Phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới có niên đại 4.400-4.700 năm

Các nhà khảo cổ cho biết đã phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới ngoài khơi Thổ Nhĩ Kỳ.

Thợ lặn tiếp cận cổ vật trong xác tàu đắm (Ảnh: BBC).

Con tàu buôn này được đóng vào đầu thời kỳ đồ đồng, cách đây từ 4.400 đến 4.700 năm. Như vậy, con tàu có niên đại xấp xỉ Đại kim tự tháp Giza của Ai Cập.

Không còn dấu tích nào của kết cấu gỗ trên con tàu, nhưng các nhà khảo cổ đã phát hiện 3 chiếc neo đá lớn và hơn 30 chiếc bình gốm dùng để chứa đồ.

Đáng chú ý, bên trong những chiếc bình 2 quai vẫn còn chất lỏng, có thể là tàn tích của dầu ô liu, nhựa cây hoặc rượu vang.

Các nhà khảo cổ cũng tìm thấy một chiếc bình 2 quai có hình dạng khác thường, gợi ý rằng thủy thủ trên tàu có thể đã biết cách làm phô mai hoặc bơ.

Chiếc bình có những dấu khắc đặc biệt và hai lỗ trên thân. Các nhà khoa học suy đoán nó có thể được dùng làm dụng cụ đánh sữa.

Điều này cho thấy con tàu có thể đã chở dê, lấy sữa để chế biến các sản phẩm từ sữa tươi nhằm cung cấp thực phẩm cho thủy thủ đoàn trong những chuyến hải trình dài.

“Đây là những di tích lâu đời nhất của một con tàu đi biển từng được phát hiện”, Tiến sĩ Karin Sowada, nhà khảo cổ thuộc Đại học Macquarie của Australia tham gia phát hiện này, nói với Telegraph.

Tàn tích con tàu dài khoảng 9m được tìm thấy ở độ sâu khoảng 30m, gần đảo Kekova, ngoài khơi bờ biển phía nam Thổ Nhĩ Kỳ.

Các nhà khảo cổ nghiên cứu chiếc bình 2 quai (Ảnh: BBC).

Niên đại của con tàu được xác định thông qua phân tích những chiếc bình 2 quai.

Thiết kế và hình dáng của chúng tương đồng với các loại bình đất sét ở Trung Đông và Ai Cập vào đầu thời kỳ đồ đồng. Những chiếc bình này có phần đáy phẳng đặc trưng, một đường gờ ở giữa thân và 2 quai.

Phát hiện này giúp làm sáng tỏ hơn các tuyến đường thương mại trên Địa Trung Hải.

Các nhà khoa học cho rằng con tàu bắt đầu hành trình dọc theo bờ biển phía đông Địa Trung Hải. Nhiều khả năng, tàu đang hướng tới thành Troy cổ đại hoặc đảo Crete, nơi từng là trung tâm của nền văn minh Minoan, đã bị chìm.

Tiến sĩ Sowada cho biết: “Con tàu là một mảnh ghép còn thiếu trong câu chuyện về các mối quan hệ thương mại thời cổ đại ở phía đông Địa Trung Hải. Nó di chuyển dọc theo bờ biển phía nam Thổ Nhĩ Kỳ, chở theo hàng hóa mà giờ đây chúng ta biết là một phần của mạng lưới trao đổi rộng lớn hơn nhiều”.

Mehmet Nuri Ersoy, Bộ trưởng Văn hóa Thổ Nhĩ Kỳ, cho biết những chiếc bình 2 quai nhiều khả năng được sản xuất tại các xưởng ở thung lũng Jordan.

Giáo sư Hakan niz, người dẫn đầu đoàn thám hiểm phát hiện xác tàu, nói rằng thật khó tin khi ông và nhóm nghiên cứu là những người đầu tiên chạm tay vào các hiện vật này sau gần 5.000 năm.

Ông khẳng định chắc chắn 100% rằng con tàu buôn có niên đại từ đầu thời kỳ đồ đồng.

Nhóm nghiên cứu do Hiệp hội Khảo cổ học Địa Trung Hải dẫn đầu đã đưa những chiếc bình 2 quai lên khỏi mặt nước để nghiên cứu và bảo tồn.

Các nhà nghiên cứu đang phân tích những chiếc bình đất sét, trong đó có thể còn lưu lại cặn của các chất từng được chứa bên trong.

Tiến sĩ Sowada cho biết bà vô cùng kinh ngạc khi thấy những chiếc bình đất sét vẫn còn chứa một lượng cặn sánh đặc. Bà hy vọng các phân tích khoa học tiếp theo sẽ xác định được bản chất của chất này. Bà cho biết mình tự hào khi được tham gia phát hiện xác tàu đắm cổ nhất thế giới.

Trước phát hiện này, kỷ lục xác tàu đắm cổ nhất thế giới thuộc về một con tàu được tìm thấy ngoài khơi đảo Dokos của Hy Lạp, có niên đại 4.200 năm.