Bầu cử Mỹ: Phép thử quyền lực, bước đệm cho cuộc đua Nhà Trắng

Cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ ngày 3/11 tới không chỉ mang tính quyết định đối với tương quan quyền lực tại Quốc hội mà còn trở thành bước khởi động cho cuộc đua vào Nhà Trắng năm 2028, khi các nhân vật tiềm năng của cả hai đảng Dân chủ và Cộng hòa đẩy mạnh vận động tranh cử trên toàn quốc.

Quang cảnh bên ngoài Nhà Trắng ở thủ đô Washington DC., Mỹ ngày 20/4/2026. Ảnh: THX/TTXVN

Tờ The Washington Post đưa tin trong những tuần cuối trước ngày bầu cử, nhiều chính trị gia được xem là ứng cử viên tiềm năng cho cuộc đua tổng thống năm 2028 đang tích cực hỗ trợ các ứng cử viên cùng đảng trong các cuộc đua vào Hạ viện, Thượng viện và chức thống đốc bang. Dù chưa có nhân vật nổi bật nào chính thức tuyên bố tranh cử, bà Kamala Harris, từng đại diện đảng Dân chủ tranh cử trong cuộc bầu cử tổng thống năm 2024, và Hạ nghị sĩ Alexandria Ocasio-Cortez của bang New York đã công khai cho biết đang cân nhắc khả năng tham gia cuộc đua. Trong khi đó, Phó Tổng thống JD Vance được đánh giá là ứng cử viên hàng đầu của đảng Cộng hòa, dù một số nhân vật khác, trong đó có các Thượng nghị sĩ Ted Cruz (bang Texas) và John Kennedy (bang Louisiana), cũng đề cập đến khả năng tranh cử.

Các chiến dịch vận động hiện nay được xem là cơ hội để những nhân vật tiềm năng xây dựng mạng lưới ủng hộ, củng cố vị thế trong nội bộ đảng và huy động nguồn tài chính cho cuộc đua năm 2028. Theo thông lệ, các ứng cử viên có thể bắt đầu khởi động chiến dịch tranh cử tổng thống trong nửa đầu năm 2027, thậm chí sớm hơn do yêu cầu lớn về tổ chức và tài chính.

Trong ngắn hạn, tâm điểm chính trị Mỹ vẫn là cuộc cạnh tranh quyền kiểm soát Quốc hội. Theo hãng tin AP, đảng Cộng hòa đang đối mặt với thách thức ngày càng lớn trong việc duy trì thế đa số tại Thượng viện, trong bối cảnh tỷ lệ ủng hộ Tổng thống Donald Trump suy giảm, xung đột tại Iran tiếp diễn và giá xăng tăng mạnh. Đây cũng là những bất lợi thường gặp đối với đảng cầm quyền trong các kỳ bầu cử giữa nhiệm kỳ.

Hiện đảng Cộng hòa nắm 53 ghế tại Thượng viện, so với 47 ghế của đảng Dân chủ. Trong cuộc bầu cử sắp tới, 35 ghế sẽ được bầu lại, gồm 22 ghế của đảng Cộng hòa và 13 ghế của đảng Dân chủ. Để giành quyền kiểm soát Thượng viện, đảng Dân chủ cần bảo vệ các ghế hiện có, đồng thời giành thêm ít nhất 4 ghế từ đối thủ. Các bang được đánh giá có khả năng cạnh tranh đáng chú ý gồm Alaska, Iowa, Maine, North Carolina, Ohio và Texas, trong đó Maine và North Carolina được xem là những cơ hội triển vọng hơn.

Tại Hạ viện, lãnh đạo phe Dân chủ Hakeem Jeffries bày tỏ lạc quan về triển vọng của đảng trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Ông đã vận động cho các ứng cử viên Dân chủ tại khoảng 50 thành phố, trong đó có bang Ohio, nơi nhiều cuộc đua được đánh giá có ý nghĩa quan trọng đối với khả năng giành lại thế đa số của đảng.

Kết quả bầu cử ngày 3/11 sẽ quyết định tương quan quyền lực tại Quốc hội trong nửa sau nhiệm kỳ của Tổng thống Trump, đồng thời tạo tiền đề cho việc định hình lực lượng và chiến lược của hai đảng trước cuộc bầu cử tổng thống năm 2028.