Chuyên gia nhận định động cơ của Iran và Mỹ khi cùng gia tăng sức ép quân sự

Ngày 20/7 là ngày thứ 9 Mỹ tấn công liên tiếp Iran. Iran cũng đáp trả nhằm vào hàng loạt mục tiêu của Mỹ ở các nước vùng Vịnh, đẩy căng thẳng trong khu vực lên giai đoạn nguy hiểm mới.

Khói bốc lên sau cuộc không kích của Mỹ – Israel nhằm vào thủ đô Tehran, Iran ngày 28/2/2026. Ảnh: ANI/TTXVN phát

Truyền thông Qatar dẫn lời của ông Michael Mulroy, cựu Trợ lý Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ phụ trách Trung Đông, nhận định rằng Mỹ và Iran đang leo thang các hành động quân sự nhằm gây sức ép để buộc đối phương phải nhượng bộ.

Theo ông Mulroy, trong giai đoạn đầu, Mỹ tập trung tấn công để làm suy giảm khả năng của Iran trong duy trì phong tỏa eo biển Hormuz.

Tuy nhiên, hiện nay, Mỹ đang mở rộng các cuộc tấn công sang những mục tiêu hạ tầng nhằm cắt đứt nguồn lực kinh tế của chính quyền Iran. Ông Mulroy cho rằng chiến lược này có cùng mục đích như phong tỏa hải quân.

Ông nói thêm rằng Mỹ đang làm mọi thứ có thể để thực sự buộc chính quyền Iran quay trở lại bàn đàm phán với một đề xuất mà Mỹ có thể chấp nhận hơn.

Theo ông Mulroy, xung đột dường như sẽ leo thang đáng kể, đồng thời lưu ý rằng các đòn phản công của Iran có thể gây ra những vấn đề nghiêm trọng đối với các đồng minh của Mỹ ở vùng Vịnh.

Gần đây nhất, Iran đã liên tiếp ba lần tấn công nhà máy điện và khử mặn ở Kuwait từ ngày 17-19/7, gây hỏa hoạn và khiến một số tổ máy phát điện phải ngừng hoạt động. Ngoài ra, trong ngày 19/7, quân đội Iran tuyên bố đã sử dụng thiết bị bay không người lái tấn công 2 căn cứ của Mỹ tại Kuwait nhằm đáp trả các cuộc tấn công của Mỹ vào lãnh thổ Iran. Mục tiêu là kho đạn của quân đội Mỹ tại Trại Udairi và hệ thống radar Patriot cùng radar giám sát trên không tại Căn cứ Không quân Ali Al Salem ở Kuwait.

Trong ngày 17 và 18/7, Iran cũng tấn công Bahrain, khiến các hệ thống phòng không của Lực lượng Phòng vệ Bahrain phải đánh chặn.

Tại Jordan, Iran đã làm hư hỏng nhiều trực thăng Black Hawk của Mỹ khi tấn công nhằm vào các căn cứ không quân của Mỹ tại Jordan.

Ngày 20/7, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Iran (IRGC) đã phát động cuộc tấn công bất ngờ nhằm vào khu vực Al-Tanf của Syria để đáp trả vụ tấn công trước đó tại thành phố Iranshahr, miền Đông Nam Iran, song không nêu rõ mục tiêu chi tiết.

Ông Mohsen Rezaei, cố vấn quân sự của Lãnh tụ tối cao Mojtaba Khamenei, cảnh báo Iran sẽ nối lại các chiến dịch tấn công toàn diện nếu Mỹ tiếp tục các cuộc không kích trong những ngày tới.

Nghị sĩ Mojtaba Yousefi, thành viên Ủy ban Vấn đề Dân sự của Quốc hội Iran, cũng tuyên bố Iran có thể nhằm vào các công trình hạ tầng trọng yếu của Israel nếu các cơ sở hạ tầng của Iran tiếp tục bị tấn công. Phát biểu trên truyền hình, nghị sĩ Yousefi cho biết IRGC có khả năng tấn công các mục tiêu như tuyến đường sắt, cầu và các công trình hạ tầng quan trọng của Israel. Ông Yousefi cũng cho rằng Israel và một số quốc gia vùng Vịnh dễ bị tổn thương hơn Iran về mặt hạ tầng chiến lược.

Theo Bộ Y tế Iran, tính đến ngày 17/7, ít nhất 50 người đã thiệt mạng và hơn 500 người ở nước này bị thương kể từ khi giao tranh với Mỹ tái diễn. Phía Mỹ cũng có binh sĩ thiệt mạng và bị thương.