Khủng long có thể còn sống trên các hành tinh khác?

Hoàng Trang17:48 20/11/2023

Khủng long đã tuyệt chủng từ hơn 65 triệu năm trước đây ở Trái đất, nhưng các nhà khoa học cho rằng chúng có thể vẫn còn sống trên một số hành tinh khác.

Ảnh minh họa: iStock

Theo nghiên cứu mới được công bố trên tạp chí “Thông cáo hàng tháng của Hiệp hội Thiên văn Hoàng gia”, các hành tinh ở xa Trái đất có thể đang là nơi cư trú của những loài giống như khủng long trên Trái đất. Không chỉ có vậy, con người có khả năng tìm thấy chúng.

Tác giả nghiên cứu Lisa Kaltenegger giải thích: “Dấu vết ánh sáng của Trái đất hiện đại là khuôn mẫu để chúng tôi xác định các hành tinh có khả năng sinh sống được. Nhưng đã có lúc dấu vết này rất rõ ràng, thể hiện rõ hơn các dấu hiệu sự sống”.

Theo nghiên cứu, các chuyên gia trên Trái đất có thể phát hiện sự sống như vậy bằng cách tìm kiếm các hợp chất không còn hiện diện trên hành tinh của chúng ta, nhưng đã tồn tại vào thời khủng long. Đó là bởi vì vào thời kỳ khủng long, Trái đất từng có lượng oxy cao hơn, khoảng 30%, cho phép các sinh vật phức tạp phát triển. Ngày nay, nồng độ oxy trên Trái đất đã chững lại ở mức 21%.

Họ cho rằng mức oxy cao 30% đó có thể là manh mối cho loại sự sống tồn tại trên một hành tinh xa xôi. Bên cạnh đó, các kính thiên văn đặc biệt có thể được huy động để phát hiện những yếu tố môi trường tương tự như những gì khủng long từng trải qua hàng triệu năm trước.

Các nhà khoa học có thể tập trung vào tìm kiếm manh mối rằng liệu một hành tinh có đang ở giai đoạn Phanerozoic hay không. Giai đoạn này sẽ cho phép hành tinh đó tồn tại các dạng sự sống lớn và phức tạp.

Nhà khoa học Rebecca Payne tại Đại học Cornell nói: “Giai đoạn Phanerozoic chỉ chiếm khoảng 12% lịch sử Trái đất, nhưng nó bao gồm gần như toàn bộ thời gian mà sự sống phức tạp hơn vi khuẩn và bọt biển”.

Do đó, điều này mang lại hy vọng rằng có thể tìm thấy dấu hiệu của sự sống – thậm chí cả sự sống lớn, phức tạp – ở những nơi khác trong vũ trụ.

Theo bà Kaltenegger, việc tìm kiếm các hành tinh có lượng oxy cao hơn có thể dẫn đến việc phát hiện ra các dạng sự sống thú vị, đồng thời giúp việc tìm kiếm khủng long trở nên dễ dàng hơn.

Nhà khoa học này hy vọng rằng chúng ta sẽ tìm thấy một số hành tinh có nhiều oxy hơn Trái đất ngay bây giờ. Và hơn thế, trên đó có thể có những con khủng long.

Khủng long từng sống trên hành tinh rất nóng, tại sao con người không thể?

Hàng triệu năm trước, hành tinh này nóng hơn nhiều so với ngày nay. Tuy nhiên, nó vẫn tràn đầy sức sống. Vậy tại sao khủng hoảng khí hậu hiện nay lại được xem như mối đe dọa sống còn đối với loài người?

Những giới hạn của con người

Quay trở lại thời kỳ khi những con khủng long đại dương dài 25 mét bơi trên biển, T-Rex và Triceratops lang thang trên mặt đất nơi mà chúng ta đi bộ ngày nay, Trái đất là một nơi nóng bỏng, rất nóng để sinh sống. Trong Kỷ nguyên Đại Trung Sinh này - từ khoảng 250 đến 66 triệu năm trước - nồng độ CO2 trong khí quyển cao hơn hiện nay khoảng 16 lần, tạo ra "khí hậu nhà kính" với nhiệt độ trung bình ấm hơn từ 6 đến 9 độ so với hiện nay.

Ảnh minh họa: DW

Các nhà khoa học cho rằng khí mê-tan từ quá trình ợ và xì hơi của khủng long - tương tự như bò ngày nay - đã góp phần vào sự nóng lên toàn cầu vào thời điểm đó. Nhưng lý do chính là siêu lục địa Pangea đang dần bắt đầu trôi dạt và vỡ ra. Điều này cuối cùng không chỉ dẫn đến việc tạo ra các lục địa như chúng ta biết ngày nay, mà còn dẫn đến sự thay đổi khí hậu.

Sự chuyển động của toàn bộ cảnh quan và lục địa đã gây ra những vụ phun trào núi lửa khổng lồ phun khí gây hại cho khí hậu vào bầu khí quyển, do đó làm nóng hành tinh. Nó cũng dẫn đến mưa axit, axit hóa đại dương và thay đổi cơ bản thành phần hóa học trên đất liền và dưới nước, gây ra sự tuyệt chủng hàng loạt mở đường cho sự trỗi dậy của khủng long.

Ngày nay, chúng ta vẫn còn cách xa loại nhiệt độ đã biến hành tinh thành một ngôi nhà kính trong Đại Trung Sinh. Tuy nhiên, bằng cách đốt cháy nhiên liệu hóa thạch như than đá, dầu mỏ và khí đốt ở mức chưa từng có, con người đã làm hành tinh nóng hơn 1,1 độ C so với mức thời kỳ tiền công nghiệp.

Kết quả là, sức khỏe của hệ sinh thái đang xấu đi nhanh hơn bao giờ hết, với những tác động nghiêm trọng đối với con người cũng như các hệ sinh thái đất, rừng và biển trên toàn thế giới. Các nhà khoa học cho biết thời gian hạn hán trung bình ở Trung Mỹ sẽ tăng thêm 5 tháng với 1,5 độ C, trong 8 tháng với mức tăng 2 độ C và 19 tháng nếu nhiệt độ tăng thêm 3 độ C.

Họ cũng nói rằng thế giới sẽ chạm mốc 3 độ C vào cuối thế kỷ này nếu khí thải nhà kính tiếp tục không được kiểm soát, dẫn đến lũ lụt, bão, mực nước biển dâng cao và những đợt nắng nóng khắc nghiệt chưa từng có. Do đó, các nhà khoa học nói về cuộc khủng hoảng khí hậu như một mối đe dọa hiện hữu đối với con người.

Tại sao khủng long vẫn sống được?

Và trở lại với câu chuyện của khủng long. Việc loài động vật to lớn này đối phó tốt với điều kiện khí hậu nơi chúng sống chủ yếu là do một yếu tố quyết định: thời gian.

Mặc dù nồng độ CO2 trong khí quyển cực kỳ cao trong Đại Trung Sinh, nhưng nó tăng rất chậm. Trước đây hoạt động núi lửa mạnh mẽ và mất hàng triệu năm để làm hành tinh nóng lên vài độ, song bằng cách đốt nhiên liệu hóa thạch, con người đã khiến thay đổi hoàn toàn khí hậu trong vòng hai thế kỷ.

Khủng long có thể sống trong môi trường rất nóng, nhưng là do có thời gian để thích nghi và có giới hạn chịu đựng tốt hơn - những điều mà con người đều đang không có được. Ảnh: DW

Georg Feulner thuộc Viện Nghiên cứu Tác động Khí hậu Potsdam (PIK) cho biết tốc độ nóng lên chậm hơn mang lại cho thiên nhiên cơ hội thích nghi. "Các loài động vật không thích nóng có thể di chuyển đến các vĩ độ cao hơn, chẳng hạn như về phía các cực. Hoặc chúng cũng có thể thích nghi thông qua các quá trình tiến hóa".

Nhưng ông nói thêm rằng nhiệt độ cực cao có thể khiến một số loài động vật nhất định không thể ở được "bởi vì đơn giản là có những giới hạn sinh lý nhất định đối với động vật và con người". Khủng long rõ ràng khỏe mạnh và chịu đựng tốt hơn con người rất nhiều. Thực tế như đã biết, gần đây mỗi năm đã có hàng trăm ngàn người chết trên toàn thế giới vì nhiệt độ quá cao.

Và lịch sử cho thấy rằng năm cuộc đại tuyệt chủng hàng loạt mà hành tinh đã chứng kiến cho đến nay đều liên quan đến sự nóng lên quá mức hoặc các kỷ băng hà của hành tinh, cũng như những thay đổi trong các chu trình hóa học ở biển hoặc trên đất liền.

Ví dụ, tác động của một tiểu hành tinh cách đây 67 triệu năm đã tạo ra một đám mây bụi khổng lồ và gây ra các vụ phun trào núi lửa dữ dội trên toàn thế giới, làm tối bầu trời và làm mát hoàn toàn khí hậu. Sự nguội đi mạnh mẽ và tương đối nhanh này khiến chúng ta có ít thời gian để thích nghi và đánh dấu sự kết thúc của kỷ nguyên khủng long. Nhìn chung, 76% các loài đã tuyệt chủng vào thời điểm đó.

Trong một cuộc tuyệt chủng hàng loạt, ít nhất 3/4 số loài biến mất trong khoảng 3 triệu năm. Một số nhà khoa học, nhìn vào tốc độ tuyệt chủng hiện tại, nghĩ rằng chúng ta đang ở giữa đợt tuyệt chủng hàng loạt thứ 6. Chỉ trong vài thập kỷ tới, người ta ước tính rằng ít nhất 1 triệu trong số 8 triệu loài đã biết có nguy cơ biến mất vĩnh viễn. Nhiều nhà khoa học tin rằng con số thực có thể cao hơn nhiều.

Bởi vậy, để tránh số phận loài người sớm giống như khủng long và hàng triệu loài khác trong quá khứ, con người phải làm mọi cách để ngăn trái đất nóng lên một cách nhanh chóng, cũng như theo đánh giá sẽ cần một khoản đầu tư hàng trăm tỷ đô la mỗi năm để con người có thể thích nghi với một khí hậu ngày càng nóng lên trong tương lai.

Biến đổi khí hậu khiến thế giới thưa dần tiếng chimMuốn cứu loài chim và để hành tinh chúng ta tràn đầy tiếng chim hót, loài người cần phải chống lại sự biến đổi khí hậu. Phần lớn các loài chim cho con non ăn côn trùng, bất kể con mồi của chim trưởng thành là gì. Nhiều loài chim biết hót làm tổ sớm hơn vào mùa xuân vì biến đổi khí...

Bạn thấy bài viết này có hữu ích không?

Có

Không

Tin liên quan

Tiêu điểm

Tin đang nóng

Tin mới nhất

Giải bóng đá "độc lạ": Ai đời cầu thủ xuất sắc nhất trận đấu lại được tặng trứng, cà rốt và củi khô thế này!

17:39:34 28/02/2026

Trong kỷ nguyên bóng đá bị chi phối bởi những bản hợp đồng triệu đô và những chiếc cúp pha lê bóng bẩy, giải Vô địch quốc gia Na Uy (Eliteserien) lại chọn cho mình một lối đi riêng đầy bản sắc

Hình ảnh chi tiết đáng kinh ngạc về 'trái tim' Dải Ngân hà

15:16:03 28/02/2026

Bức ảnh lớn nhất từng được chụp bằng một kính viễn vọng chuyên dụng tại Chile vừa mang lại bước tiến đáng kể cả về khoa học lẫn giá trị thẩm mỹ, khi tái hiện trung tâm Dải Ngân hà với độ chi tiết chưa từng có.

Một người đàn ông và một người phụ nữ tự buộc dây vào nhau suốt một năm nhưng không được phép chạm: Kết quả sau đó thế nào?

14:13:08 28/02/2026

Một người đàn ông và một người phụ nữ từng buộc chặt vào nhau trong suốt một năm ròng đã trải lòng về những gì họ khám phá được trong suốt quá trình hợp tác kỳ lạ này.

"Trái Đất thứ hai" có thể là 2 mặt trăng ghép lại

14:10:42 28/02/2026

Một sự kiện khốc liệt trong quá khứ xảy ra giữa 2 thiên thể này đã tạo nên vành đai nổi tiếng của Sao Thổ cũng như góp phần định hình Trái Đất thứ hai Titan.

Vừa đoạt giải Nobel năm ngoái, vị Giáo sư đã có ngay một phát minh có thể thay đổi nhân loại

14:04:55 28/02/2026

Không ngủ quên trên chiến thắng với giải Nobel Hóa học năm 2025, Giáo sư Omar Yaghi đã ngay lập tức ra sức cống hiến cho nhân loại.

Cách xem hiện tượng nguyệt thực "trăng máu" vào ngày 3/3

08:19:52 28/02/2026

Hiện tượng nguyệt thực toàn phần trăng máu sắp sửa xảy ra vào thứ Ba, ngày 3/3. Phải đến năm 2029, hiện tượng này mới lặp lại.

Thái Lan đang đi trước thế giới 543 năm

18:58:30 25/02/2026

Sự chênh lệch kỳ lạ này đôi khi khiến những người lần đầu đến đây có cảm giác như vừa bước qua một cánh cổng thời gian để đến với tương lai xa xôi.

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng và cú "quay xe" khó tin của chàng trai bán bánh mỳ

16:06:56 25/02/2026

Trúng độc đắc 45 tỷ đồng, chàng trai bán bánh mì bỗng chốc đổi đời trong ánh hào quang và kỳ vọng. Nhưng chỉ sau thời gian ngắn, anh lặng lẽ trở lại McDonald s, khép lại giấc mơ đổi đời bằng một cú quay xe khó tin.

Người đàn ông lập kỷ lục thế giới khi làm điều tưởng như không thể trong vòng 24 giờ

15:42:08 25/02/2026

Từ 5h sáng ngày này đến 5h sáng hôm sau, Tony Piraino đã liên tục thực hiện 26.100 lần squat, chính thức làm nên lịch sử khi thiết lập kỷ lục thế giới mới về số lần squat nhiều nhất trong vòng 24 giờ.

Phía sau khung cảnh New York trắng xóa như cổ tích những ngày này

11:36:00 25/02/2026

Một trận bão mùa đông dữ dội bao trùm vùng Đông Bắc Mỹ đã khiến giao thông tê liệt và hàng triệu người mắc kẹt trong biển tuyết trắng khắc nghiệt.

Được 'vỗ béo' quá đà dịp Tết, gần 200 con hổ Trung Quốc phải ăn kiêng

09:00:49 25/02/2026

Gần 200 cá thể hổ Siberia tại Công viên hổ Siberia ở tỉnh Hắc Long Giang (Đông Bắc Trung Quốc) đang được áp dụng chế độ nhịn ăn luân phiên sau đợt cho ăn ồ ạt dịp Tết Nguyên đán.

Ngày 28/2 này, một sự kiện đặc biệt sẽ xảy ra

19:39:08 12/02/2026

Một hiện tượng thiên văn kỳ thú, thường được gọi nhầm là hàng thẳng hàng nhưng chính xác hơn là diễu hành hành tinh, dự kiến sẽ diễn ra vào cuối tuần này và kéo dài cho đến hết tháng 2 năm 2026.