầu may trước các kỳ thi quan trọng.

Tại Anh, nhiều học sinh có thói quen mang theo “lucky charm” – những món đồ được cho là đem lại may mắn như đồng xu, vòng tay, thú nhồi bông nhỏ hoặc chiếc bút từng được sử dụng trong một bài kiểm tra đạt điểm cao. Theo các khảo sát về đời sống học đường được truyền thông Anh thực hiện, không ít học sinh tin rằng việc duy trì những thói quen quen thuộc giúp các em tự tin hơn khi bước vào phòng thi.

Ảnh: Hills Road

Ở Đức, một truyền thống phổ biến là tặng học sinh những chiếc “Schultte” phiên bản đặc biệt trong các dịp thi cử. Schultte vốn là chiếc túi hình nón chứa đầy kẹo bánh và quà tặng dành cho trẻ em ngày đầu đến trường, nhưng nhiều gia đình cũng biến tấu truyền thống này để động viên con em trong các kỳ thi tốt nghiệp trung học Abitur. Bên trong thường có chocolate, đồ ăn nhẹ, bút viết hoặc những lời chúc may mắn.

Tại Ba Lan, trước kỳ thi tốt nghiệp THPT và xét tuyển đại học, nhiều học sinh duy trì một số kiêng kỵ truyền thống như không cắt tóc trong những ngày sát kỳ thi hoặc mặc cùng một bộ trang phục đã đem lại may mắn trong các bài kiểm tra trước đó. Một số trường còn tổ chức các hoạt động tập thể nhằm tạo tâm lý thoải mái cho học sinh trước ngày thi.

Khi niềm tin trở thành liều thuốc tinh thần

Dù hình thức khác nhau, các nghi thức cầu may đều có điểm chung: giúp học sinh và gia đình cảm thấy vững tâm hơn trước thử thách quan trọng.

Các chuyên gia tâm lý cho rằng những nghi thức mang tính biểu tượng không thể thay thế quá trình học tập, nhưng có thể góp phần giảm căng thẳng và tạo cảm giác kiểm soát trong những thời điểm áp lực cao. Đó cũng là lý do các phong tục này vẫn tồn tại ngay cả trong thời đại công nghệ và trí tuệ nhân tạo.

Chúc các sĩ tử bình tĩnh, tự tin và đạt kết quả tốt nhất trong kỳ thi quan trọng sắp tới.

Cuối cùng, điều quyết định kết quả kỳ thi vẫn là kiến thức, sự chuẩn bị và bản lĩnh của thí sinh. Nhưng trong khoảnh khắc trước “giờ G”, những điều tâm linh một chút lại trở thành nguồn động viên tinh thần quý giá, giúp các sĩ tử tự tin bước vào cuộc thử sức lớn nhất của tuổi học trò.