Israel: Phục hồi giống nho 1.300 năm tuổi từ thời Byzantine

Các nhà khảo cổ và chuyên gia bảo tồn Israel đã phục hồi thành công những giống nho có niên đại khoảng 1.300 năm từ thời Byzantine tại Công viên quốc gia Avdat, thuộc vùng sa mạc Negev, mở ra triển vọng khôi phục loại rượu vang từng nổi tiếng khắp Đế chế Byzantine.

Các nhà khảo cổ và chuyên gia bảo tồn Israel đã phục hồi thành công những giống nho có niên đại khoảng 1.300 năm từ thời Byzantine. Ảnh: allisraelnews.com

Dự án được khởi động sau khi các cuộc khai quật tại Avdat giai đoạn 2017-2019 phát hiện nhiều hạt nho cháy được bảo quản gần như nguyên vẹn từ thế kỷ VII. Phân tích di truyền do Đại học Tel Aviv thực hiện cho thấy một số hạt thuộc tổ tiên của giống nho Syriki, hiện vẫn được sử dụng tại một số tu viện ở Liban và Hy Lạp, trong khi một giống khác được xác định là Ba’ar, chuyên sản xuất rượu vang trắng. Dựa trên kết quả này, các nhà nghiên cứu thuộc Cơ quan Công viên và Thiên nhiên Israel đã thu thập các cành giống từ những cây nho hoang dã còn tồn tại gần khu vực biên giới Gaza, xác nhận đặc điểm di truyền và đưa về trồng trên các ruộng bậc thang nông nghiệp có tuổi đời khoảng 1.500 năm tại Avdat. Nhóm nghiên cứu cũng bổ sung giống nho Dabouki, vốn được ghi nhận trong các tài liệu lịch sử là giống bản địa phổ biến ở miền Nam Israel.

Theo các nhà nghiên cứu, mặc dù áp dụng phương pháp canh tác cổ kết hợp hệ thống tưới nhỏ giọt hiện đại do lượng mưa hiện nay không còn đủ như thời cổ đại, các giống nho phục hồi vẫn sinh trưởng rất tốt, hầu như không bị sâu bệnh và phát triển nhanh hơn nhiều giống nho hiện đại đang được trồng tại khu vực.

Sau hai năm, các vườn nho đã cho thu hoạch. Toàn bộ sản lượng được chuyển cho 3 nhà sản xuất rượu vang tại sa mạc Negev để chế biến theo phương pháp hiện đại nhưng không sử dụng men công nghiệp, chất bảo quản hay phụ gia hóa học. Kết quả thu được 5 loại rượu vang khác nhau từ 3 giống nho cổ.

Theo ông Lior Schweimer, nhà khảo cổ phụ trách dự án, khoảng 20 chuyên gia rượu vang đã tham gia thử nếm mù và đánh giá tích cực đối với các loại rượu làm từ giống Syriki và Ba’ar. Nhóm nghiên cứu dự kiến bắt đầu bán sản phẩm tại Công viên quốc gia Avdat từ năm tới và thương mại hóa trong vòng 3-4 năm tới.

Các nhà khoa học cho rằng dự án không chỉ góp phần phục hồi di sản nông nghiệp của vùng Negev mà còn có ý nghĩa trong bối cảnh biến đổi khí hậu. Những giống nho cổ này có khả năng thích nghi tốt với điều kiện khô hạn, nhiệt độ cao và lượng nước hạn chế, qua đó có thể cung cấp kinh nghiệm quý cho ngành sản xuất rượu vang tại nhiều khu vực khô hạn trên thế giới.