Thủ tướng Canada: Quan hệ truyền thống với Mỹ đang thay đổi căn bản

Theo kênh CNN ngày 28/3, Thủ tướng Canada Mark Carney tuyên bố quan hệ truyền thống giữa Canada và Mỹ đang thay đổi căn bản, trong bối cảnh căng thẳng gia tăng sau các động thái áp thuế mới từ Washington.

Thủ tướng Canada Mark Carney. Ảnh: Getty Images/TTXVN

Phát biểu tại Ottawa, ông Carney nhấn mạnh Canada sẽ phải giảm đáng kể mức độ phụ thuộc vào Mỹ và điều chỉnh định hướng đối ngoại để thích ứng với tình hình mới.

Sau cuộc họp nội các nhằm thảo luận ứng phó trước nguy cơ Mỹ áp thuế diện rộng, ông Carney cho biết Canada đang bước vào một giai đoạn quan hệ song phương khác biệt về cơ bản so với trước đây. Ông cho rằng mô hình hợp tác cũ, dựa trên hội nhập kinh tế sâu rộng và phối hợp an ninh chặt chẽ, hiện không còn phù hợp với thực tế.

Theo ông Carney, Mỹ hiện không còn là đối tác có thể dựa vào như trước. Dù để ngỏ khả năng đối thoại để khôi phục phần nào lòng tin, ông khẳng định sẽ không thể quay lại quỹ đạo hợp tác cũ và các chính phủ tương lai cũng sẽ phải thích ứng với bối cảnh mới.

Trước tình hình đó, ông Carney nhấn mạnh việc tăng cường quan hệ với các đối tác khác là cần thiết. Ông cho biết chuyến công du quốc tế đầu tiên trên cương vị Thủ tướng sẽ là tới Pháp và Vương quốc Anh, hai đối tác lâu dài, ổn định và được Canada đánh giá cao về mức độ tin cậy.

Cùng ngày, Tổng thống Mỹ Donald Trump viết trên mạng xã hội Truth Social rằng nếu Canada và Liên minh châu Âu (EU) phối hợp để gây tổn hại về kinh tế cho Mỹ, cả hai sẽ phải đối mặt với các biện pháp thuế quan quy mô lớn hơn nhiều so với kế hoạch hiện tại.

Tại Ottawa, Thủ tướng Carney nhận định nếu các mức thuế mới của Mỹ trở thành lâu dài, điều đó sẽ đòi hỏi một cuộc đánh giá lại toàn diện đối với quan hệ thương mại và an ninh giữa hai nước. Ông nhấn mạnh Canada sẽ phải đẩy mạnh đa dạng hóa thị trường, chuyển hướng quan hệ kinh tế và triển khai những bước đi chưa từng có với tốc độ nhanh chóng.

Thủ tướng Carney cho biết hai nhà lãnh đạo có thể sẽ điện đàm trong thời gian tới, sau khi phía Nhà Trắng chủ động liên hệ. Dù chưa có kế hoạch thăm Washington, Thủ tướng Canada để ngỏ khả năng một số thành viên nội các có thể thực hiện các chuyến đi làm việc song phương.

Một ngày trước đó, Tổng thống Trump đã công bố mức thuế 25% đối với toàn bộ ô tô và linh kiện ô tô nhập khẩu vào Mỹ, bao gồm cả hàng hóa từ Canada. Động thái này vấp phải sự phản đối từ nhiều quốc gia, trong đó Thủ tướng Carney cho rằng đây là hành động tấn công trực diện và vi phạm các cam kết trong Hiệp định thương mại Mỹ – Mexico – Canada.

Thủ tướng Canada tuyên bố chính phủ đang xây dựng phương án đáp trả, dự kiến công bố sau khi Mỹ đưa ra quyết định tiếp theo vào ngày 2/4. Ông từ chối nêu cụ thể biện pháp phản ứng, nhấn mạnh đây là một tiến trình đàm phán nên không phù hợp để công khai trước.

Ông Carney cho rằng chiến lược thuế quan của Mỹ tập trung vào năm lĩnh vực chủ chốt gồm ô tô, gỗ, thép và nhôm, chất bán dẫn và dược phẩm. Theo ông, Canada có nhiều lựa chọn để đáp ứng phù hợp, nhưng cần triển khai tổng thể thay vì phản ứng riêng lẻ.

Lập trường thận trọng của Canada cũng tương đồng với Tổng thống Mexico Claudia Sheinbaum, người cho biết sẽ đưa ra phản ứng chính thức sau khi Mỹ công bố các bước tiếp theo.

Ông Carney khẳng định Canada sẽ có phản ứng cứng rắn để bảo vệ người lao động và lợi ích quốc gia, đồng thời cảnh báo rằng không có giải pháp đơn giản hay lối thoát nhanh chóng cho một cuộc đối đầu thương mại. Ông cũng tái khẳng định các chính sách trong nước đang được triển khai nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực đối với người dân và doanh nghiệp.

Trong phần phát biểu kết thúc, Thủ tướng Carney lặp lại thông điệp quen thuộc của ông về chủ quyền quốc gia, nhấn mạnh: “Chúng ta là người làm chủ trong chính ngôi nhà của mình”.