Lợi thế từ sự ổn định chính trị

Ngày 13/4, Canada tổ chức cuộc bầu cử bổ sung tại ba khu vực. Kết quả của cuộc bầu cử này sẽ có ý nghĩa quan trọng đối với chính quyền của Thủ tướng Mark Carney.

Nếu đảng Tự do giành đủ số ghế để vượt qua ngưỡng đa số, chính phủ sẽ củng cố đáng kể vị thế của mình.

Thủ tướng Canada Mark Carney phát biểu tại Ottawa. Ảnh: THX/TTXVN

Các cuộc khảo sát gần đây cho thấy uy tín của Thủ tướng Carney cao hơn hẳn so với thủ lĩnh đảng Bảo thủ đối lập, Pierre Poilievre, với tỷ lệ ủng hộ lần lượt là 54,5% so với 22,9%. Điều này chỉ ra rằng môi trường chính trị tại Canada hiện nay có xu hướng thuận lợi hơn đối với chính phủ đương nhiệm, đặc biệt trong bối cảnh cử tri đang ưu tiên sự ổn định khi nền kinh tế vẫn còn yếu và quan hệ thương mại với Mỹ tiềm ẩn nhiều rủi ro.

Canada đối diện với một bức tranh kinh tế tăng trưởng chậm, song chính trị lại đang ổn định hơn theo hướng có lợi cho Chính phủ của Thủ tướng Carney. Mặc dù vẫn phải đối mặt với nhiều biến động từ bên ngoài, sự ổn định chính trị này là yếu tố cần thiết để Canada có thể thúc đẩy chiến lược đa dạng hóa thương mại, giảm sự phụ thuộc vào các thị trường truyền thống và mở rộng quan hệ kinh tế toàn cầu.

Theo dữ liệu từ Cơ quan Thống kê Canada, tháng 3, nền kinh tế nước này chỉ tạo ra hơn 14.000 việc làm sau khi mất đến 83.000 việc làm trong tháng trước đó. Tỷ lệ thất nghiệp duy trì ở mức 6,7%. Một chỉ số khác, PMI Ivey, phản ánh hoạt động kinh doanh tại Canada trong tháng 3 đã giảm xuống dưới 50 điểm, cho thấy nhu cầu tiêu dùng yếu, trong khi áp lực chi phí đầu vào lại gia tăng do các yếu tố từ bên ngoài. Các con số này phản ánh nền kinh tế Canada đang trong tình trạng tăng trưởng thấp, dưới mức tiềm năng, do chịu tác động các chính sách thương mại của Mỹ và các biến động toàn cầu. Mặc dù Canada chưa rơi vào suy thoái mạnh, song đà tăng trưởng trong ngắn hạn vẫn còn khá mờ nhạt.

Trong bối cảnh kinh tế đang đối mặt với khó khăn, yếu tố chính trị trong nước lại nổi lên như một điểm tựa quan trọng. Đảng Tự do cầm quyền vừa tiếp nhận thêm một nghị sĩ đối lập, nâng số ghế của đảng tại Hạ viện lên 171/343, chỉ còn thiếu một ghế nữa để giành được đa số tuyệt đối. Diễn biến này không chỉ là một con số, mà còn thể hiện một nền tảng chính trị ổn định hơn, giúp Thủ tướng Carney dễ dàng triển khai các chính sách mà ông đã cam kết với cử tri. Đây là yếu tố rất quan trọng đối với việc điều hành kinh tế, bởi khi chính phủ còn trong tình trạng thiểu số, việc thông qua các dự luật lớn như ngân sách hay các biện pháp hỗ trợ doanh nghiệp thường sẽ bị trì hoãn hoặc phụ thuộc vào sự mặc cả chính trị. Trước đây, Thủ tướng Carney đã từng tuyên bố rằng Canada cần một nền tảng chính trị vững chắc hơn để có thể đối phó hiệu quả với các biện pháp thương mại từ Tổng thống Mỹ Donald Trump. Điều này cho thấy sự ổn định chính trị không chỉ mang lại lợi thế quyền lực cho đảng Tự do, mà còn liên quan trực tiếp đến khả năng điều hành đất nước trong bối cảnh các yếu tố bên ngoài ngày càng có nhiều biến động.

Một yếu tố quan trọng trong chiến lược kinh tế của Canada hiện nay là việc thúc đẩy đa dạng hóa thương mại. Theo thông tin từ Chính phủ Canada, nước này hiện có 15 hiệp định thương mại tự do với 51 quốc gia, qua đó có thể tiếp cận khoảng 1,5 tỷ người tiêu dùng. Để mở rộng thêm các cơ hội giao thương, Canada đang đẩy mạnh các phái đoàn thương mại tới khu vực Ấn Độ Dương – Thái Bình Dương. Từ năm 2023, hơn 1.100 đại biểu từ 750 tổ chức đã tham gia các đoàn xúc tiến thương mại đến 7 thị trường trong khu vực này. Tháng 4, Bộ trưởng Thương mại quốc tế Maninder Sidhu sẽ tiếp tục dẫn đầu phái đoàn đến Hàn Quốc, với mục tiêu hỗ trợ chương trình đa dạng hóa thương mại và thúc đẩy chiến lược của Canada tại khu vực này.

Thủ tướng Carney đã đề ra mục tiêu tăng gấp đôi giá trị xuất khẩu ngoài thị trường Mỹ trong vòng một thập niên, tương đương với khoảng 300 tỷ CAD giá trị xuất khẩu. Điều này phản ánh một sự thay đổi chiến lược rõ rệt: giảm mức độ phụ thuộc quá lớn vào thị trường Mỹ, đồng thời mở rộng thị trường cho doanh nghiệp Canada ở các khu vực khác như châu Á, châu Âu và các khu vực khác. Đặc biệt, trong bối cảnh các biện pháp thương mại từ phía Mỹ có thể tiếp tục gây áp lực, chiến lược đa dạng hóa thương mại sẽ giúp Canada giảm thiểu các rủi ro liên quan đến sự thay đổi chính sách của đối tác lớn nhất này.

Mặc dù đa dạng hóa thương mại không phải là một giải pháp ngắn hạn, nhưng các chuyên gia cho rằng chiến lược này sẽ giúp Canada giảm thiểu các rủi ro trong tương lai. Mỹ vẫn là đối tác kinh tế chiếm ưu thế của Canada, do đó bất kỳ nỗ lực giảm lệ thuộc vào Mỹ đều cần một khoảng thời gian nhất định, kèm theo các nguồn lực và sự phối hợp chính sách bền bỉ. Tuy nhiên, nếu tiếp tục được triển khai nhất quán, chiến lược này sẽ tạo ra cơ hội lớn để Canada mở rộng thị trường và giảm thiểu tổn thất do các thay đổi đột ngột từ phía Mỹ.

Đa dạng hóa thương mại không chỉ giúp tạo ra động lực đầu tư trong nước mà còn giúp Canada tăng khả năng cạnh tranh trên trường quốc tế. Một khi thành công, chiến lược này sẽ giúp nền kinh tế Canada không chỉ tránh được suy thoái sâu mà còn tạo nền tảng vững chắc cho sự phục hồi trong tương lai.

Nhìn tổng thể, Canada hiện đang đứng giữa hai xu hướng trái chiều nhưng có thể bổ trợ cho nhau: nền kinh tế tuy chưa sáng sủa nhưng chính trị lại ổn định hơn. Chính điều này đang tạo ra một khoảng trống chính sách lớn cho Chính phủ của ông Carney, giúp Canada có thể chủ động hơn trong việc ứng phó với các biến động từ bên ngoài, từ sức ép thương mại đến những biến động địa chính trị.

Nếu kết quả cuộc bầu cử bổ sung sắp tới giúp đảng Tự do giành được đa số, chính phủ sẽ có thể củng cố thêm vị thế của mình, từ đó tạo ra những cơ hội tốt hơn để đẩy mạnh chiến lược đa dạng hóa thương mại và đảm bảo ổn định cho nền kinh tế trong dài hạn. Và nếu tiếp tục duy trì được chiến lược này, Canada có thể sẽ tiến gần hơn đến một mô hình tăng trưởng bớt phụ thuộc, linh hoạt và có sức chống chịu cao hơn trước các yếu tố tác động bên ngoài.