Thực hư tin đồn doanh nghiệp Trung Quốc đàm phán vũ khí với Iran

Giữa chuyến thăm Trung Quốc của ông Trump xuất hiện nghi vấn doanh nghiệp Bắc Kinh bí mật đàm phán hỗ trợ vũ khí cho Iran.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tới Bắc Kinh ngày 13/5/2026, bắt đầu chuyến thăm cấp nhà nước Trung Quốc. Ảnh: Kyodo/TTXVN

Tin đồn hỗ trợ vũ khí

Giữa lúc Tổng thống Mỹ Donald Trump thực hiện chuyến thăm được đánh giá là mang tính lịch sử tới Trung Quốc, Washington bất ngờ đối mặt với các báo cáo tình báo cho thấy doanh nghiệp Trung Quốc bị nghi đã thảo luận việc chuyển giao vũ khí cho Iran thông qua nước thứ ba nhằm che giấu nguồn gốc hỗ trợ quân sự.

Theo tờ The New York Times, tình báo Mỹ phát hiện các công ty Trung Quốc đã trao đổi về khả năng vận chuyển vũ khí sang Iran qua trung gian ở nước ngoài, trong đó có ít nhất một quốc gia tại châu Phi. Tuy nhiên, giới chức tình báo Mỹ hiện chưa thống nhất được liệu các lô vũ khí này đã thực sự được chuyển giao hay chưa.

Cho đến nay, chưa có bằng chứng cho thấy vũ khí Trung Quốc đã được sử dụng trực tiếp trong cuộc xung đột liên quan Iran, Mỹ và Israel. Trước đó hồi tháng 3, Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi từng tuyên bố Tehran nhận được hỗ trợ quân sự từ Trung Quốc và Nga, song không công bố chi tiết.

Theo đánh giá của truyền thông, ông Trump nhiều khả năng sẽ không đề cập trực tiếp vấn đề này trong các cuộc trao đổi với Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Ưu tiên lớn hơn của nhà lãnh đạo Mỹ hiện nay là tái khởi động quan hệ với cường quốc số hai thế giới, vì vậy Nhà Trắng có thể tránh làm gia tăng căng thẳng với Bắc Kinh trong chuyến thăm.

Israel cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ chương trình tên lửa Iran

Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu tuần này cũng lên tiếng cáo buộc Trung Quốc hỗ trợ Iran trong lĩnh vực tên lửa. Trả lời chương trình “60 Minutes” của CBS, ông Netanyahu cho biết Bắc Kinh đã cung cấp cho Tehran một mức độ hỗ trợ nhất định cùng một số linh kiện phục vụ sản xuất tên lửa.

Tuy nhiên, nhà lãnh đạo Israel không đi sâu vào chi tiết trước thềm cuộc gặp giữa ông Trump và ông Tập.

Bộ Ngoại giao Trung Quốc sau đó bác bỏ các cáo buộc. Người phát ngôn cơ quan này khẳng định Bắc Kinh luôn tuân thủ nghĩa vụ quốc tế, thúc đẩy giảm leo thang và hòa đàm nhằm chấm dứt xung đột, đồng thời phản đối những cáo buộc thiếu căn cứ thực tế.

Trong khi đó, tiến trình đàm phán giữa Washington và Tehran gần như rơi vào bế tắc, còn Iran tiếp tục gia tăng sức ép bằng những tuyên bố cứng rắn hơn.

Theo truyền thông thân chính quyền Iran, nhiều bảng quảng cáo tại Tehran ngày 13/5 đã công bố “5 điều kiện” để chấm dứt chiến sự, bao gồm dỡ bỏ toàn bộ lệnh trừng phạt, bồi thường chiến tranh, trao quyền kiểm soát eo biển Hormuz cho Iran, giải phóng các khoản tiền bị phong tỏa và tuyên bố chấm dứt xung đột trên mọi mặt trận.

Những yêu cầu này được cho là cách rất xa lập trường hiện nay của Washington.

Iran dọa nâng cấp chương trình hạt nhân

Ông Ebrahim Rezaei, phát ngôn viên Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại Quốc hội Iran, tuyên bố Tehran có thể đối mặt với các cuộc đối đầu mới với Mỹ.

Ông cho biết Iran đang chuẩn bị một đạo luật mới liên quan hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, đồng thời cáo buộc Washington phải chịu trách nhiệm cho tình trạng leo thang hiện nay.

“Iran theo đuổi học thuyết hạt nhân hòa bình, nhưng nếu đối mặt với mối đe dọa mang tính sống còn, học thuyết đó có thể thay đổi”, ông Rezaei nói với kênh Al Jazeera.

Quan chức Iran cũng cảnh báo nước này có thể nâng mức làm giàu uranium lên 90% nếu áp lực tiếp tục gia tăng, mức tiến gần tới ngưỡng chế tạo vũ khí hạt nhân.

“Chúng tôi đã chuẩn bị cho mọi kịch bản. Hiện không có đàm phán hạt nhân nào với Mỹ”, ông Rezaei tuyên bố, đồng thời khẳng định Tehran không có ý định nhượng bộ về vấn đề làm giàu uranium.

Ông còn cho rằng Tổng thống Trump không còn lựa chọn nào khác ngoài việc nhượng bộ, đồng thời nhấn mạnh Mỹ sẽ phải “đối mặt với các cuộc đàm phán hoặc với tên lửa của Iran”.

Dù vậy, Phó tổng thống Mỹ JD Vance vẫn bày tỏ sự lạc quan thận trọng về khả năng nối lại đối thoại với Tehran.

“Tôi nghĩ chúng tôi đang đạt được tiến triển. Câu hỏi cốt lõi là liệu tiến triển đó đã đủ để đáp ứng lằn ranh đỏ của tổng thống hay chưa”, ông Vance nói với báo giới tại Nhà Trắng.

Theo ông, điều kiện tiên quyết của Washington là phải bảo đảm Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân.

Trong khi đó, Nga- đồng minh thân cận của Tehran – cũng gia tăng chỉ trích nhằm vào Mỹ và Israel. Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov cho rằng mục tiêu thực sự của Washington và Tel Aviv là ngăn cản sự hòa giải giữa người Hồi giáo dòng Shia và Sunni, từ đó khiến thế giới Hồi giáo không thể tập trung vào vấn đề Palestine.