El Nio và nguy cơ rét đậm ở châu Âu

Hiện tượng khí hậu El Nio được dự báo có thể đạt cường độ rất mạnh vào cuối năm 2026, làm gia tăng nguy cơ thời tiết cực đoan trên toàn cầu.

Tuyết phủ trắng xóa tại Hague, Hà Lan, ngày 7/1/2026. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN

Tại châu Âu, El Nio có thể làm suy yếu xoáy cực tầng bình lưu, tăng khả năng xuất hiện các đợt rét trong mùa Đông. Tuy nhiên, các chuyên gia nhận định còn quá sớm để dự báo châu Âu sẽ trải qua một mùa Đông giá rét bất thường.

Theo các chuyên gia, nhiệt độ mặt nước biển tại khu vực xích đạo Thái Bình Dương đã vượt mức cao nhất ghi nhận trong các đợt El Nio trước đây. Hiện tượng này dự kiến đạt đỉnh vào cuối mùa Thu hoặc đầu mùa Đông, góp phần làm gia tăng nguy cơ nắng nóng, cháy rừng, hạn hán và lũ lụt tại nhiều khu vực trên thế giới.

Tại châu Âu, tác động của El Nio thường gián tiếp và ít rõ rệt hơn so với các khu vực nhiệt đới. Tuy nhiên, hiện tượng này có thể làm thay đổi hoàn lưu khí quyển, khiến thời tiết cuối mùa Thu và đầu mùa Đông trở nên ẩm ướt, nhiều gió và biến động hơn.

Một trong những yếu tố được các nhà khoa học quan tâm là xoáy cực tầng bình lưu – hệ thống gió mạnh quay quanh Bắc Cực ở độ cao khoảng 10-50 km, giúp duy trì khối không khí lạnh tại khu vực này. Sau khi El Nio đạt đỉnh, xoáy cực có thể suy yếu, làm tăng khả năng xảy ra hiện tượng ấm lên đột ngột ở tầng bình lưu. Quá trình này có thể khiến không khí lạnh di chuyển xuống các vĩ độ thấp hơn và gia tăng nguy cơ rét tại một số khu vực ở châu Âu.

Theo Cơ quan Khí tượng Anh (Met Office), trong một số trường hợp, Bắc Âu, bao gồm Anh, có thể trải qua những đợt thời tiết lạnh và khô kéo dài, trong khi Nam Âu có xu hướng ôn hòa, ẩm ướt và nhiều gió hơn. Tại khu vực chuyển tiếp, gió lạnh từ phía Đông có thể khiến nhiệt độ giảm mạnh, thậm chí gây tuyết rơi.

Tuy nhiên, thời tiết mùa Đông tại châu Âu chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố, trong đó có El Nio, hoàn lưu khí quyển và biến đổi khí hậu. Chuyên gia khí hậu Grahame Madge thuộc Met Office cho biết El Nio có mối liên hệ với khả năng thời tiết lạnh hơn vào cuối mùa Đông tại Anh, nhưng kịch bản này không chắc chắn xảy ra.

Các nhà khí tượng học hiện chỉ có thể dự báo tương đối đáng tin cậy về từng đợt ấm lên đột ngột ở tầng bình lưu trước khoảng một tuần. Vì vậy, còn quá sớm để kết luận châu Âu sẽ đối mặt với một mùa Đông giá rét bất thường. Diễn biến thời tiết thực tế sẽ phụ thuộc vào sự kết hợp của nhiều yếu tố khí hậu trong những tháng tới.