Nam Phi: Hơn 9,4 triệu người không đủ khả năng bảo đảm bữa ăn

Giá thực phẩm cao cùng chi phí sinh hoạt đắt đỏ đang khiến hàng triệu người dân Nam Phi gặp khó khăn trong việc bảo đảm các bữa ăn đầy đủ dinh dưỡng.

Năm 2025, hơn 9,4 triệu người, tương đương 14,7% dân số Nam Phi, phải đối mặt với nạn đói, trong khi tình trạng mất an ninh lương thực ở các hộ gia đình tăng lên mức nghiêm trọng nhất kể từ năm 2010.

Người dân mua hàng trong siêu thị tại Johannesburg, Nam Phi. Ảnh: THX/TTXVN

Phóng viên TTXVN tại Pretoria dẫn Chỉ số An ninh Lương thực Nam Phi năm 2026 cho biết, điểm an ninh lương thực của nước này giảm từ 56,5 năm 2024 xuống 52,6 năm 2025. Thực trạng này cho thấy, dù Nam Phi có năng lực sản xuất lương thực lớn, nhưng nhiều người dân vẫn không đủ khả năng mua thực phẩm cần thiết.

Theo Cơ quan Thống kê Nam Phi (Stats SA), dù lạm phát thực phẩm và đồ uống không cồn đã giảm trong tháng 8/2026, xuống 1,1%. Tuy nhiên, giá thực phẩm vẫn là gánh nặng đối với các hộ thu nhập thấp. Số liệu của tổ chức Pietermaritzburg cho biết, một giỏ thực phẩm hộ gia đình trung bình có giá gần 5.488 rand (tương đương 333 USD) trong tháng 9, trong khi chi phí cho giỏ thực phẩm đáp ứng nhu cầu dinh dưỡng cơ bản lên tới hơn 6.655 rand (tương đương 404 USD).

Ông Gareth Haysom, nhà nghiên cứu cấp cao tại Trung tâm Các thành phố châu Phi thuộc Đại học Cape Town, dẫn báo cáo của Hội đồng Nghiên cứu Khoa học Nhân văn (HSRC) cho biết, 63,5% hộ gia đình đang đối mặt với tình trạng mất an ninh lương thực. Theo ông, vấn đề không phải là thiếu nguồn cung mà là người dân không đủ khả năng tiếp cận thực phẩm. Ông Mark Heywood thuộc liên minh “Đoàn kết Chống Nạn đói” cũng xác định giá hàng thiết yếu cao, nghèo đói và thất nghiệp là những nguyên nhân chính.

Bên cạnh giá thực phẩm, chi phí nhà ở và dịch vụ tiện ích tiếp tục thu hẹp ngân sách dành cho ăn uống, buộc nhiều gia đình lựa chọn thực phẩm rẻ hơn nhưng kém dinh dưỡng. Tỷ lệ hộ gia đình nông thôn do phụ nữ làm chủ sống dưới chuẩn nghèo thực phẩm tăng từ 38,4% năm 2023 lên 41,7% năm 2025. Đáng chú ý, khoảng 29% trẻ em dưới 5 tuổi bị thấp còi.

Trước tình hình này, các tổ chức xã hội kêu gọi minh bạch giá cả và tăng cường mạng lưới an sinh. Các chuyên gia cũng cảnh báo việc hạn chế hoạt động của những tiểu thương bán thực phẩm với số lượng nhỏ và hạn chế cho khách mua chịu có thể khiến người nghèo khó tiếp cận thực phẩm hơn. Trong khi đó, Shoprite cho biết đã giữ mức tăng giá bán lẻ ở mức 0,8% và tài trợ hơn 341 triệu rand thực phẩm cho các tổ chức từ thiện trong năm tài chính vừa qua.