EU bác khả năng khôi phục Dòng chảy phương Bắc hậu xung đột

Ủy ban châu Âu (EC) khẳng định đường ống Dòng chảy phương Bắc sẽ ngừng hoạt động ngay cả sau khi xung đột Nga – Ukraine kết thúc, bác bỏ nỗ lực chung từ phía Mỹ và Nga nhằm tái khởi động dự án này.

Hệ thống đường ống Dòng chảy phương Bắc 1, dẫn khí đốt từ Nga sang Đức qua biển Baltic, tại Lubmin, miền Đông Bắc Đức. Ảnh: AFP/TTXVN (Không cho phép bên thứ ba khai thác, chia sẻ lại)

Dòng chảy phương Bắc trải dài hơn 1.200 km, kết nối Đức với Nga. Hệ thống Dòng chảy phương Bắc bao gồm 2 đường ống đôi là Dòng chảy phương Bắc 1 và Dòng chảy phương Bắc 2, chạy dưới biển Baltic đến Đức.

Dòng chảy phương Bắc 1 đã ngừng hoạt động sau vụ nổ vào giữa năm 2022, trong khi Dòng chảy phương Bắc 2 chưa từng nhận được cấp phép từ chính phủ Đức.

Dòng chảy Phương Bắc 2 không đi qua Ukraine mà kết nối trực tiếp Nga với Đức. Nga kỳ vọng có thể đẩy mạnh nguồn cung khí đốt đến châu Âu và dựa vào các đường ống dẫn dưới biển như Dòng chảy Phương Bắc 2 thay vì hệ thống ở trên mặt đất vốn đi qua Ba Lan cùng Ukraine. Hệ thống đường ống trên mặt đất này đã “có tuổi” và thiếu hiệu quả. Ngoài ra, Ba Lan cùng Ukraine cũng tính phí quá cảnh khá cao.

EC cũng đề cập đến văn bản pháp luật mà các quốc gia thành viên đã thông qua nhằm loại bỏ dần toàn bộ hoạt động nhập khẩu khí đốt từ Nga vào cuối năm 2027. Các hợp đồng khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) ngắn hạn được loại bỏ, trong khi hợp đồng LNG dài hạn sẽ chấm dứt trước tháng 1/2027. Bước cuối cùng liên quan đến các hợp đồng khí đốt vận chuyển qua đường ống, chẳng hạn như hợp đồng từng gắn liền với dự án Dòng chảy Phương Bắc, dự kiến được loại bỏ dần vào tháng 9/2027.

Bà Anna-Kaisa Itkonen, phát ngôn viên về năng lượng của EC cho biết: “Các quy định pháp luật hiện hành không gắn liền với lệnh trừng phạt hay bất kỳ sự kiện địa chính trị nào. Bởi vậy, bất kể điều gì xảy ra, chúng tôi vẫn đang loại bỏ khí đốt và LNG của Nga khỏi thị trường châu Âu. Những lô hàng cuối cùng dự kiến sẽ kết thúc vào cuối năm tới”.

Dòng chảy Phương Bắc đã trở thành biểu tượng cho sự phụ thuộc kéo dài của châu Âu vào năng lượng từ Nga. Để ứng phó, khối này đã áp dụng chiến lược loại bỏ dần nguồn cung, giúp giảm tỷ trọng khí đốt vận chuyển qua đường ống từ Nga từ khoảng 40% vào năm 2021 xuống còn khoảng 6% vào năm 2025. Quá trình chuyển đổi này đi kèm với cái giá rất đắt, khi các quốc gia buộc phải chuyển sang nhập khẩu khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG) từ Mỹ với chi phí cao hơn nhiều.