Lũ quét tại Nepal, Trung Quốc: Tín hiệu cảnh báo rủi ro ngày càng tăng do biến đổi khí hậu

Ngày 1/9, Ngoại trưởng Nepal Shisir Khanal nhận định thảm họa sập băng gây lũ quét ở khu vực biên giới Nepal-Trung Quốc là “tín hiệu cảnh báo” về những rủi ro ngày càng tăng mà biến đổi khí hậu gây ra cho quốc gia vùng Himalaya này.

Khu vực xảy ra sạt lở đất tại Nepal ngày 27/8/2026. Ảnh: THX/TTXVN phát

Ngoại trưởng Khanal đưa ra tuyên bố trên gần 1 tuần sau trận lũ quét được mô tả như sóng thần mang theo nước lạnh giá, đất đá và bùn tàn phá khu vực rộng lớn. Ông kêu gọi sự hỗ trợ quốc tế dựa trên tinh thần công lý khí hậu thay vì mang tính từ thiện, đồng thời nhấn mạnh rằng quốc gia phần lớn là nông thôn với 30 triệu dân chỉ đóng góp một phần rất nhỏ vào lượng khí thải nhà kính toàn cầu so với các nước công nghiệp phát triển. Ông hy vọng cộng đồng quốc tế khẩn cấp đánh giá tình trạng biến đổi khí hậu tại Himalaya.

Ngoại trưởng Khanal cho biết thêm thảm họa không chỉ ảnh hưởng đến đời sống của người dân mà còn làm hư hại hạ tầng công cộng, nhấn mạnh tầm quan trọng của sự hỗ trợ dài hạn giúp Nepal thích ứng và giảm thiểu các thách thức ngày càng lớn từ biến đổi khí hậu. Theo ông Khanal, trận lũ quét nghiêm trọng này cũng cho thấy nhu cầu cấp thiết trong việc đẩy nhanh các cơ chế chia sẻ dữ liệu nhằm cảnh báo sớm về bất kỳ thảm họa tương tự nào.

Dù nguyên nhân chính xác dẫn đến sạt lở sông băng vẫn chưa rõ ràng, hiện tượng biến đổi khí hậu đang khiến các sông băng trên toàn cầu tan chảy, làm gia tăng nguy cơ xảy ra các thảm họa tương tự. Các nhà khoa học nhận định băng tuyết ở Himalaya, dãy núi cao nhất thế giới, đang tan chảy nhanh hơn khi nhiệt độ toàn cầu tăng lên. Các sông băng ở dãy Himalaya và dãy Hindu Kush là nguồn cung cấp nước thiết yếu cho khoảng 240 triệu người ở các vùng núi, cũng như 1,65 tỷ người khác ở Nam Á và Đông Nam Á phía hạ lưu.

Theo con số cập nhật tính đến trưa 2/9 theo giờ Việt Nam, số nạn nhân thiệt mạng trong thảm họa trên đã tăng lên 1.066 người, trong đó 1.050 người ở phía Nepal và 16 người ở phía Trung Quốc. Số người mất tích là 4.462 người, trong đó 3.916 người ở phía Nepal. Ngoài ra, có ít nhất 17 thi thể được vớt lên từ các dòng sông ở vùng hạ lưu thuộc lãnh thổ Ấn Độ. Dù gặp nhiều khó khăn, lực lượng cứu hộ vẫn đang nỗ lực thực hiện công tác cứu nạn với hy vọng có thể tiếp cận được những người còn sống tại khu vực bị ảnh hưởng.

Nhằm hỗ trợ Nepal ứng phó với thảm họa nghiêm trọng này, Trung Quốc tiếp tục gửi lô hàng viện trợ thứ hai và nhóm chuyên gia thứ ba gồm 5 người đến quốc gia láng giềng. Lô hàng viện trợ lần này, gồm các mặt hàng thiết yếu như thiết bị bay không người lái, thiết bị và hóa chất xét nghiệm ADN, thiết bị lọc nước và chiếu sáng, cùng nhóm chuyên gia nhận dạng ADN đã đến Kathmandu vào ngày 1/9.