Ukraine phản công bằng UAV, giành lại nhiều khu vực ở mặt trận miền Đông

Một cuộc phản công được tiến hành từng bước với sự yểm trợ dày đặc của UAV đang giúp lực lượng Ukraine đẩy lùi quân đội Nga tới 15 km ở khu vực phía Bắc và phía Đông thành phố Lyman, đồng thời cắt một tuyến tiếp tế quan trọng và đe dọa cô lập hàng trăm binh sĩ Nga.

Lực lượng vũ trang Ukraine. Ảnh: Bộ Tổng tham mưu quân đội Ukraine/Kyiv Post

Tờ Kyiv Post cho biết, một cuộc phản công được tiến hành kiên nhẫn và có tính toán của Ukraine đang tạo ra những bước tiến đáng kể tại một khu vực trọng yếu trên chiến trường miền Đông.

Theo các báo cáo chiến trường và phân tích, lực lượng Ukraine đã từng bước đẩy lùi quân Nga ở phía Bắc Lyman sau nhiều tháng tiến hành các cuộc tấn công bộ binh quy mô nhỏ, được hỗ trợ dày đặc bởi UAV trinh sát và tấn công. Lực lượng nòng cốt trong chiến dịch được cho là Quân đoàn 3 Ukraine.

Quân đội Ukraine đã hạn chế nghiêm ngặt việc tiếp cận khu vực Lyman trong nhiều tháng, gần như cấm truyền thông tới tiền tuyến và chỉ xác nhận giao tranh diễn ra dữ dội mà không công bố cụ thể những khu vực đã giành lại hay để mất.

Khu vực này nằm giữa sông Siverskyi Donets và sông Zherebets, với địa hình chủ yếu là rừng rậm, đầm lầy, đồi thấp, đất nông nghiệp và các làng mạc.

Các nguồn tin thuộc Quân đoàn 3 được Kyiv Post theo dõi cho thấy lực lượng Ukraine đạt một số kết quả trên chiến trường, trong khi các cuộc tấn công bằng UAV gây thiệt hại đáng kể cho quân Nga. Tuy nhiên, thông tin về vị trí cụ thể không được công bố do các quy định về an ninh tác chiến.

Trong các phát biểu với truyền thông Ukraine hồi tháng 7 và 8, Tướng Andriy Biletsky, Tư lệnh Quân đoàn 3, xác nhận lực lượng dưới quyền đang tiến hành các cuộc phản công giới hạn nhằm mở rộng quyền kiểm soát lãnh thổ ở phía Bắc và phía Đông Lyman.

Ông Biletsky là người ủng hộ chiến thuật tác chiến dựa nhiều vào UAV. Theo chiến thuật này, máy bay không người lái được triển khai trước để trinh sát, yểm trợ hỏa lực và hỗ trợ các đơn vị bộ binh nhỏ di chuyển bằng xe bọc thép tới các vị trí của Nga, sau đó xuống xe và tiến hành kiểm soát khu vực.

Trong khi đó, hãng tin Nga TASS gần đây đưa tin Nga tiếp tục tiến công và giành thêm vị trí ở miền Đông Ukraine, nhưng không xác nhận việc Ukraine giành lại nhiều khu vực ở Lyman.

Có nguy cơ hình thành “vòng vây” lớn

Nhiều nguồn tin bên ngoài Ukraine cũng ghi nhận những bước tiến của lực lượng Ukraine tại địa hình rừng và đầm lầy ở phía Đông Bắc Lyman, gần làng Drobysheve.

Các bước tiến này được cho là đã tạo thành một khu vực nhô vào tuyến phòng thủ Nga có kích thước khoảng 5 x 10 km, đồng thời cắt một tuyến đường tiếp tế quan trọng của Nga. Điều này có thể khiến các đơn vị Nga trong khu vực đối mặt nguy cơ bị cô lập.

Kyiv Post cho biết đã xác nhận ít nhất 4 lữ đoàn Ukraine đang tham chiến tại khu vực, nhưng không công bố danh tính vì lý do an ninh. Các nguồn tin cho rằng khu vực gần như bị quân Ukraine bao vây hiện có các đơn vị Nga, với ước tính quân số dao động từ vài chục tới vài trăm người.

Ngày 1/9, đơn vị UAV Phoenix của lực lượng biên phòng Ukraine công bố hình ảnh mà họ cho là được ghi lại trong các hoạt động tác chiến trên bầu trời khu vực Lyman. Video cho thấy UAV góc nhìn thứ nhất (FPV) và UAV mang bom tấn công xe máy, xe tải, binh sĩ Nga và các công sự.

Một đoạn video khác được đơn vị này công bố ngày 31/8 cho thấy UAV tấn công pháo binh Nga, trong đó có pháo 2A36 Giatsint-B, lựu pháo D-20 và hệ thống pháo phản lực BM-21 Grad, cùng nhiều phương tiện vận tải và vị trí chiến đấu.

Kyiv Post cho biết truyền thông quân sự Ukraine xác nhận những hoạt động trong video là có thật, song không thể độc lập xác minh từng cuộc tấn công.

Theo bản đồ đánh giá tình hình do Viện Nghiên cứu Chiến tranh (ISW) có trụ sở tại Mỹ công bố ngày 31/8, lực lượng Ukraine đã tiến tới vùng ngoại vi Zarichne, một ngôi làng lớn.

Nếu giành quyền kiểm soát Zarichne, quân đội Ukraine có thể tạo ra một vòng vây rộng khoảng 15 x 45 km, đe dọa cô lập hàng trăm binh sĩ Nga trong khu vực.

Các nhà phân tích quân sự phương Tây cho rằng những bước tiến của Ukraine đang tạo sức ép đáng kể lên hệ thống phòng thủ Nga.

Gây sức ép lên kế hoạch tiến công của Nga

Thành công của Ukraine tại Lyman có thể ảnh hưởng tới kế hoạch tiến công tiếp theo của Nga ở miền Đông.

Moskva được cho là đang hướng tới việc mở rộng tiến công về phía Nam nhằm kiểm soát hai thành phố Kramatorsk và Sloviansk, những mục tiêu mà Nga đã tìm cách giành quyền kiểm soát trong nhiều năm.

Trong khi đó, Bộ Quốc phòng Nga tiếp tục khẳng định các lực lượng thuộc Tập đoàn quân hợp thành số 25 đã liên tục giành thêm lãnh thổ trong tháng 8, đồng thời không thừa nhận các cuộc phản công thành công của Ukraine.

Hồi tháng 5, Bộ Quốc phòng Nga từng tuyên bố lực lượng nước này đã kiểm soát hoàn toàn Lyman. Tuy nhiên, những tuyên bố sau đó của Moskva về việc tiếp tục tiến công vào các vị trí phòng thủ của Ukraine tại thành phố này cho thấy lực lượng Ukraine vẫn duy trì quyền kiểm soát Lyman.

Giao tranh tại khu vực Lyman diễn ra trong bối cảnh những bước tiến trên bộ của cả hai bên ngày càng chậm và gây tổn thất lớn. Theo các nhà phân tích, chiến thuật sử dụng UAV với mật độ cao đang đóng vai trò ngày càng quan trọng trong việc hỗ trợ các đơn vị bộ binh Ukraine tiến công và gây sức ép lên tuyến phòng thủ Nga.

Theo Chính phủ Ukraine, từ tháng 5/2026, lực lượng Nga đã không còn đạt được mức tăng lãnh thổ ròng, trong khi quân đội Ukraine kể từ đó được cho là mỗi tháng giành lại nhiều lãnh thổ hơn phần diện tích Nga chiếm được.