Trung Quốc bắt 52 người Singapore tình nghi liên quan đường dây bán hàng đa cấp

Giới chức Trung Quốc bắt giữ 52 công dân Singapore tại tỉnh Quảng Tây với cáo buộc liên quan hoạt động kinh doanh theo mô hình đa cấp trái phép, trong một chiến dịch truy quét quy mô lớn nhằm vào loại hình này.

Theo The Straits Times, thông tin được Bộ Ngoại giao Singapore (MFA) và Lực lượng Cảnh sát Singapore (SPF) công bố trong tuyên bố chung ngày 4/9. Đây có thể là vụ bắt giữ công dân Singapore ở nước ngoài với số lượng lớn nhất từ trước đến nay.

52 công dân Singapore bị bắt và tạm giữ trong khuôn khổ một chiến dịch thực thi pháp luật quy mô rộng tại Quảng Tây, Trung Quốc, nhằm điều tra các hoạt động bị nghi là kinh doanh theo mô hình đa cấp cùng những hành vi phạm pháp liên quan.

Giới chức Trung Quốc hiện tiếp tục điều tra vụ việc. Cảnh sát Singapore cho biết đã liên hệ với các cơ quan thực thi pháp luật Trung Quốc để đề nghị cung cấp thêm thông tin.

Phát biểu với truyền thông Singapore tại trụ sở Bộ Ngoại giao ở Sherwood Road ngày 4/9, Quốc vụ khanh thứ hai Bộ Ngoại giao Sim Ann cho biết Đại sứ quán Singapore tại Bắc Kinh và Tổng lãnh sự quán Singapore ở Quảng Châu đã ba lần đến thăm toàn bộ 52 người bị tạm giữ.

Các chuyến thăm nhằm kiểm tra tình trạng của những người này và cung cấp hỗ trợ lãnh sự, bao gồm chuyển các yêu cầu của người bị bắt đến cơ quan chức năng, chuyển lời nhắn từ gia đình cũng như hỗ trợ giải quyết một số thủ tục hành chính.

Tại Singapore, các quan chức MFA cũng đang giữ liên lạc với thân nhân của những người bị bắt.

Bà Sim, hiện đồng thời là Quốc vụ khanh thứ hai Bộ Nội vụ Singapore, cho biết đã gặp gia đình của phần lớn những người bị tạm giữ.

“Chúng tôi đang làm tất cả những gì có thể để giúp họ vượt qua khoảng thời gian khó khăn mà họ đang phải đối mặt”, bà nói.

Tuy nhiên, bà Sim nhấn mạnh Singapore không can thiệp vào quá trình điều tra và tư pháp của các quốc gia khác, đồng thời mong muốn các chính phủ nước ngoài cũng tôn trọng luật pháp và quy trình tố tụng của Singapore.

“Chính phủ Singapore sẽ tiếp tục theo sát vụ việc và nhấn mạnh rằng công dân của chúng tôi cần được đảm bảo quy trình tố tụng thích hợp”, bà nói.

MFA và SPF không công bố thêm thông tin về danh tính những người bị bắt, cáo buộc cụ thể hay tiến độ điều tra. Hiện cũng chưa rõ trong chiến dịch tại Quảng Tây có công dân Trung Quốc hoặc người nước ngoài khác bị bắt hay không.

Việc bắt giữ 52 công dân Singapore diễn ra trong thời điểm giới chức Trung Quốc đẩy mạnh chiến dịch chống kinh doanh theo mô hình đa cấp, vốn bị xem là một vấn đề nghiêm trọng trong nhiều năm qua.

Tại Trung Quốc, những người bị nghi phạm tội thường có thể bị tạm giữ tối đa 37 ngày trước khi cơ quan công tố quyết định có phê chuẩn lệnh bắt hay không. Sau đó, quá trình điều tra và thu thập chứng cứ có thể kéo dài từ hai đến bảy tháng.

Cơ quan công tố sẽ tiếp tục xem xét hồ sơ trước khi vụ án được đưa ra xét xử. Dựa trên các thông tin được công khai, giai đoạn này có thể kéo dài từ một tháng đến vài tháng.

Theo Cơ quan Quản lý Nhà nước về Quy định Thị trường Trung Quốc, trong giai đoạn 2021-2025, nước này đã điều tra hơn 200.000 vụ liên quan đến hoạt động kinh doanh theo mô hình đa cấp và những vi phạm trong lĩnh vực bán hàng trực tiếp. Cơ quan này hồi tháng 11/2025 tuyên bố sẽ tiếp tục mạnh tay trấn áp các hoạt động trên.

Luật hình sự Trung Quốc quy định việc tổ chức hoặc lãnh đạo hoạt động kinh doanh theo mô hình đa cấp là hành vi phạm tội.

Mức xử phạt được chia thành hai cấp độ. Với các trường hợp thông thường, người vi phạm có thể bị phạt tiền và phạt tù hoặc tạm giam tối đa 5 năm. Đối với các vụ nghiêm trọng, trong đó có những đường dây thu hút tổng cộng từ 120 người trở lên hoặc liên quan số tiền vượt 2,5 triệu nhân dân tệ (khoảng 470.000 SGD), người phạm tội có thể bị phạt tiền và chịu án tù ít nhất 5 năm.

Hiện chưa rõ 52 công dân Singapore bị bắt tại Quảng Tây bị cáo buộc giữ vai trò nào trong đường dây bị điều tra, cũng như họ đã hoạt động tại Trung Quốc trong bao lâu. Cơ quan chức năng hai nước chưa công bố thêm chi tiết trong khi cuộc điều tra của Trung Quốc vẫn đang được tiến hành.