Ấn Độ kêu gọi người dân ‘thắt lưng buộc bụng’ giữa khủng hoảng năng lượng

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi kêu gọi người dân hạn chế tiêu dùng nhiên liệu, giảm mua vàng và tránh các chuyến du lịch nước ngoài không cần thiết trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh do xung đột tại vùng Vịnh gây sức ép lớn lên nền kinh tế nước này.

Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi phát biểu tại thủ đô New Delhi, ngày 7/8/2025. Ảnh tư liệu: ANI/TTXVN

Theo Financial Times, trong bài phát biểu tại thành phố Secunderabad ngày 10/5, ông Modi cho rằng Ấn Độ cần tiết kiệm nhiên liệu và ngoại tệ khi giá dầu và khí đốt quốc tế tiếp tục leo thang sau khi chiến sự tại Iran nổ ra. Đây được xem là lần đầu tiên nhà lãnh đạo Ấn Độ công khai kêu gọi người dân “thắt lưng buộc bụng” kể từ khi cuộc khủng hoảng bùng phát.

Ông Modi đề nghị người dân làm việc tại nhà nếu có thể, ưu tiên sử dụng tàu điện ngầm và phương tiện công cộng thay vì xe cá nhân, đồng thời hạn chế các khoản chi tiêu không thiết yếu bằng ngoại tệ nhằm tiết kiệm nhiên liệu và bảo vệ dự trữ ngoại hối trong bối cảnh giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.

Lời kêu gọi được đưa ra chỉ vài ngày sau khi đảng Bharatiya Janata Party (BJP) của ông Modi giành chiến thắng trong các cuộc bầu cử cấp bang. Giới phân tích cho rằng việc áp lực chính trị tạm thời giảm bớt giúp chính phủ có thể thẳng thắn hơn về những khó khăn kinh tế phía trước.

Bà Madhavi Arora, chuyên gia kinh tế tại Emkay Global Financial Services, nhận định chính phủ đang chuẩn bị tâm lý cho người dân về khả năng giá nhiên liệu tăng mạnh hơn trong thời gian tới. Theo bà, cho đến nay phần lớn gánh nặng chi phí vẫn do chính phủ và các công ty dầu khí nhà nước hấp thụ. Tuy nhiên, trong bối cảnh khủng hoảng kéo dài, người tiêu dùng cũng sẽ phải chia sẻ áp lực này.

Ấn Độ hiện là nền kinh tế nhập khẩu dầu lớn thứ ba thế giới. Năm 2025, nước này nhập khẩu khoảng 174 tỷ USD dầu và khí đốt, trong đó khoảng một nửa lượng dầu thô và hai phần ba khí tự nhiên đến từ khu vực vùng Vịnh.

Chiến sự tại Iran cùng tình trạng gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz đã khiến New Delhi đối mặt nguy cơ thiếu hụt nguồn cung và chi phí nhập khẩu tăng cao. Chính phủ Ấn Độ đã phải mở rộng nhập khẩu dầu từ Nga sau khi Mỹ nới lỏng một phần các lệnh trừng phạt hồi tháng 3, đồng thời yêu cầu các nhà máy lọc dầu ưu tiên sản xuất khí đốt phục vụ nhu cầu trong nước.

Tuy nhiên, các biện pháp này chưa đủ để ngăn áp lực lên đồng rupee và dự trữ ngoại hối. Đồng nội tệ của Ấn Độ đã giảm xuống mức thấp kỷ lục hơn 95 rupee đổi 1 USD, so với khoảng 91 rupee trước khi chiến sự bùng phát. Dự trữ ngoại hối của Ấn Độ cũng đã giảm khoảng 5% kể từ đầu cuộc chiến xuống còn khoảng 690 tỷ USD, khi Ngân hàng Dự trữ Ấn Độ phải liên tục bán USD để hỗ trợ tỷ giá.

Ông Modi đồng thời kêu gọi người dân tạm dừng các hoạt động mua vàng không cần thiết trong vòng một năm và hạn chế du lịch nước ngoài cho các kỳ nghỉ hoặc đám cưới.

Ông Devarsh Vakil, chuyên gia nghiên cứu tại HDFC Securities ở Mumbai, cho rằng giá dầu tăng cao và bất ổn toàn cầu đang gây sức ép nghiêm trọng lên dự trữ ngoại hối của Ấn Độ. Theo ông, việc giảm chi tiêu cho vàng nhập khẩu và du lịch nước ngoài có thể giúp nước này tiết kiệm lượng lớn ngoại tệ.

Trong khi đó, nhiều tổ chức tài chính quốc tế đã bắt đầu hạ dự báo tăng trưởng của Ấn Độ nếu khủng hoảng kéo dài. Tổ chức Goldman Sachs gần đây giảm dự báo tăng trưởng kinh tế Ấn Độ năm 2026 xuống còn 5,9%, thấp hơn 0,6 điểm phần trăm so với trước đó. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cũng dự báo kinh tế Ấn Độ tăng trưởng khoảng 6,5% trong năm 2026.

Giới kinh tế cho rằng cuộc khủng hoảng tại vùng Vịnh đang trở thành phép thử lớn đối với nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất thế giới trong nhiều năm qua, đặc biệt khi New Delhi phụ thuộc lớn vào năng lượng nhập khẩu.