Vũ khí mới nhất của Mỹ chống lại Iran

Việc Mỹ sử dụng các phương tiện không người lái để tấn công các cơ sở hải quân của Iran chính là bằng chứng mới nhất cho thấy cách phương tiện không người lái đang dần chiếm lĩnh chiến tranh hiện đại.

Mỹ lần đầu tiên sử dụng phương tiện mặt nước không người lái (USV) Saronic Corsair trong chiến đấu (Ảnh: WSJ).

Khi 3 tàu không người lái của Mỹ lẻn vào một cảng của Iran và phá hủy một tàu ngầm và một cơ sở bảo dưỡng tàu chiến hôm 12/7, nó đánh dấu cột mốc quan trọng đối với hạm đội tàu mặt nước không người lái đang phát triển của Mỹ.

Đây là lần đầu tiên Washington tiến hành cuộc tấn công chưa từng có: dùng thiết bị không người lái tấn công một tàu ngầm và cơ sở đóng tàu của Iran.

Theo thông báo của Bộ Tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM), vụ tấn công xảy ra vào ngày 12/7 khi quân đội Mỹ lần đầu sử dụng xuồng không người lái cảm tử phối hợp với thiết bị bay không người lái (UAV) cảm tử và máy bay chiến đấu cùng các tàu chiến của Hải quân trong đợt không kích mới nhất nhằm vào Iran.

Làn sóng tấn công rộng hơn

Các cuộc tấn công bằng tàu không người lái, nằm trong làn sóng tấn công rộng lớn hơn, đã nhắm vào cảng tại căn cứ Hải quân Bandar Abbas trong một nhiệm vụ cảm tử, theo một tuyên bố và các video được Bộ Tư lệnh Trung ương Mỹ công bố.

Trước đó, ngay từ giai đoạn đầu của cuộc xung đột, Mỹ đã đưa vào sử dụng Hệ thống tấn công chiến đấu không người lái chi phí thấp (LUCAS). Đây là mẫu UAV được phát triển dựa trên thiết kế của Shahed-136 do Iran chế tạo, loại UAV mà Nga đã sử dụng với số lượng lớn trong chiến dịch quân sự tại Ukraine.

Khi đó, CENTCOM tuyên bố trên mạng xã hội: “Những UAV giá rẻ này, được phát triển dựa trên mẫu Shahed của Iran, giờ đây đang mang đến đòn đáp trả do nước Mỹ tạo ra”.

Vụ tấn công này rõ ràng mở ra những dự đoán về những gì sắp xảy ra khi giao tranh Mỹ – Iran tiếp tục leo thang, một quan chức cấp cao của Mỹ cho biết.

Iran và Mỹ tăng cường các cuộc tấn công trong những ngày gần đây khi nỗ lực giành quyền kiểm soát eo biển Hormuz.

Các cuộc tấn công bằng phương tiện không người lái trên biển nhấn mạnh tầm quan trọng ngày càng tăng của công nghệ không người lái, vốn đang được Mỹ thử nghiệm trong chiến đấu lần đầu tiên ở Trung Đông.

Ngoài việc sử dụng phương tiện không người lái để chống lại Iran, Lầu Năm Góc đang tìm cách mua số lượng lớn các hệ thống không người lái để răn đe các đối thủ và tận dụng những bài học kinh nghiệm từ cuộc chiến ở Ukraine.

Các tàu được triển khai trong cuộc tấn công hôm 12/7, được gọi là Saronic Corsairs, là những chiếc thuyền cao tốc dài 6,3 mét, có thể di chuyển hơn 3.700km và chở tải trọng lên đến 450kg.

Theo một quan chức Mỹ, chúng đã được điều đến Trung Đông vào cuối tháng 3 sau khi chiến sự bùng nổ. Những chiếc SUV này do Saronic, một công ty Mỹ của một cựu đặc nhiệm SEAL đồng sáng lập, sản xuất.

Người phát ngôn của công ty này cho biết, chúng có giá dưới 1 triệu USD/chiếc và được thiết kế để thực hiện nhiều nhiệm vụ khác nhau.

Hồi tháng 6, một chiếc Corsair đã được sử dụng nhằm giải cứu phi hành đoàn của một máy bay trực thăng Apache bị bắn rơi ngoài khơi bờ biển Oman.

“Chúng tôi tự hào rằng công nghệ tiên tiến của Saronic giúp hỗ trợ nhiệm vụ và làm giảm các mối đe dọa đối với vận tải thương mại”, Saronic cho biết trong một tuyên bố.

Hoạt động của tàu không người lái đánh dấu một cột mốc đáng chú ý đối với Đô đốc Brad Cooper, Tư lệnh CENTCOM, người đã thành lập một lực lượng đặc nhiệm về trí tuệ nhân tạo và thiết bị không người lái ở Trung Đông vào năm 2021.

Với tư cách là chỉ huy các lực lượng Mỹ trong khu vực, Đô đốc Cooper cam kết thúc đẩy mạnh mẽ sự đổi mới và cung cấp các công nghệ tiên tiến cho các binh sĩ.

“Việc quân đội Mỹ lần đầu tiên sử dụng thiết bị không người lái tấn công một chiều trên biển trong chiến đấu là ví dụ khác cho thấy chiến tranh đã thúc đẩy các bên nhanh chóng áp dụng năng lực tiên tiến mới”, Cynthia Cook, một chuyên gia về phương tiện không người lái hải quân tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế, cho biết.

Trong khi đó, ông Carl Schuster, cựu Giám đốc Trung tâm Tình báo Hỗn hợp thuộc Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Mỹ, cho hay Washington đã thử nghiệm nhiều loại phương tiện mặt nước không người lái khác nhau, trong đó phương tiện mặt nước không người lái lớp Fleet (Fleet USV) được đánh giá là phù hợp nhất cho các nhiệm vụ tấn công cảm tử.

Theo ông Schuster, phương tiện này ban đầu được thiết kế để thực hiện nhiệm vụ rà phá thủy lôi và chống tàu ngầm, có tốc độ tối đa vượt quá 64km/h và hoàn toàn có thể được cải tiến để thực hiện các cuộc tấn công cảm tử một chiều.

Ông Schuster cho biết mỗi phương tiện có giá thành trên 2 triệu USD, nhưng sẽ “rất khó bị ngăn chặn”. Đồng thời, cả xuồng không người lái USV và UAV LUCAS đều được thiết kế để triển khai từ các tàu tác chiến ven bờ (LCS) của Hải quân Mỹ.

Ukraine đi tiên phong

Các cuộc tấn công bằng thiết bị không người lái trên biển phần lớn là do Ukraine tiên phong khi Kiev tìm cách cách mạng hóa chiến tranh hải quân theo cách tương tự như máy bay không người lái đã làm thay đổi bầu trời.

Ukraine đã sử dụng các phương tiện không người lái ít nhất từ ​​năm 2022, khi nước này tấn công một căn cứ hải quân của Nga. Mùa hè năm sau, họ triển khai phương tiện không người lái hàng hải “Sea Baby” trong một cuộc tấn công vào cây cầu nối Nga với Crimea. Gần đây hơn, Kiev đã sử dụng phương tiện không người lái trên biển để tấn công các tàu chiến và tàu thương mại của Nga.

Lực lượng Ukraine cũng đã gắn tên lửa và rocket lên thiết bị không người lái trên biển bắn hạ máy bay và tấn công các mục tiêu trên đất liền.

Năm ngoái, cơ quan an ninh nước này cho biết đã “vô hiệu hóa hiệu quả” một tàu ngầm Nga bằng thiết bị bay không người lái dưới nước – được cho là lần đầu tiên được sử dụng trong chiến tranh.

Các phương tiện không người lái có nhiều hạn chế. Kích thước nhỏ của chúng có thể ảnh hưởng đến tầm hoạt động. Chúng dễ bị chiến tranh điện tử cắt đứt liên lạc. Và việc liên lạc với thiết bị không người lái dưới nước đặc biệt khó khăn.

Nhưng các lực lượng hải quân đã bắt đầu hướng nhiều hơn đến thiết bị bay không người lái trên biển. Nga đã di chuyển các tàu của mình ra xa khu vực chiến sự hơn để tránh mối đe dọa. Trong khi đó, Anh gần đây cho biết sẽ chế tạo các tàu được thiết kế để hoạt động như tàu mẹ cho thiết bị bay không người lái thay vì thay thế hạm đội tàu khu trục của nước này.

Mỹ đã và đang sử dụng và thử nghiệm thiết bị bay không người lái trên biển ở các vùng biển trên khắp thế giới nhằm thực hiện một loạt nhiệm vụ, bao gồm giám sát hàng hải, rà phá thủy lôi và mô phỏng các cuộc tấn công theo bầy đàn.

Một loạt các công ty quốc phòng lâu đời, bao gồm BAE Systems và Naval Group, và một loạt các công ty khởi nghiệp – từ Anduril đến Kraken Technology – đang gấp rút cho ra mắt các tàu không người lái mới với tầm hoạt động và sức mạnh tấn công ngày càng lớn.