Tôi thấy nhiều thầy cô ỷ lại, chỉ có khoảng 20% nỗ lực đổi mới
Thầy cô cần lựa chọn những nội dung phù hợp để dạy trực tuyến, nói, đọc, có thể dạy trước, phần viết dạy sau.
Trẻ em hoàn toàn có thể đọc hiểu trước khi biết viết.
Phóng viên Tạp chí điện tử Giáo dục Việt Nam đã trao đổi với cô Đặng Thị Bảo Đức – Giáo viên dạy Toán Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du (Hà Nội) về vấn đề dạy và học trực tuyến. Cô Đức cho biết: “Nếu giáo viên nói dạy học trực tuyến là khó, không thể làm được thì theo tôi đó là ngụy biện, bởi lẽ đây không phải là tình huống đột ngột mới xảy ra.
Dịch bệnh đã xuất hiện 2 năm nay rồi, các thầy cô cũng đã trải qua khá nhiều đợt dạy học trực tuyến. Bộ và sở cũng thường xuyên tập huấn công nghệ thông tin cho giáo viên, nhưng tôi nhận thấy mọi người tham dự các đợt tập huấn này theo kiểu đối phó.
Nhìn chung, giáo viên khá thụ động trông chờ ở hiệu trưởng, hiệu trưởng lại đang trông chờ sở…đó cũng là nguyên nhân giáo viên ỷ lại. Giáo viên cũng muốn ỷ lại vào phụ huynh, dạy một đứa trẻ nhưng suốt ngày lại nhắn tin cho phụ huynh nhờ nhắc nhở con. Như vậy là thầy cô không chịu để cho một đứa trẻ tự giác thực hiện hoạt động học tập của nó.
Không nên đổ tại cho đứa trẻ rằng nó bé, nó chưa biết gì và không làm được. Tôi biết có nhiều cháu học sinh lớp 2 đã có thể tự đăng nhập vào các lớp học trực tuyến, tự học, tự làm và gửi bài cho thầy cô bằng những thiết bị điện tử mà bạn đó có. Nếu thầy cô, cha mẹ hướng dẫn cẩn thận một vài lần là đứa trẻ đó hoàn toàn có thể làm được những thao tác đơn giản như vậy, chứ không phải vì bé mà trẻ không đáp ứng được yêu cầu của thầy cô”.
Cô Đặng Thị Bảo Đức: “Nếu giáo viên nói dạy học trực tuyến là khó, không thể làm được thì theo tôi đó là ngụy biện, bởi lẽ đây không phải là tình huống đột ngột mới xảy ra”. Ảnh: NVCC.
Cô Đức chia sẻ: “Tôi thấy trong giai đoạn hiện nay, việc học trực tuyến có nhiều vấn đề cần cân nhắc, ví dụ: Dạy các con viết mà thầy cô muốn cầm tận tay để hướng dẫn thì không thể làm được trong thình hình này, nếu các con ở nhà lại nhờ bố mẹ cầm tay thì nhiều khi lại hướng dẫn không đúng.
Thầy cô hãy lựa chọn những nội dung phù hợp để giảng dạy trực tuyến, phần nghe, nói, đọc, có thể dạy trước và dạy phần viết sau. Tôi thấy trẻ em hoàn toàn có thể đọc hiểu, ghép vần trước khi biết viết, thực tế là có nhiều trẻ 5 tuổi đã đọc được truyện tranh một cách thành thạo mặc dù chưa hề biết viết.
Hoặc có thể, về phần viết chúng ta giảm bớt yêu cầu xuống bởi với yêu cầu thực tế hiện nay là quá cao, thầy cô luôn yêu cầu các con ngồi nắn nót từng nét, chính xác từng ô li, trong khi trẻ con ở nhiều nước tiên tiến mà tôi đã có dịp đến học tập, tôi thấy họ hoàn toàn tôn trọng các nét viết của từng học sinh, miễn là viết chữ A không thành chữ B, không đến nỗi quá xấu là được.
Môn tập viết của chúng ta hiện nay đang được các thầy cô làm “quá” lên so với mục tiêu chương trình, bắt các con viết chữ A phải đúng từng li, rồi nét nghiêng, thẳng giống nhau cả lớp. Thầy cô và các con mất rất nhiều công luyện chữ như vậy, nhưng khi lên cấp II lại bỏ hoàn toàn, nhiều em chữ xấu vẫn hoàn xấu. Như vậy, công cuộc luyện chữ của thầy cô lớp 1 hoàn toàn không giải quyết được vấn đề gì, trong khi yêu cầu chương trình các con hết lớp 1 là đọc thông, viết thạo mà thôi.
Thầy cô lớp 1 đã đặt sai trọng tâm giảng dạy, cần xác định rõ trọng tâm yêu cầu với lớp 1 các con cần đạt được cái gì? Ngay như nền giáo dục của Nhật Bản, Hàn Quốc họ đâu có dạy nhiều kiến thức cho các con lớp 1, nhưng họ lại chú trọng dạy nhiều về nhân cách, họ đặt ra 3- 4 tiêu chí để rèn đứa trẻ tiểu học.
Video đang HOT
Ví dụ như dạy về lòng tự trọng, sự tự giác…đó là những nhân cách mà mỗi cá nhân trong xã hội cần phải có. Còn kết thúc lớp 1 chỉ cần đọc thông viết thạo, cộng trừ đến số 5 là được. Nhiều thứ khác lúc nào lớn hơn sẽ được học vẫn chưa muộn”.
Cô Đặng Thị Bảo Đức : “Các thầy cô lớp 1 đã đặt sai trọng tâm giảng dạy, cần xác định rõ trọng tâm yêu cầu với lớp 1 các con cần đạt được cái gì?”. Ảnh: NVCC.
Cần xây dựng nguồn học liệu chuẩn toàn quốc
Cô Đức cho biết: “Có dịp sang học tập tại Hàn Quốc, tôi nhận thấy tất cả các trường công đều được sử dụng nguồn học liệu thống nhất, nguồn học liệu này đã được làm chỉnh chu, bài bản từ việc dạy viết, dạy đọc, bài khởi động, trò chơi…bài mới và bài tập đi kèm thế nào. Giáo viên lên lớp chỉ việc truy cập vào nguồn học liệu đó và triển khai cho học sinh.
Nguồn học liệu này đã được thiết kế chuẩn cho việc dạy học ở các cấp, thích hợp cho việc học trực tiếp và học trực tuyến, phù hợp cho những người tự học, có thể áp dụng vào bất kì hoàn cảnh nào đều thích hợp. Thậm chí một số nước họ không bắt học sinh nhất thiết phải đến trường học, có thể bố mẹ dựa trên nguồn học liệu chuẩn để dạy ở nhà, miễn là đến kì thi em đó vượt qua là đạt. Có thể nói, chúng ta hiện nay đang thiếu một nguồn học liệu chuẩn như vậy, chính vì thế mà giáo viên và học sinh gặp rất nhiều khó khăn, rất khó triển khai trong việc dạy và học trực tuyến.
Hơn nữa, dạy học là công việc của giáo viên, làm nghề giáo thì nhiệm vụ và trách nhiệm của mình là phải hướng dẫn được các con, chứ không phải hơi gặp khó khăn lại bắt phụ huynh hỗ trợ, thầy cô cứ nhắn tin suốt ngày, mà có phải lúc nào bố mẹ cũng ở bên cạnh con, họ còn công việc nuôi sống gia đình.
Đành rằng là phụ huynh hỗ trợ nhưng chỉ thời gian đầu thôi, họ đâu có hỗ trợ được mãi. Giáo viên cần phải tìm mọi cách để dạy được đứa trẻ đó, thầy cô cũng đi làm, cũng hưởng lương, vậy nên rất cần thầy cô cố gắng và không thể đổ lỗi cho hoàn cảnh.
Thầy cô phải quyết tâm đổi mới
Cô Đức chia sẻ: “Bản thân tôi cùng một số giáo viên khác cũng đã tổ chức khá nhiều các buổi tập huấn về truyền cảm hứng trước mùa dạy online cho rất nhiều giáo viên trên cả nước, tôi nhận thấy ở nhiều trường hiện nay chỉ khoảng 20% giáo viên có tinh thần đổi mới và chịu khó đổi mới.
Số còn lại thụ động, không muốn thay đổi, nguyên nhân là do chưa có sự sát sao, áp chế của nhà trường nên giáo viên khá bình chân ỷ vào thâm niên công tác, đã biên chế rồi thì không ai đuổi được mình. Nhiều giáo viên chưa thực sự thấy cần phải đổi mới, nghĩ rằng với cách làm cũ mình vẫn có thể dạy được, năm nào học sinh và giáo viên cũng đạt loại giỏi, vậy nên cần gì phải đổi mới? Nếu giáo viên chưa thực sự nhìn nhận vấn đề một cách nghiêm túc thì không lâu nữa sẽ bị đào thải. Đó là với trường công lập.
Nhưng đối với trường tư thục, nếu giáo viên không chịu đổi mới sẽ bị đào thải ngay. Bắt buộc thầy cô phải thay đổi, phải dạy được, và thực tế hiện nay việc đổi mới ở các trường tư thục đang được triển khai rất mạnh.
Việc một số thầy cô không chịu học hỏi, tìm kiếm công cụ mới để phục vụ việc dạy trực tuyến, không ít giáo viên bê nguyên giáo trình dạy trực tiếp để chuyển sang dạy trực tuyến, như vậy sẽ không hiệu quả, học sinh sẽ chán nản không muốn học. Thử đặt địa vị nếu thầy cô ngồi học những tiết như vậy thì có muốn học hay không?
Lãnh đạo các nhà trường cần phải “áp lực” hơn nữa để giáo viên có động lực theo kịp tiến trình đổi mới. Thầy cô là tầng lớp tri thức dạy người mà lại không chịu học, không trau dồi kĩ năng thì làm sao mang danh đi dạy được. Tôi nghĩ đã là giáo viên thì việc tiếp cận công nghệ hoặc các phương pháp mới sẽ không có gì là quá khó. Chỉ cần thầy cô quyết tâm”.
Cô Đặng Thị Bảo Đức và học sinh Trường Trung học cơ sở Nguyễn Du (Hà Nội) trong giờ học ngoại khóa. Ảnh: NVCC.
Có nên tạm lùi thời gian học với lớp 1 đợi hết dịch bệnh?
Cô Đức nêu quan điểm: “Nếu nói lùi thời gian học lại, vậy thì lùi đến bao giờ khi tình hình dịch diễn biến khá phức tạp, và ai sẽ là người trả lời được câu hỏi này? Một đứa trẻ ở nhà thì bản thân bố mẹ cũng đâu có chơi được với con cả ngày. Thực tế phụ huynh ở nhà trông con cũng kêu ca, phàn nàn rất nhiều.
Nhu cầu giao tiếp, nhu cầu được ở trong một tổ chức, được trò chuyện với mọi người, với thầy cô và các bạn, theo tôi đó là nhu cầu chính đáng của một đứa trẻ, lúc này các con rất háo hức. Người lớn chúng ta đừng đặt nặng yêu cầu quá cao, bắt các con phải đạt được kiến thức này, trình độ kia mà nhiều khi chỉ là được tham gia những hoạt động là các con đã thấy vui rồi.
Được thầy cô hướng dẫn khám phá, chơi trò này, trò kia… là vai trò tổ chức hướng dẫn của người giáo viên. Còn nếu đặt nặng đi học là phải đọc được chữ này, viết được chữ kia, phải viết thật đẹp trong thời gian ngắn…như vậy là đặt áp lực kiến thức lên học trò.
Kiến thức có thể học sau vì trong hoàn cảnh hiện tại, việc đó chưa quan trọng bằng việc các con có nhu cầu hoạt động có tổ chức, được giao tiếp, nhu cầu khám phá, học hỏi, trao đổi với thầy cô và bạn bè, tạo tinh thần vui vẻ, phấn khởi, đây là việc cần thiết trong lúc này.
Mỗi một đứa trẻ có một lộ trình phát triển khác nhau, thực tế tôi đón đầu học sinh lên cấp II, có một điều rất lạ khi hỏi đến em nào là em đó “rúm ró” lại, không dám nói. Tôi nghĩ bậc tiểu học đang có vấn đề gì đó, không biết các thầy cô dạy thế nào mà các em thiếu đi tính tự tin như vậy? Hầu hết các con không dám trả lời, không dám đưa ra ý kiến mặc dù là đúng, các con rất thụ động, giáo viên bảo gì các con làm thế, không bảo thì không làm.
Như vậy đã làm “thui chột” năng lực cũng như sự phát triển tự nhiên vốn có của một đứa trẻ. Theo tôi đây là sự “thất bại” của giáo dục. Chúng ta đang “cào bằng” những đứa trẻ, nhiều em có tố chất rất tốt, nhưng qua 5 năm tiểu học đã làm cho các em mất đi những tố chất đặc biệt đó”.
Hải Phòng linh hoạt kế hoạch giảng dạy trực tiếp và trực tuyến
Đón năm học 2021-2022, ngành Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đã sẵn sàng phương án dạy học trực tiếp và trực tuyến để thích ứng với diễn biến của dịch COVID-19.
Đến thời điểm này, các nhà trường, thầy, cô giáo và học sinh đều phấn khởi chuẩn bị để đến trường học tập, bắt đầu những ngày đầu tiên của năm học mới từ ngày 6/9.
Học sinh ngồi học giãn cách đảm bảo an toàn phòng dịch COVID-19. Ảnh tư liệu: An Đăng/TTXVN
Mong chờ những buổi học trực tiếp
Gia đình chị Lê Thị Sen, phường Niệm Nghĩa, quận Lê Chân có hai con là học sinh lớp 8 và học sinh lớp 4. Những ngày qua, ba mẹ con háo hức chuẩn bị đồ dùng học tập, bọc sách vở, sẵn sàng cho một năm học mới. "Sau hơn 4 tháng học sinh Hải Phòng tạm dừng đến trường do dịch bệnh và nghỉ hè, sang tuần tới các con sẽ được trở lại trường học, gặp gỡ thầy, cô giáo và bạn bè", chị Lê Thị Sen vui vẻ chia sẻ.
Cháu Trần Khôi Nguyên, con trai chị Sen hào hứng khoe hộp bút mới, sách vở mới và kể, học trực tuyến, các bạn trong lớp vẫn trả lời câu hỏi của cô giáo, làm bài tập nhưng không vui bằng học ở trường. Khi gặp nhau trực tiếp, ngoài việc học các bạn còn kể cho nhau nghe nhiều chuyện, tham gia trò chơi cùng nhau.
Cô Trần Thị Lợi, giáo viên Trường Tiểu học Võ Thị Sáu, quận Lê Chân cho biết, dịch bệnh kéo dài sẽ ảnh hưởng đến kết quả học tập của học sinh do khi học trực tuyến, giáo viên khó có thể kèm cặp, nhắc nhở từng em. Dù đã quán triệt phương án giảng dạy năm học 2021-2022 của ngành Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng là linh hoạt giữa trực tiếp và trực tuyến tùy thuộc vào tình hình dịch bệnh, song cô Trần Thị Lợi luôn mong muốn, năm học này, cả thầy, cô giáo và học sinh liên tục được tương tác trực tiếp trong những giờ dạy và học.
Cùng tâm tư, cô giáo Vũ Thị Thúy Hằng, Trường Tiểu học An Lư, huyện Thủy Nguyên, Tổ trưởng chuyên môn khối 1 tâm sự: Điều lo lắng của các giáo viên lớp đầu khối năm học 2021-2022 là do ảnh hưởng của dịch COVID-19 các con lớp 5 tuổi học mầm non chưa được làm quen hết với bảng chữ cái và số để bắt kịp ngay với nền nếp của học sinh lớp 1. Như vậy, các thầy, cô giáo sẽ phải dành nhiều thời gian, sức lực để truyền đạt kiến thức cũng như rèn các thói quen của học sinh bậc tiểu học cho các con.
Tận dụng "thời gian vàng"
Theo kế hoạch mới nhất của Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng, Lễ khai giảng năm học 2021-2022 sẽ tổ chức thống nhất trên toàn thành phố vào ngày 5/9, với tinh thần trang trọng, an toàn, ngắn gọn và thiết thực. Về thời gian dạy và học, các nhà trường, cơ sở giáo dục, các trung tâm và đơn vị liên quan hoạt động trở lại từ ngày 6/9/2021.
Ủy ban nhân dân thành phố Hải Phòng yêu cầu Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng chủ động xây dựng, triển khai kế hoạch năm học 2021-2022 linh hoạt, phù hợp, xây dựng các kịch bản, giải pháp ứng phó với tình huống dịch COVID-19 dự báo còn có thể kéo dài và diễn biến phức tạp.
Để đảm bảo an toàn trường học trước ngày khai giảng năm học 2021-2022, Uỷ ban nhân dân thành phố Hải Phòng đã giao Sở Y tế chủ trì, phối hợp cùng Sở Giáo dục và Đào tạo, Ủy ban nhân dân các quận, huyện thực hiện xét nghiệm SARS-CoV-2 bằng phương pháp RT-PCR cho tất cả cán bộ, giảng viên, giáo viên, nhân viên và người lao động của các nhà trường, cơ sở giáo dục, các đơn vị liên quan (cả công lập và ngoài công lập), bắt đầu từ ngày 1/9 và hoàn thành trước ngày 5/9, chi phí do thành phố chi trả.
Theo ông Đỗ Văn Lợi - Phó Giám đốc Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng, đến thời điểm này, Hải Phòng là một trong những địa phương kiểm soát tốt dịch COVID-19, do đó học sinh của thành phố sẽ đến trường học trực tiếp. Ngành Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đang tranh thủ "thời gian vàng" này để giảng dạy trực tiếp ở tất cả các khối lớp. Các nhà trường sẽ dạy tăng buổi để đảm bảo chương trình. Toàn ngành đều sẵn sàng để đón năm học mới.
Cùng với kế hoạch giảng dạy trực tiếp, để chủ động ứng phó với điều kiện dịch bệnh, Sở Giáo dục và Đào tạo Hải Phòng đã cấp tài khoản dạy và học trực tuyến trên phần mềm Microsoft Teams cho toàn bộ giáo viên và học sinh từ khối 3 đến khối 12 để các thầy, cô giáo và học sinh cùng làm việc trên một nền tảng. Đối với học sinh khối 1 và 2, việc học trực tuyến sẽ gặp nhiều khó khăn nên các nhà trường dùng các hình thức khác như quay video các bài học gửi qua các kênh truyền thông để phụ huynh đồng hành với giáo viên hướng dẫn con học tập.
Theo thống kê sơ bộ, trong năm học 2021-2022, toàn thành phố Hải Phòng có trên 510.000 học sinh các bậc học từ mầm non đến trung học phổ thông. Những năm qua, Hải Phòng luôn nằm trong top đầu của cả nước về chất lượng học sinh giỏi. Hơn 20 năm liên tục, Hải Phòng có học sinh giành huy chương quốc tế. Chất lượng giáo dục toàn diện được giữ vững.
Thành tích này đến từ sự nỗ lực của các thày, cô giáo, học sinh, cha mẹ các em và không thể không kể đến sự động viên, khuyến khích kịp thời cả về vật chất lẫn tinh thần bằng những chính sách cụ thể của thành phố Hải Phòng. Trong 3 năm qua, Hải Phòng đã khen thưởng mức cao nhất là 500 triệu đồng đối với các thầy, cô giáo và học sinh có thành tích đặc biệt xuất sắc trong dạy và học. Từ năm học 2020-2021, thành phố Hải Phòng đã triển khai chính sách hỗ trợ 100% học phí đối với toàn bộ học sinh mầm non và học sinh từ bậc học trung học cơ sở đến bậc học trung học phổ thông. Hàng năm, thành phố đều tổ chức lễ vinh danh học sinh giỏi, học sinh thủ khoa trước thềm năm học mới.
Nhiều tỉnh thành quyết định không tổ chức dạy trực tuyến cho học sinh lớp 1, có phương án thay thế như sau Học sinh chưa có kĩ năng cần thiết để học trực tuyến và làm chủ phương tiện CNTT; trẻ nhỏ tiếp cận phương tiện CNTT sớm sẽ gây ảnh hưởng đến sức khỏe tâm sinh lý... là một trong những lý do tỉnh thành này không tổ chức dạy trực tuyến cho học sinh lớp 1. Trước diễn biến phức tạp của đại...