Đại biểu Quốc hội Hà Ánh Phượng: Người làm giáo dục phải không ngừng học hỏi để tránh bị tụt hậu
Khi thầy cô thay đổi, học sinh sẽ thay đổi. Nếu một người hờ hững về chuyên môn, không có kiến thức sẽ mờ nhạt, không có điểm nhấn trong xã hội…
Cô giáo Hà Ánh Phượng tâm niệm, người làm giáo dục không bao giờ ngừng học. (Ảnh: NVCC)
Biến thách thức thành cơ hội
Là một đại biểu Quốc hội trẻ, đạt được nhiều thành tựu trong giáo dục cả trong nước lẫn quốc tế. Có khi nào cô phải chịu sức ép từ chính những g.iải t.hưởng của mình?
Bản thân tôi luôn muốn biến thách thức thành cơ hội. Được ghi nhận những g.iải t.hưởng quốc tế đối với tôi là một niềm vinh dự lớn lao. Bởi những g.iải t.hưởng này thể hiện được phần nào vị thế giáo dục của Việt Nam trên trường quốc tế.
Với tôi, dĩ nhiên cũng có áp lực, sức ép nào đó. Nhưng thách thức đó là một yếu tố để giúp tôi hoàn thiện hơn, phát triển hơn, đem lại nhiều giá trị tích cực hơn cho cộng đồng.
Cô luôn đột phá, tìm kiếm cái mới và cứ mải miết chinh phục chính mình. Thực tế, cô đang đi con đường khác mọi người?
Tôi không nghĩ mình đang đi con đường khác với mọi người. Trong lĩnh vực giáo dục, có rất nhiều thầy cô đang ngày đêm thầm lặng cống hiến và đem lại những giá trị tích cực cho cộng đồng. Tôi chỉ may mắn được biết đến và là đại diện cho rất nhiều thầy cô giáo ở Việt Nam được nhận những g.iải t.hưởng, danh hiệu ấy mà thôi.
Với công việc của một giáo viên, tham gia ở nhiều diễn đàn giáo dục quốc tế, có khi nào cô bị quá tải?
Có lẽ nhiều người sẽ thắc mắc tại sao tôi có thể làm được nhiều như thế nhưng lý do thì đơn giản lắm, chỉ là tôi luôn làm việc với đam mê và lòng yêu nghề chứ không phải bắt buộc phải làm. Những năng lượng tích cực đôi khi nảy sinh từ đó.
Đối với tôi, việc tham gia các diễn đàn quốc tế là cơ hội tốt để đem lại những giá trị tích cực cho bản thân, giúp tôi có thể hoàn thiện hơn.
Tôi coi đó là động lực nên cảm thấy không có nhiều sức ép. Tôi nghĩ, g.iải t.hưởng còn là cơ hội để thấy mình không bao giờ được ngừng sáng tạo, ngừng phấn đấu. Thực tế bản thân tôi đã từng trải qua giai đoạn khó khăn nhưng tôi vẫn tràn đầy năng lượng tích cực mỗi khi đến lớp.
Bên cạnh công việc của một giáo viên, tôi còn là một đại biểu Quốc hội, sẽ phải thực hiện những nhiệm vụ chính trị. Do đó, nhà trường đã sắp xếp để công việc của tôi phù hợp hơn.
Một trong những nguyên tắc khi tôi làm việc là, cái gì có thể làm từ một đến năm phút thì tôi làm luôn để tránh việc thời gian trôi qua một cách phí hoài.
Khó ở đâu, gỡ ở đó
Với không ít g.iải t.hưởng cả trong nước lẫn quốc tế, có bao giờ cô nghĩ mình xuất chúng?
Chưa bao giờ tôi nghĩ mình là một người xuất chúng. Bản thân tôi tự nhận thấy mình còn nhiều thiếu sót, cần trau dồi hơn nữa để có thể hoàn thiện hơn. Tôi luôn đặt ra những kế hoạch phát triển bản thân trong rất nhiều lĩnh vực như làm một cô giáo dạy tiếng Anh thì kiến thức về ngôn ngữ học với tôi là chưa đủ.
Ngoài giảng dạy trên lớp và thực hiện những dự án cho học sinh, tôi còn dành nhiều quỹ thời gian để tìm hiểu thêm về những lĩnh vực khác nhau trong cuộc sống như kinh tế, văn hóa, các chủ đề mà xã hội đang quan tâm… Bởi với tôi, những kiến thức đó không bao giờ thừa với một công dân ở thế kỷ XXI. Tôi luôn trên tinh thần học hỏi từ chính những đồng nghiệp, bạn bè xung quanh và ngay chính từ học sinh của mình.
Con đường sự nghiệp của cô có suôn sẻ?
Tôi không nghĩ con đường sự nghiệp của mình suôn sẻ. Khi bắt đầu về trường, tôi cũng gặp thách thức từ việc môi trường của học sinh ở đó còn khó khăn, nhận thức về vai trò của tiếng Anh rất hạn chế.
Bản thân tôi có lúc cũng cảm thấy cô đơn nhưng nhờ sự giúp đỡ, hỗ trợ, ủng hộ của đồng nghiệp và bạn bè, ban giám hiệu nhà trường giúp tôi vượt “bão” thành công.
Video đang HOT
Tôi đã thay đổi theo hướng đổi mới sáng tạo, khó ở đâu thì gỡ ở đó, do đó tôi mới có thể đi lên được. Nếu chỉ có một mình thì tôi khó có thể làm được những dự án quốc tế hay những sản phẩm đem lại giá trị cho cộng đồng đến vậy.
Nhớ lại, lúc mới bắt đầu về trường dạy, tôi chuẩn bị sinh cháu đầu tiên. Tôi sinh non nên gắn liền với bệnh viện và khoảng thời gian đó tôi phải sắp xếp công việc để đi chữa bệnh cho con di chuyển từ Phú Thọ – Hà Nội và từ Hà Nội – Phú Thọ trong suốt hai năm đầu.
Thực sự thời gian đó, tôi đã nỗ lực và quyết tâm đến cùng để thu xếp việc nhà và việc trường. Tôi vẫn nhớ ngày đi thi giáo viên dạy giỏi cấp tỉnh, con tôi còn thức trắng đêm, hôm sau vẫn quyết tâm lên giảng đường để thi.
Dạo đó, con tôi mắc bệnh nan y, có những lúc tôi đã cảm thấy rất suy sụp. Việc vừa nuôi con, con thường xuyên ốm, đi viện và việc lên lớp đúng là quá vất vả. Nghĩ lại, tôi cảm thấy nếu không có sự hỗ trợ của gia đình, nhà trường, đồng nghiệp thì tôi khó có thể vượt qua. Nhưng “thép đã tôi thế đấy”, dường như những khó khăn đã giúp tôi mạnh mẽ hơn.
Có những lúc cuộc sống đã thử thách tôi, suy cho cùng đó lại là những bài học trong hành trang trưởng thành của mình.
Cô giáo Hà Ánh Phượng xem việc tham gia các diễn đàn quốc tế là cơ hội tốt để đem lại những giá trị tích cực cho bản thân.
Luôn trong tâm thế chia sẻ kiến thức
Vừa qua, cô trò được mời làm báo cáo viên tại hội nghị của UNICEF 2021. Cô đã chia sẻ những gì tại hội nghị này?
Trong tháng 12 vừa qua, cô trò chúng tôi rất vinh dự khi được trở thành diễn giả của Hội nghị thượng đỉnh UNICEF 2021, cũng là hai cô trò người Việt duy nhất được mời để báo cáo tại hội thảo. Trong phiên hội thảo này, là một giáo viên, tôi chia sẻ về phương pháp và những kỹ thuật dạy học tích cực, gắn liền với công nghệ để giúp học sinh có kết quả tốt hơn, truyền cảm hứng hơn đến học sinh.
Đó là mô hình lớp học xuyên biên giới, phương pháp dạy học bằng phim… Tôi cũng đã chia sẻ những dự án dạy học quốc tế của mình đã tạo được một giá trị rất lan tỏa trong cộng đồng, như Dự án phòng chống bạo lực trong không gian mạng, Dự án nói không với ống hút nhựa, Dự án thư viện hạnh phúc.
Theo cô, cần làm gì để học sinh Việt có thể bước ra thế giới một cách dễ dàng hơn?
Giáo dục là vũ khí mạnh nhất thay đổi được thế giới. Với tôi, giáo dục không chỉ dạy kiến thức mà hướng đến phát triển năng lực và phẩm chất của một con người. Bản thân tôi luôn tâm niệm, người làm giáo dục phải không ngừng học để tránh bị tụt hậu. Ngoài ra, tôi luôn trong tâm thế chia sẻ kiến thức.
Học sinh thế kỷ XXI sẽ gặp nhiều thách thức và cả những cơ hội, quan trọng là các em cần phải tự tin, linh hoạt trong mọi tình huống. Đồng thời, các em phải không ngừng học hỏi, trau dồi và phát triển bản thân.
Giáo viên cũng vậy, giống cái mốc định vị của mỗi người với thế giới này. Nếu một người hờ hững về chuyên môn, không có kiến thức sẽ mờ nhạt, không có điểm nhấn trong xã hội, trong đám đông.
Tôi quan niệm, khi thầy cô thay đổi, học sinh sẽ thay đổi. Do đó, tôi luôn nỗ lực hết mình để dạy học bằng các phương pháp sáng tạo. Tôi mong các em luôn chủ động, tự tin, để sẵn sàng bắt kịp và hòa nhập với sự phát triển tri thức toàn cầu.
Thành tích tiêu biểu của cô giáo Hà Ánh Phượng:
G.iải t.hưởng Top 10 giáo viên xuất sắc nhất toàn cầu, Quỹ Varkey- Đối tác của UNESCO bầu chọn
G.iải t.hưởng Công chúa Thái Lan dành cho 11 giáo viên xuất sắc nhất khu vực Đông Nam Á
G.iải t.hưởng 10 Gương mặt trẻ Việt Nam tiêu biểu năm 2020
Được ghi nhận là chuyên gia giáo dục sáng tạo của Microsoft
Học bổng toàn phần Bộ Ngoại giao Mỹ, chương trình SEAYLP…
Đề xuất bỏ thi tốt nghiệp THPT: Bộ trưởng Bộ Giáo dục nói gì?
Năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương giữ ổn định phương thức tổ chức thi, tuyển sinh như các năm 2020, 2021.
Chuyển đổi số là tất yếu
Ngành Giáo dục đang chịu tác động lớn do đại dịch, tuy vậy không thể phủ nhận những thành tích mà ngành đã đạt được thời gian qua.
Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn. Ảnh: Nhật Hồng
Theo Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo Nguyễn Kim Sơn, một trong những kết quả nổi bật của ngành Giáo dục trong những năm qua là tinh thần thực chất đang lan tỏa và ngấm dần vào các hoạt động, từ quản lý nhà nước, ban hành chính sách cho tới các hoạt động quản lý, điều hành, chỉ đạo của địa phương và hoạt động tác nghiệp tại cơ sở giáo dục.
Cụ thể, năm học 2021, chúng ta đã có những học sinh lớp 1 - lứa học sinh đầu tiên theo Chương trình Giáo dục phổ thông mới, mạnh dạn hơn, chủ động hơn, đọc thông viết thạo, các em thích đến trường, mong muốn đến trường;
Phụ huynh sau những băn khoăn ban đầu đã yên tâm và tin tưởng; giáo viên sau những bỡ ngỡ ban đầu đã nhập cuộc và làm chủ sự đổi mới.
Năm 2021 cũng đ.ánh dấu sự ổn định và đảm bảo về chất lượng giáo dục. Với một năm mà tới 2 đến 3 lần học sinh phải tạm dừng đến trường và phải học trực tuyến, học từ xa, trong khi điều kiện dạy học còn nhiều khó khăn, thì sự ổn định này có thể coi là một thành công.
Giáo dục mũi nhọn tiếp tục có một năm để lại dấu ấn tại các kỳ Olympic khu vực và quốc tế, khi 37/37 học sinh dự thi đều có giải, trong đó 12 huy chương Vàng.
Ở bậc đại học, vị trí của các trường đại học Việt Nam trong bảng xếp hạng quốc tế được giữ vững cũng là một thành quả đáng ghi nhận. Một kết quả khác là kỳ thi tốt nghiệp THPT.
Mặc dù đây là việc năm nào cũng làm, nhưng trong một năm nhiều khó khăn, đòi hỏi phải có sự linh hoạt để thích ứng, tổ chức thành công 2 đợt của kỳ thi cho thấy nỗ lực không chỉ của ngành Giáo dục mà còn của toàn xã hội.
Lần đầu tiên, Bộ Giáo dục và Đào tạo sử dụng phương án đặc cách tốt nghiệp cho hơn 2.000 thí sinh vì dịch bệnh không thể dự thi.
Nhìn theo hướng tích cực, dịch bệnh là cú hích thúc đẩy ngành giáo dục ứng dụng mạnh mẽ công nghệ thông tin và truyền thông, đặc biệt trong công tác dạy học trực tuyến, góp phần quan trọng vào quá trình đổi mới căn bản toàn diện giáo dục và đào tạo.
Tuy vậy, không phủ nhận chất lượng dạy học trực tuyến không thể hiệu quả như dạy học trực tiếp.
Người đứng đầu ngành Giáo dục thừa nhận, hoạt động dạy học trực tuyến vẫn bộc lộ một số bất cập như: Kế hoạch, nội dung, phương pháp dạy học chưa được chuẩn bị bài bản, thống nhất; chưa chuyển đổi phù hợp với phương thức dạy học trực tuyến, truyền hình; thiếu học liệu.
Việc dạy học trực tuyến hay dạy học truyền hình không thay thế được học trực tiếp đối với các cháu mầm non và chưa đáp ứng các yêu cầu chất lượng đối với các cháu tiểu học.
Quá trình học trực tuyến đòi hỏi gia đình học sinh (bố, mẹ) tham gia hỗ trợ nhiều hơn, trong khi họ vẫn phải thực hiện các công việc khác.
Đặc biệt, tâm lý và sức khỏe của học sinh bị ảnh hưởng khi phải dành hàng giờ trước màn hình tivi, máy tính để hoàn thành các nội dung học tập.
Theo báo cáo của các địa phương, chất lượng học tập nói chung và học theo hình thức trực tuyến, truyền hình ở các khu vực khó khăn, vùng sâu, vùng xa còn thấp. Tình trạng học sinh học không chuyên cần, học sinh bỏ học và học sinh đang có nguy cơ bỏ học, tái mù chữ đang diễn ra tại một số địa phương.
Hệ thống bài giảng điện tử còn hạn chế và đang từng bước xây dựng; điều kiện đảm bảo cho việc dạy và học, năng lực sử dụng công nghệ thông tin, nội dung và phương pháp dạy học trực tuyến, truyền hình còn hạn chế.
Tình trạng thiếu các thiết bị công nghệ học trực tuyến, truyền hình và hạ tầng truyền thông diễn ra ở nhiều nơi, đặc biệt là vùng khó khăn, vùng sâu, vùng xa. Hiện còn nhiều tỉnh, thành phố đang rất cần hỗ trợ máy tính, thiết bị học cho các em.
Dù còn nhiều khó khăn nhưng theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, dạy học trực tuyến là một hợp phần trong kế hoạch chuyển đổi số của ngành Giáo dục.
Mục tiêu của dạy học trực tuyến không phải để thay thế dạy học trực tiếp, mà đây là yêu cầu tất yếu trong quá trình phát triển của giáo dục, hòa nhập với phương thức giáo dục và đào tạo của thế giới.
Chuyển đổi số trong giáo dục không chỉ dừng lại ở việc dạy và học, mà phạm vi rộng hơn. Ở đó, tất cả các hoạt động, quan hệ, thao tác sẽ vận hành cơ bản trên nền tảng số.
Đây cũng là yếu tố cốt yếu thúc đẩy đổi mới mạnh mẽ phương thức dạy và học, quản lý nhà nước về giáo dục và quản trị nhà trường, góp phần tạo chuyển biến về chất lượng và hiệu quả của hệ thống giáo dục quốc dân, hình thành nền tảng số cho xã hội học tập, tạo cơ hội tiếp cận giáo dục chất lượng tốt với chi phí thấp cho người dân, từ đó góp phần phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.
Có bỏ thi tốt nghiệp?
Trả lời câu hỏi mà nhiều ý kiến nêu ra, nếu dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, Bộ Giáo dục và Đào tạo có tính đến phương án thi tốt nghiệp THPT online hoặc bỏ kỳ thi này như ý kiến của nhiều người, Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định, năm 2022, Bộ chủ trương giữ ổn định phương thức tổ chức thi, tuyển sinh như các năm 2020, 2021.
Năm 2022, Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ trương giữ ổn định phương thức tổ chức thi, tuyển sinh như các năm 2020, 2021.
Bộ cũng sẽ tăng cường phân cấp trách nhiệm quản lý nhà nước và trách nhiệm triển khai của Bộ Giáo dục và Đào tạo và các địa phương, Sở Giáo dục và Đào tạo, cơ sở giáo dục đại học, cao đẳng trong chỉ đạo, tổ chức thi, tuyển sinh.
Giai đoạn năm 2023 - 2025, Bộ Giáo dục và Đào tạo sẽ tham khảo ý kiến rộng rãi các đại biểu Quốc hội, chuyên gia, giáo viên và học sinh để xây dựng phương án tổ chức thi tốt nghiệp THPT và tuyển sinh đại học, cao đẳng phù hợp với tình hình dịch Covid-19.
Kịch bản này được xây dựng trên yếu tố dự đoán dịch bệnh có thể kéo dài, đảm bảo thực hiện hiệu quả lộ trình đổi mới thi cử, tuyển sinh theo tinh thần Nghị quyết 29 và các Nghị quyết của Đảng, Quốc hội, Chính phủ.
Với công tác tuyển sinh đại học, cao đẳng, các trường đại học tự chủ và chịu trách nhiệm về tuyển sinh theo quy định của Luật Giáo dục đại học, bảo đảm sự công bằng giữa các thí sinh và giám sát mạnh mẽ của xã hội.
Nói về mục tiêu ưu tiên trong năm 2022, theo tư lệnh ngành Giáo dục, ngành sẽ triển khai thật tốt đổi mới giáo dục phổ thông, củng cố chất lượng dạy và học để ứng phó với dịch bệnh và tăng cường các kỹ năng số, văn hóa số cho học sinh. Đây là giải pháp căn cơ, lâu dài cho công cuộc chuyển đổi số của đất nước.
Bên cạnh đó, thực hiện quy hoạch mạng lưới các trường đại học, trong đó, phát triển mạnh mẽ và ưu tiên các trường thuộc khối công nghệ và kỹ thuật, đặc biệt là nhóm đào tạo về công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo để đảm bảo cả về số lượng và chất lượng.
Ngoài ra, Bộ Giáo dục và Đào tạo đẩy mạnh xã hội hóa trong giáo dục, khuyến khích các doanh nghiệp lớn phát triển các trường đại học đào tạo về khối kỹ thuật và công nghệ; tăng cường kết hợp chặt chẽ giữa đơn vị sử dụng lao động nhất là giữa các doanh nghiệp và các trường đại học.
Đồng thời ngành sẽ hỗ trợ kịp thời cho những sinh viên chậm tốt nghiệp do ảnh hưởng của dịch bệnh. Đồng thời, tăng cường năng lực đào tạo, đưa các trường đại học trở lại đào tạo bình thường để có thể giải quyết được nguồn nhân lực trước mắt cho các năm 2022, 2023.
Với những khó khăn mà đội ngũ giáo viên gặp phải trong đại dịch theo Bộ trưởng Nguyễn Kim Sơn, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã kiến nghị, đề xuất tới Chính phủ về các giải pháp hỗ trợ cho các cơ sở giáo dục và giáo viên.
Trong đó, kiến nghị Chính phủ hỗ trợ người lao động bị tạm hoãn hợp đồng lao động, nghỉ không lương; người lao động bị chấm dứt hợp đồng lao động nhưng chưa đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp.
Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng đã xây dựng phương án đề xuất gói hỗ trợ để trình Chính phủ xem xét, hỗ trợ người lao động và cơ sở giáo dục, với trị giá hơn 800 tỉ đồng.
Bên cạnh các chính sách hỗ trợ chung theo các quy định của Chính phủ, hiện nay, Bộ đang tiếp tục đề xuất Chính phủ có chính sách hỗ trợ tài chính đặc thù cho ngành Giáo dục.
"Đồng thời, đề xuất Chính phủ xem xét, bố trí nguồn kinh phí để ngành Giáo dục chuyển trạng thái hoạt động thích ứng, ứng phó với dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp và có thể kéo dài, gắn với đẩy mạnh chuyển đổi số trong dạy và học", Bộ trưởng Bộ Giáo dục và Đào tạo nêu.
Sứ mệnh của nhà trường và hiệu trưởng ở đâu trong tiến trình đổi mới giáo dục? PGS Đặng Quốc Bảo: "Người Hiệu trưởng trước yêu cầu tiến vào nền kinh tế tri thức cần thực hiện: Khai phóng nhân văn, Tam hóa đồng bộ, Vượt gộp thông minh". Nghị quyết 29-NQ/TW của Ban chấp hành Trung ương Đảng năm 2013 "Về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo, đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa,...