Những thách thức cản trở Canada gia nhập EU

Ý tưởng về việc Canada gia nhập Liên minh châu Âu (EU) tuy nhận được sự ủng hộ mạnh mẽ từ cả châu Âu và người dân Canada, nhưng thực tế gặp nhiều rào cản pháp lý, kinh tế và chính trị.

Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: THX/TTXVN

Theo phóng viên TTXVN tại Ottawa, một khảo sát gần đây cho thấy tỷ lệ dư luận ủng hộ EU kết nạp Canada tại các quốc gia thành viên lớn gồm: 55% tại Đức, 51% tại Tây Ban Nha, 46% tại Ba Lan, 42% tại Pháp và 41% tại Italy. Tại Canada, tỷ lệ này là 57%. Canada được xem là quốc gia “châu Âu nhất” trong số các nước ngoài châu Âu và đã trở thành quốc gia ngoài châu Âu đầu tiên được mời tham dự Hội nghị thượng đỉnh Cộng đồng chính trị châu Âu (EPC) tại Yerevan, Armenia.

Trong bối cảnh thế giới ngày càng phức tạp và chia rẽ, Thủ tướng Carney khẳng định Canada đang tiến gần hơn bao giờ hết tới các đối tác và đồng minh châu Âu thông qua các giá trị chung, đồng thời thúc đẩy hợp tác trong các lĩnh vực quốc phòng, năng lượng và công nghệ.

Một số nhà lãnh đạo châu Âu từng gợi ý về triển vọng Canada gia nhập EU, như Ngoại trưởng Pháp Jean-Nol Barrot nhắc tới khả năng trong tương lai, hay Tổng thống Phần Lan Alexander Stubb cũng đề cập tới khả năng này. Tuy nhiên, tại Hội nghị thượng đỉnh Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) ở Hà Lan hồi tháng 6/2025, ông Carney nhấn mạnh Ottawa chỉ tìm kiếm mối quan hệ đối tác chặt chẽ hơn với EU, không có kế hoạch gia nhập chính thức.

Các chuyên gia kinh tế cảnh báo rằng nếu Canada trở thành thành viên EU, nước này sẽ là một trong những quốc gia giàu nhất liên minh, với GDP bình quân đầu người cao hơn mức trung bình EU. Điều này đồng nghĩa Canada có thể phải đóng 6,5 – 20 tỷ USD mỗi năm vào ngân sách EU, cùng với việc áp dụng hàng loạt tiêu chuẩn và quy định phức tạp, có thể ảnh hưởng đến thị trường Bắc Mỹ. Ông Mark Camilleri, cố vấn đặc biệt của EU tại Hội đồng Doanh nghiệp Canada, nhận định “sự điều chỉnh lại quy định” cần thiết để Canada gia nhập EU chắc chắn sẽ gây bất ổn cho nền kinh tế thị trường Bắc Mỹ và hơn thế nữa.

Ngoài ra, một rào cản pháp lý quan trọng là Điều 49 Hiệp ước về EU quy định tư cách thành viên chỉ dành cho các quốc gia châu Âu, cả về địa lý lẫn chính trị. Với vị trí ngoài châu Âu, khả năng Canada trở thành thành viên EU gần như là bất khả thi.