Cháy rừng tiếp tục hoành hành Indonesia

Ngày 21/10, Cơ quan quản lý thiên tai Quốc gia Indonesia (BNPB) thông báo đội cứu hỏa nước này đã dập tắt đám cháy trên diện tích hơn 500 hécta trong tổng số 983 hécta mục tiêu tại 6 tỉnh ưu tiên.

Trực thăng thả nước dập đám cháy đất tại tỉnh Nam Sumatra, Indonesia. Ảnh: THX/TTXVN phát

Theo ông Berton Panjaitan, quyền lãnh đạo trung tâm dữ liệu, thông tin và liên lạc về thiên tai thuộc BNPB, tỉnh Trung Kalimantan chiếm hơn 321 hécta, tiếp theo là tỉnh Sumatra với hơn 84 hécta trong số 481 hécta diện tích rừng, đất đang cháy. Gần 72.000 nhân viên mặt đất đã được triển khai tại các tỉnh ưu tiên, trong khi số lượng trực thăng thả nước và tuần tra đã tăng lên 51 chiếc. Ngoài 6 tỉnh ưu tiên, đám cháy cũng hoành hành hơn 1.044 hécta đất rừng, trong đó chỉ có 44 hécta được dập tắt.

Cháy rừng và cháy đất, thường liên quan đến việc phá rừng và trầm trọng hơn do thời tiết khô hạn, đã gây ra hiện tượng khói mù lan rộng khắp các vùng của Indonesia và các nước láng giềng.

Theo phóng viên TTXVN tại Kuala Lumpur, Malaysia và Indonesia đang xem xét ký kết biên bản ghi nhớ (MOU) về môi trường và biến đổi khí hậu nhằm tăng cường phòng chống cháy rừng, cháy đất và giảm nguy cơ ô nhiễm khói mù xuyên biên giới.

Trả lời chất vấn tại Hạ viện cùng ngày, Thứ trưởng Bộ Tài nguyên Thiên nhiên và Phát triển bền vững Môi trường Malaysia Syed Ibrahim Syed Noh cho biết, khuôn khổ hợp tác dự kiến tập trung vào chia sẻ dữ liệu giám sát các điểm nóng cháy rừng, quản lý những khu vực có nguy cơ cao và phối hợp triển khai các biện pháp ứng phó sớm nhằm ngăn chặn các đám cháy lan rộng.

Theo ông, Malaysia và Indonesia sẽ tiếp tục phối hợp thông qua Hiệp định ASEAN về ô nhiễm khói mù xuyên biên giới (AATHP), coi đây là cơ chế chủ đạo để tăng cường các biện pháp phòng ngừa, giám sát và ứng phó với tình trạng ô nhiễm khói mù, phù hợp với mục tiêu xây dựng khu vực ASEAN không khói mù vào năm 2030.

Thứ trưởng Syed Ibrahim cho biết, vào đầu tháng 9, Malaysia đã chính thức đề nghị hỗ trợ Indonesia xử lý các vụ cháy rừng và cháy đất, trong đó có hoạt động chữa cháy bằng phương pháp thả nước từ trên không và gieo mây tạo mưa. Công tác điều phối triển khai hỗ trợ đang được Bộ Ngoại giao Malaysia phối hợp với Cơ quan Quản lý Thảm họa Quốc gia (NADMA) và các cơ quan liên quan khác để thực hiện.

Cùng ngày, phát biểu với báo giới, Thứ trưởng Ngoại giao Malaysia Lukanisman Awang Sauni khẳng định nước này sẵn sàng đẩy nhanh việc triển khai lực lượng hỗ trợ Indonesia ngay sau khi các phương án thực hiện được thống nhất. Theo ông, Malaysia có nhiều kinh nghiệm trong công tác ứng phó cháy rừng, đặc biệt tại bang Sarawak, cũng như thường xuyên triển khai các hoạt động gieo mây tạo mưa. Những kinh nghiệm và năng lực này có thể hỗ trợ Indonesia kiểm soát các đám cháy, qua đó hạn chế tình trạng ô nhiễm khói mù xuyên biên giới.

Tuy vậy, Thứ trưởng Ngoại giao Malaysia cũng cho biết các vấn đề liên quan đến hậu cần, bố trí nhân sự, chuyên môn kỹ thuật và trang thiết bị vẫn đang được hai bên thảo luận. Phía Indonesia hiện tiếp tục đánh giá năng lực chuyên môn và các phương tiện mà Malaysia dự kiến huy động, đặc biệt để hỗ trợ hoạt động chữa cháy tại Kalimantan. Trước đó, ngày 19/10, Phó Thủ tướng Malaysia Ahmad Zahid Hamidi cho biết nước này đã đề xuất điều động một máy bay Bombardier CL-415MP, ba trực thăng cùng khoảng 50 nhân viên để hỗ trợ Indonesia xử lý các vụ cháy rừng và cháy đất.

Ở cấp độ khu vực, Thứ trưởng Syed Ibrahim thông báo Malaysia cũng đề xuất hai sáng kiến quan trọng trong khuôn khổ ASEAN, gồm: thúc đẩy ngoại giao khoa học nhằm tăng cường ứng dụng dữ liệu và bằng chứng khoa học trong quản lý ô nhiễm khói mù; đồng thời, thành lập quỹ khói mù bền vững để mở rộng nguồn tài chính phục vụ công tác phòng chống cháy rừng và kiểm soát ô nhiễm khói mù trong khu vực. Các sáng kiến này dự kiến tiếp tục được thảo luận tại Hội nghị lần thứ 21 các bên tham gia AATHP, dự kiến tổ chức tại Việt Nam vào tháng 12 tới.

Liên quan đến đề xuất ban hành luật riêng nhằm giải quyết tình trạng ô nhiễm khói mù xuyên biên giới, Thứ trưởng Syed Ibrahim cho rằng vấn đề này cần được xem xét thận trọng nhằm bảo đảm tính khả thi và hiệu quả thực thi. Theo ông, thách thức lớn nhất hiện nay là thu thập đầy đủ bằng chứng để xác định nguồn gây ô nhiễm và các bên chịu trách nhiệm. Điều này đòi hỏi thông tin chính xác về vị trí, tọa độ các khu vực xảy ra cháy, quyền sở hữu đất, các tổ chức hoặc cá nhân hoạt động tại những khu vực này, cũng như bằng chứng chứng minh mối liên hệ giữa từng vụ cháy với tình trạng ô nhiễm khói mù tại các khu vực bị ảnh hưởng.