Xung đột với Iran đã “bào mòn” kho tên lửa Mỹ?

Cuộc xung đột gần đây với Iran đang làm dấy lên lo ngại về nguy cơ thiếu hụt tên lửa của Mỹ trong những năm tới, sau khi kho dự trữ nhiều hệ thống vũ khí chủ chốt bị tiêu hao đáng kể.

Hệ thống tên lửa phòng không Patriot của Mỹ đang khai hỏa (Ảnh: AFP).

Các đánh giá được Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) trích dẫn cho thấy, dù Washington vẫn có thể duy trì các hoạt động quân sự trong ngắn hạn, việc tái bổ sung kho đạn dược sẽ mất nhiều năm và có thể tạo ra khoảng trống về năng lực phòng thủ trong tương lai.

Một trong những hệ thống bị ảnh hưởng đáng chú ý là tên lửa Tomahawk, dòng vũ khí tấn công tầm xa chủ lực của Mỹ. Theo CSIS, trước khi chiến sự bùng phát, Washington có hơn 3.000 quả Tomahawk trong kho. Đến nay, Mỹ đã sử dụng 850 quả. Mỗi tên lửa có giá khoảng 2,6 triệu USD, trong khi thời gian sản xuất và bàn giao kéo dài gần 4 năm.

Về phòng thủ, Mỹ bước vào chiến sự với hơn 2.000 tên lửa Patriot dự trữ. Đây là hệ thống đánh chặn chủ lực, được thiết kế để đối phó các đòn tập kích từ đối phương. Tuy nhiên, đến nay, khoảng một nửa số tên lửa Patriot trong kho đã được sử dụng, trong đó mỗi quả có giá khoảng 3,9 triệu USD.

Theo lời các quan chức và chuyên gia được CNN dẫn lại, dù Lầu Năm Góc đã ký hợp đồng để mở rộng năng lực sản xuất, quá trình bổ sung kho tên lửa vẫn cần từ 3 đến 5 năm. Với một số hệ thống, thời gian thay thế đầy đủ có thể kéo dài tới 4, thậm chí là 5 năm.

Ông Mark Cancian, cố vấn cấp cao thuộc Chương trình Quốc phòng và An ninh của CSIS, nhận định Mỹ vẫn đủ khả năng duy trì cuộc chiến nếu xung đột với Iran tái bùng phát. Song, hai bên đang trong thời gian ngừng bắn và đều kỳ vọng giao tranh sẽ không nổ ra trở lại, qua đó tránh tiếp tục tiêu tốn đạn dược.

Tuy nhiên, ngay cả nếu chiến sự tái diễn, mức sử dụng các loại vũ khí này cũng đã giảm mạnh so với giai đoạn đầu. Sau khi Mỹ giành được ưu thế trên không, nhu cầu với các hệ thống tấn công mặt đất giảm xuống, đồng thời có thể chuyển sang các loại đạn tầm ngắn với chi phí thấp hơn. Ngoài ra, các đợt tập kích bằng tên lửa đạn đạo và UAV của Iran cũng đã giảm khoảng 90%.

Dù vậy, ông Cancian cảnh báo tình trạng thiếu hụt của kho dự trữ tên lửa vẫn là rủi ro rất đáng lo ngại. Nhiều đánh giá cho thấy ngay cả trước khi chiến sự nổ ra, Mỹ đã không có đủ đạn dược dự trữ. Hiện nay, tình trạng thiếu hụt ấy càng trở nên nghiêm trọng hơn.

Theo ông, Washington sẽ cần nhiều năm để tái bổ sung kho dự trữ lên mức cần thiết, và điều đó có thể tạo ra một khoảng trống đáng kể về năng lực phòng thủ, đặc biệt trong trường hợp xảy ra một cuộc xung đột lớn khác với đối thủ ngang tầm.

Trước áp lực đó, Mỹ đang tính tới các giải pháp chi phí thấp hơn. Trong tác chiến mặt đất, nước này đã bắt đầu sử dụng hệ thống LUCAS, dòng UAV giá rẻ phát triển dựa trên nguyên mẫu UAV Shahed của Iran. Với giá khoảng 40.000 USD mỗi chiếc, hệ thống này có thể thay thế một phần các khí tài tấn công tầm xa đắt đỏ.

Ở lĩnh vực chống UAV, Mỹ cũng có các hệ thống như Coyote và Roadrunner, nhưng số lượng hiện vẫn chưa đáp ứng đủ nhu cầu và cần tiếp tục mở rộng sản xuất. Các hệ thống này cũng không thể đối phó hiệu quả với tên lửa đạn đạo. Trước mối đe dọa đó, Mỹ vẫn phải dựa vào các lá chắn chuyên dụng và tốn kém như Patriot hay THAAD.

Về phía chính quyền Mỹ, người phát ngôn Lầu Năm Góc Sean Parnell khẳng định quân đội vẫn có đủ nguồn lực để thực hiện nhiệm vụ theo chỉ đạo của Tổng thống và tiếp tục duy trì kho vũ khí mạnh. Tổng thống Donald Trump cũng tuyên bố Mỹ không đối mặt tình trạng thiếu vũ khí, dù thừa nhận cần thêm kinh phí cho sản xuất tên lửa.

Tuy nhiên, các cảnh báo từ giới chuyên gia lại cho thấy cuộc xung đột với Iran đã bào mòn đáng kể kho dự trữ đạn dược của Lầu Năm Góc và làm lộ rõ thách thức bổ sung năng lực trong những năm tới.