Một thập kỷ đối tác chiến lược: Những cuộc gặp định hình quan hệ Nga – Trung

Chuyến thăm Trung Quốc của Tổng thống Nga Vladimir Putin trong hai ngày 19 – 20/5 được kỳ vọng sẽ đánh dấu một cột mốc mới trong quan hệ đối tác ngày càng bền chặt giữa Moskva và Bắc Kinh.

Hai bên chuẩn bị ký khoảng 40 thỏa thuận, đồng thời ra tuyên bố chung về mở rộng hợp tác chiến lược toàn diện.

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (phải) hội đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin tại thủ đô Bắc Kinh ngày 2/9/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Theo đài RT (Nga), Kể từ khi Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình lên nắm quyền năm 2013, hai nhà lãnh đạo đã gặp nhau hơn 40 lần, liên tục thúc đẩy những thỏa thuận quan trọng và đưa quan hệ Nga – Trung lên tầm cao mới.

Dưới đây là những cuộc gặp nổi bật góp phần định hình quan hệ giữa hai cường quốc trong hơn một thập kỷ qua.

Tháng 3/2013

Nga trở thành quốc gia đầu tiên mà ông Tập Cận Bình tới thăm sau khi nhậm chức Chủ tịch Trung Quốc. Trong cuộc hội đàm với ông Putin, hai nhà lãnh đạo đã thảo luận hàng loạt vấn đề, từ thương mại, hợp tác công nghệ đến cuộc khủng hoảng Syria.

Tại chuyến thăm này, Moskva và Bắc Kinh đã ký hơn 30 thỏa thuận trong các lĩnh vực năng lượng, nhân văn và văn hóa, trong đó có thỏa thuận mở rộng hợp tác dầu mỏ cùng kế hoạch hành động theo Hiệp ước láng giềng hữu nghị và hợp tác.

Tháng 5/2014

Chuyến thăm cấp nhà nước của ông Putin tới Thượng Hải tháng 5/2014 được xem là dấu mốc quan trọng trong quan hệ năng lượng Nga – Trung.

Trước sự chứng kiến của hai nhà lãnh đạo, Tập đoàn năng lượng Nga Gazprom và Tổng công ty Dầu khí Quốc gia Trung Quốc (CNPC) đã ký thỏa thuận khí đốt trị giá 400 tỷ USD. Theo thỏa thuận, Nga sẽ cung cấp cho Trung Quốc 38 tỷ m3 khí đốt mỗi năm trong vòng 30 năm.

Tháng 5/2015

Ông Tập tới Moskva tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng phát xít Đức trong Thế chiến II.

Chuyến thăm cũng mở đường cho hàng loạt thỏa thuận kết nối sáng kiến Vành đai và Con đường của Trung Quốc với Liên minh Kinh tế Á – Âu, khối kinh tế do Nga giữ vai trò chủ chốt.

Tháng 9/2015

Ông Putin tới Bắc Kinh dự lễ kỷ niệm kết thúc Thế chiến II, đồng thời tiến hành các cuộc trao đổi sâu rộng với giới chức Trung Quốc.

Chuyến đi mang lại gần 30 văn kiện hợp tác, trong đó có 16 thỏa thuận giữa doanh nghiệp hai nước. Riêng Tập đoàn dầu khí Nga Rosneft đã ký các thỏa thuận có tổng tiềm năng đầu tư ước tính vượt 30 tỷ USD, theo Giám đốc điều hành Igor Sechin.

Tháng 6/2016

Quan hệ kinh tế Nga – Trung tiếp tục được thúc đẩy trong chuyến thăm cấp nhà nước khác của ông Putin tới Bắc Kinh vào tháng 6/2016.

Hai bên đã ký hàng loạt thỏa thuận liên quan đến năng lượng, phát triển đường sắt cao tốc, sản xuất máy bay và các dự án đầu tư quy mô lớn.

Tháng 7/2017

Trong chuyến thăm Moskva của ông Tập Cận Bình tháng 7/2017, ông Putin đã trao Huân chương Thánh Andrew – phần thưởng cấp nhà nước cao quý nhất của Nga – cho nhà lãnh đạo Trung Quốc nhằm ghi nhận vai trò của ông trong việc thúc đẩy quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa hai nước.

Ông Putin khi đó gọi ông Tập là “người bạn lớn” của nước Nga, nhấn mạnh nhà lãnh đạo Trung Quốc luôn ủng hộ việc tăng cường quan hệ giữa Moskva và Bắc Kinh.

Tháng 6/2018

Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình (giữa) trong cuộc gặp với Tổng thống Nga Vladimir Putin (trái) tại thành phố Thiên Tân (Trung Quốc) ngày 31/8/2025. Ảnh: THX/TTXVN

Đến tháng 6/2018, ông Tập đáp lại bằng việc trao Huân chương Hữu nghị của Trung Quốc cho ông Putin, đưa nhà lãnh đạo Nga trở thành nguyên thủ nước ngoài đầu tiên nhận được danh hiệu này.

Chủ tịch Trung Quốc mô tả ông Putin là “người đặt nền móng” cho quan hệ Nga – Trung hiện đại và là lãnh đạo nước ngoài “được biết đến nhiều nhất và được tôn trọng nhất” tại Trung Quốc.

Tháng 6/2019

Nga và Trung Quốc đã tuyên bố quan hệ đối tác toàn diện và hợp tác chiến lược giữa hai nước đã bước vào “kỷ nguyên mới” trong tuyên bố chung được đưa ra nhân chuyến thăm Moskva của ông Tập Cận Bình.

Tuyên bố nhấn mạnh quan hệ song phương đã được nâng lên mức cao nhất, trở thành hình mẫu về quan hệ láng giềng hữu nghị và hợp tác cùng có lợi.

Moskva và Bắc Kinh đồng thời cam kết tăng cường phối hợp nhằm bảo vệ các lợi ích cốt lõi, chủ quyền quốc gia và chiến lược phát triển dài hạn của mỗi bên.

Tháng 2/2022

Nga và Trung Quốc mô tả quan hệ song phương là đối tác “không giới hạn”, nhấn mạnh hợp tác giữa hai nước “không có vùng cấm” và không bị ràng buộc bởi các mô hình liên minh truyền thống.

Khái niệm này được chính thức hóa trong tuyên bố chung do nhà lãnh đạo Putin và ông Tập Cận Bình ký kết. Trong đó, hai bên cam kết tăng cường phối hợp về an ninh, kinh tế, công nghệ và quản trị toàn cầu, đồng thời phản đối điều mà họ cho là sự chi phối của phương Tây đối với các vấn đề quốc tế.

Tháng 3/2023

Nga trở thành quốc gia đầu tiên ông Tập Cận Bình công du sau khi nhậm chức nhiệm kỳ Chủ tịch Trung Quốc thứ ba liên tiếp.

Khi đó, ông Tập Cận Bình khẳng định Bắc Kinh “đặc biệt coi trọng” quan hệ với Moskva, đồng thời cho rằng mối quan hệ này dựa trên “logic lịch sử” và được thúc đẩy bởi những mục tiêu, lợi ích chung của hai nước.

Ông Putin ca ngợi “bước tiến lớn” trong quan hệ song phương, lưu ý kim ngạch thương mại Nga – Trung đã tăng từ 87 tỷ USD lên 185 tỷ USD trong vòng một thập kỷ trước đó.

Tháng 5/2024

Ông Putin chọn Trung Quốc là điểm đến nước ngoài đầu tiên sau khi tái đắc cử năm 2024, mô tả quan hệ với Bắc Kinh là hình mẫu của quan hệ láng giềng hữu nghị.

Ông Tập Cận Bình cho rằng quan hệ đối tác này đã trở thành trụ cột quan trọng của “ổn định chiến lược” toàn cầu và là động lực thúc đẩy tiến trình dân chủ hóa quan hệ quốc tế.

Tháng 5/2025

Ông Tập Cận Bình tiếp tục tham dự lễ kỷ niệm Ngày Chiến thắng của Nga, một thập kỷ sau lần đầu xuất hiện tại sự kiện ở Moskva.

Trong chuyến thăm, ông Tập Cận Bình cho rằng Nga và Trung Quốc đã tìm ra mô hình hợp tác “đúng đắn”, đồng thời cam kết cùng thúc đẩy một hệ thống quản trị toàn cầu công bằng và cân bằng hơn.

Tháng 9/2025

Ông Putin tới Trung Quốc nhân dịp kỷ niệm 80 năm kết thúc Thế chiến II, mô tả chuyến thăm là sự tri ân đối với những hy sinh và tinh thần quả cảm của nhân dân Nga và Trung Quốc trong cuộc chiến.

Ông nhấn mạnh ký ức về việc “tổ tiên đã phải trả cái giá rất lớn cho hòa bình và tự do” vẫn là nền tảng của quan hệ Nga – Trung hiện đại.

Về phần mình, ông Tập Cận Bình mô tả quan hệ giữa hai nước là hình mẫu của tình hữu nghị “bền vững lâu dài” và hợp tác cùng có lợi.