Tranh cãi về trách nhiệm của WHO với đại dịch Covid-19 chưa có hồi kết

Hiện đã có các yêu cầu cải tổ toàn diện tổ chức này cũng như việc Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phải từ chức.

Cuộc tranh cãi giữa Mỹ và Tổ chức Y tế thế giới (WHO) đến nay vẫn chưa thể ngã ngũ bất chấp những lời kêu gọi các bên cần đẩy mạnh hợp tác để cùng nhau chống đại dịch Covid-19 hiệu quả. Hiện đã có các yêu cầu cải tổ toàn diện tổ chức này cũng như việc Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus phải từ chức.

Tổng thống Mỹ Donald Trump (trái) và Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus. Ảnh: Reuters.

Cuộc họp Thượng đỉnh Nhóm Các nước công nghiệp phát triển hàng đầu thế giới (G7) trực tuyến hôm qua (16/4) đã diễn ra với 1 phần nội dung chính bàn về vai trò Tổ chức Y tế thế giới WHO trong việc ứng phó với Đại dịch Covid-19. Tại hội nghị, Tổng thống Mỹ Trump tiếp tục chỉ trích WHO đưa ra các cảnh báo “không kịp thời” cũng như mức độ nguy hiểm của dịch bệnh khi mới bắt đầu bùng phát tại Trung Quốc.

Theo ông, sự thiếu minh bạch thông tin đã khiến dịch bệnh lan rộng khắp thế giới, khiến hơn 2 triệu người mắc bệnh và gần 150.000 người tử vong (tính tới thời điểm hiện tại). Các nhà lãnh đạo khác của G7 đã ủng hộ các “chỉ trích kịch liệt” này của Tổng thống Donlad Trump, đồng thời yêu cầu “xem xét và cải tổ triệt để” cơ quan y tế này của Liên Hợp Quốc.

Tuy nhiên, hầu hết lãnh đạo G7 lại không ủng hộ cách ngừng hỗ trợ tài chính cho WHO của Nhà lãnh đạo Mỹ trong bối cảnh hiện nay. Thủ tướng Đức Angela Merkel khẳng định, cuộc khủng hoảng Covid-19 chỉ có thể được giải quyết bằng một phản ứng quốc tế mạnh mẽ với sự phối hợp chặt chẽ.

Đây cũng là lời khẳng định của Ngoại trưởng Đức Heiko Maas được đưa ra ngay sau cuộc họp G7: “Bất cứ ai muốn phối hợp quốc tế nhiều hơn, cũng phải quan tâm tới việc củng cố các tổ chức quốc tế. Điều đó có ý nghĩa với cả Mỹ và Tổ chức Y tế thế giới. Tổ chức Liên Hợp Quốc này vẫn là trụ cột của cuộc chiến chống Covid-19 hiện nay. Đây có thể là thời điểm tồi tệ nhất và tất cả đều thống nhất rằng giờ không phải là lúc làm suy yếu, mà ngược lại phải tăng cường năng lực và vai trò của Tổ chức Y tế thế giới. Làm suy yếu chẳng khác gì hành động đá phi công ra khỏi máy bay”.

Trong khi đó, quan điểm của Tổng thống Donald Trump lại nhận được nhiều sự ủng hộ trong nội bộ nước Mỹ. 17 Hạ nghị sĩ của đảng Cộng hòa tại Ủy ban Đối ngoại Hạ viện Mỹ hôm 16/4 đã tuyên bố “mất niềm tin” vào sự lãnh đạo của ông Tedros Adhanom Ghebreyesus trong WHO, bất chấp nhiều nhấn mạnh WHO có vai trò sống còn trong công tác giải quyết những vấn đề y tế của thế giới.

Trong bức thư gửi Tổng thống Mỹ Donald Trump, Hạ nghị sĩ Michael McCaul – người dẫn đầu nhóm 17 nghị sĩ Đảng Cộng hòa khẳng định, Tổng Giám đốc WHO Tedros đã thất bại trong nhiệm vụ ứng phó một cách “khách quan” với cuộc khủng hoảng y tế toàn cầu nghiêm trọng nhất kể từ đại dịch HIV/AIDS. Và rằng, ông Tedros đã quá tin tưởng vào Trung Quốc mà phớt lờ cảnh báo về nguy cơ dễ lây truyền của virus SARS-CoV-2.

Theo các nghị sĩ này, ông Tedros đã chậm đưa ra tuyên bố về tình trạng khẩn cấp “bất chấp bằng chứng rõ ràng về sự lây lan và truyền nhiễm từ người sang người nhanh chóng của dịch bệnh Covid-19″. Bức thư đã đề nghị Tổng thống Mỹ Donald Trump nên đặt điều kiện về bất cứ khoản đóng góp tự nguyện nào trong tài khóa 2020 dành cho WHO nếu Tổng Giám đốc Tedros từ chức.

Trước đó, ngày 14/4, Tổng thống Trump đã quyết định ngừng cấp ngân sách cho WHO, song không đưa ra điều kiện để nối lại việc cấp ngân sách cho tổ chức này./.

Đình Nam