Số ca nghi nhiễm tăng, WHO ưu tiên truy vết chuỗi lây Ebola tại châu Phi

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) cảnh báo số ca mắc Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda có thể tiếp tục gia tăng, trong khi giới chức châu Âu cho rằng nguy cơ bùng phát dịch tại châu lục này hiện ở mức thấp.

Nhân viên y tế tiêm vaccine phòng Ebola cho người dân tại Bắc Kivu, CHDC Congo. Ảnh tư liệu: THX/TTXVN.

Theo hãng tin Al Jazeera dẫn số liệu của WHO, số ca nghi nhiễm Ebola tại Cộng hòa Dân chủ Congo và Uganda đã tăng lên 600 trường hợp, trong đó có 139 ca tử vong nghi liên quan đến virus Ebola.

Ngày 20/5, Ủy ban Khẩn cấp của WHO đã họp tại Geneva để đánh giá tình hình dịch bệnh. Phát biểu sau cuộc họp, Tổng Giám đốc WHO Tedros Adhanom Ghebreyesus khẳng định Ebola vẫn được coi là tình trạng khẩn cấp y tế công cộng quốc tế, song chưa phải là đại dịch toàn cầu.

Ông Tedros cho biết: “WHO đánh giá nguy cơ dịch bệnh ở mức cao tại cấp quốc gia và khu vực, nhưng thấp ở cấp toàn cầu”.

Trước đó, giới chức Congo ghi nhận 513 ca nghi nhiễm và 131 trường hợp tử vong. Đợt bùng phát mới xuất hiện chỉ 5 tháng sau khi nước này tuyên bố chấm dứt đợt dịch trước đó.

Trưởng bộ phận khẩn cấp của WHO Chikwe Ihekweazu cho biết ưu tiên hàng đầu hiện nay là xác định toàn bộ các chuỗi lây nhiễm đang tồn tại.

Theo ông Ihekweazu, việc này sẽ giúp xác định chính xác quy mô dịch bệnh và triển khai các biện pháp điều trị cần thiết.

Ngày 17/5, Tổng Giám đốc WHO đã ban bố tình trạng khẩn cấp y tế do Ebola và cho biết quyết định được đưa ra khẩn cấp trước khi tham vấn đầy đủ các chuyên gia.

Các cơ quan y tế nhận định đợt bùng phát hiện nay liên quan đến chủng Bundibugyo – một biến thể Ebola hiện chưa có vaccine hoặc phương pháp điều trị đặc hiệu.

WHO cho biết trong tổng số 600 ca nghi nhiễm, đã có 51 trường hợp được xác nhận tại hai tỉnh Ituri và Bắc Kivu của Cộng hòa Dân chủ Congo.

Tại Uganda, giới chức y tế xác nhận hai ca mắc Ebola tại thủ đô Kampala, trong đó có một trường hợp tử vong. Hai bệnh nhân này đều từng di chuyển từ Cộng hòa Dân chủ Congo sang Uganda.

Ngoài ra, một nhân viên truyền giáo y tế nhiễm Ebola tại Congo cũng đang được chuyển tới Đức để điều trị.

Theo WHO, dịch bệnh có thể đã xuất hiện từ vài tháng trước, với ca tử vong nghi nhiễm đầu tiên được ghi nhận ngày 20/4.

Sau trường hợp này, các quan chức y tế nghi ngờ đã xảy ra một sự kiện “siêu lây nhiễm” tại một đám tang hoặc cơ sở y tế, dù các cuộc điều tra hiện vẫn đang được tiến hành.

Trong khi đó, Liên minh châu Âu (EU) ngày 20/5 khẳng định nguy cơ bùng phát Ebola tại châu Âu hiện ở mức “rất thấp”.

Người phát ngôn EU Eva Hrncirova cho biết: “Chúng tôi hiểu rằng dịch bệnh không dừng lại ở biên giới quốc gia và Ebola cũng không ngoại lệ”.

Tuy nhiên, bà nhấn mạnh hiện chưa có dấu hiệu cho thấy người dân châu Âu cần thực hiện thêm biện pháp nào ngoài việc tuân thủ các khuyến cáo y tế thông thường.

Bundibugyo đang hoành hành tại Congo là một trong bốn chủng virus Ebola có khả năng gây bệnh nghiêm trọng, đe dọa tính mạng ở người.

Khác biệt trong cấu trúc gen giữa Bundibugyo và các chủng virus Ebola khác ảnh hưởng đến mức độ độc lực, khả năng lây nhiễm, phương pháp chẩn đoán cũng như khả năng tiếp cận các biện pháp điều trị.

So với chủng Zaire, Bundibugyo sao chép chậm hơn đáng kể. Chủng này cũng mất nhiều thời gian hơn để xâm nhập, vô hiệu hóa và tiêu diệt các tế bào miễn dịch, qua đó từng bước làm tê liệt hệ thống phòng vệ tự nhiên của cơ thể.

Thời gian ủ bệnh của Bundibugyo và Zaire gần như giống hệt nhau, trung bình từ 8 đến 10 ngày nhưng đôi khi kéo dài đến 3 tuần. Một nghiên cứu gần đây về những người sống sót sau đợt bùng phát Bundibugyo năm 2007 cho thấy các triệu chứng dai dẳng và thay đổi về miễn dịch cũng như chuyển hóa. Nhìn chung, Bundibugyo có thể gây ra những ảnh hưởng lâu dài ít nghiêm trọng hơn đối với gan và thận so với chủng Zaire.

Tất cả các virus Ebola đều lây truyền qua tiếp xúc trực tiếp với dịch cơ thể của động vật hoặc người nhiễm bệnh, cũng như với các vật dụng bị nhiễm các loại dịch này.