Mỹ phê chuẩn thỏa thuận hạt nhân bước ngoặt với đồng minh Trung Đông

Thỏa thuận hạt nhân mang tính bước ngoặt với Ả rập Xê út lần này có thời hạn 30 năm, ước tính trị giá hàng chục tỷ USD.

Tổng thống Mỹ Donald Trump và Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman tại Nhà Trắng hồi tháng 11/2025 (Ảnh: Getty).

Mỹ và Ả rập Xê út đã đạt được thỏa thuận về năng lượng hạt nhân dân sự, Bộ Năng lượng Mỹ ngày 22/7 cho biết.

Theo thông cáo, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright và người đồng cấp Ả rập Xê út, Thái tử Abdulaziz bin Salman, đã ký kết thỏa thuận này, được gọi là Thỏa thuận 123, cùng với một thỏa thuận bảo đảm an toàn song phương.

Thỏa thuận sẽ kéo dài 30 năm, trị giá hàng chục tỷ USD và các công ty Mỹ sẽ cung cấp công nghệ và chuyên môn để phát triển chương trình dân sự của Ả rập Xê út.

Thỏa thuận này sẽ được trình lên Quốc hội Mỹ để xem xét theo quy định bắt buộc. Các nhà lập pháp có thể chặn thỏa thuận nếu cả Hạ viện và Thượng viện đều thông qua nghị quyết phản đối.

Một số nhà lập pháp và chuyên gia đã lên tiếng phản đối thỏa thuận này ngay sau khi nó được công bố. Một số nghị sĩ thuộc đảng Dân chủ bày tỏ lo ngại rằng thỏa thuận có thể châm ngòi cho một cuộc chạy đua vũ trang ở Trung Đông.

Bất kỳ thỏa thuận nào nhằm cho phép Ả rập Xê út tiếp cận công nghệ hạt nhân đều có thể gây tranh cãi, cả trong nước và rộng hơn là khu vực Trung Đông, vì khả năng làm giàu uranium, về lý thuyết, cuối cùng có thể dẫn đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân.

Trong một tuyên bố kèm theo thông báo ký kết, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright nhấn mạnh rằng “các thỏa thuận này duy trì các tiêu chuẩn cao nhất về an toàn hạt nhân và không phổ biến vũ khí hạt nhân”.

Thái tử Ả rập Xê út Mohammed bin Salman đã nhiều lần tuyên bố ông không muốn vương quốc của mình phát triển vũ khí hạt nhân, nhưng sẽ làm vậy nếu Iran sở hữu vũ khí này.