GCC hối thúc Nga góp phần hạ nhiệt căng thẳng Trung Đông

Tại hội nghị cấp bộ trưởng lần thứ 9 về Đối thoại chiến lược giữa Hội đồng Hợp tác vùng Vịnh (GCC) và Nga diễn ra ngày tại Manama (Bahrain), Tổng Thư ký GCC Jasem Mohamed Albudaiwi kêu gọi Nga thúc đẩy Iran chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh, tôn trọng quyền tự do hàng hải và tham gia đối thoại trên cơ sở quan hệ láng giềng hữu nghị, tôn trọng chủ quyền.

Tổng Thư ký GCC Jasem Mohamed Albudaiwi. Ảnh: Anadolu Agency/TTXVN

Phát biểu tại hội nghị có sự tham dự của các ngoại trưởng GCC và Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov, ông Albudaiwi cho biết kể từ ngày 28/2, các vụ tấn công mà GCC quy cho Iran đã sử dụng hơn 7.000 tên lửa đạn đạo và thiết bị bay không người lái (UAV), nhằm vào các sân bay, cảng biển, nhà máy điện, cơ sở khử mặn nước biển và các công trình dầu khí.

Ông Albudaiwi đồng thời bày tỏ quan ngại việc lực lượng Houthi tại Yemen tiến hành các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, trong đó có vụ tấn công lớn nhằm vào sân bay quốc tế King Khalid ở Riyadh ngày 10/10, khiến 12 người thiệt mạng và hơn 300 người bị thương. Tổng Thư ký GCC khẳng định sự ủng hộ đối với Saudi Arabia, cũng như các biện pháp bảo vệ an ninh và chủ quyền của nước này, đồng thời kêu gọi cộng đồng quốc tế có lập trường cứng rắn trước các cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia.

Về an ninh hàng hải, ông Albudaiwi cảnh báo những gián đoạn đối với hoạt động lưu thông qua eo biển Hormuz và các mối đe dọa đối với tàu thuyền tại eo biển Bab al-Mandab và Biển Đỏ có thể gây ảnh hưởng đến an ninh năng lượng, an ninh lương thực và chuỗi cung ứng toàn cầu. Ông kêu gọi thực hiện đầy đủ Nghị quyết 2817 của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc (HĐBA LHQ), đồng thời đề nghị Nga, với tư cách Ủy viên thường trực HĐBA LHQ, thúc đẩy Iran tuân thủ nghị quyết này.

Trước đó cùng ngày, GCC quy trách nhiệm cho Iran về các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV nhằm vào các quốc gia vùng Vịnh và Jordan, đồng thời đề nghị Tehran bồi thường thiệt hại. Trong tuyên bố chung sau phiên họp lần thứ 168 của Hội đồng Bộ trưởng GCC tại Manama (Bahrain), các nước thành viên nhấn mạnh an ninh của các quốc gia trong khối có mối liên hệ chặt chẽ và không thể tách rời; những diễn biến ảnh hưởng đến an ninh của một thành viên cũng có thể tác động đến các thành viên còn lại.

Theo phóng viên TTXVN tại Trung Đông, cũng trong ngày 18/10, phát biểu tại hội nghị cấp ngoại trưởng của Tổ chức Hợp tác Hồi giáo (OIC), Ngoại trưởng Liban Youssef Raji kêu gọi Iran chấm dứt các cuộc tấn công nhằm vào các quốc gia thành viên GCC và Jordan. Ông Raji cũng phản đối các hoạt động của Israel mà ông cho là vi phạm chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Liban.

Trong diễn biến liên quan, ngày 18/10, Hội đồng Quốc phòng Ai Cập, dưới sự chủ trì của Tổng thống Abdel Fattah El-Sisi, cam kết cung cấp mọi hình thức hỗ trợ cần thiết và khả thi nhằm bảo vệ an ninh, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của Saudi Arabia. Hội đồng nhấn mạnh an ninh Saudi Arabia gắn bó chặt chẽ với an ninh Ai Cập và thế giới Arập, đồng thời khẳng định Cairo tiếp tục thúc đẩy các nỗ lực chính trị, ngoại giao nhằm tìm kiếm giải pháp hòa bình.

Trước đó một ngày, tại hội nghị thượng đỉnh ở Brussels (Bỉ) diễn ra ngày 17/10, các nhà lãnh đạo Liên minh châu Âu (EU) bày tỏ quan ngại về các cuộc tấn công nhằm vào một số quốc gia Trung Đông, đồng thời kêu gọi Iran và các lực lượng liên quan chấm dứt những hành động có nguy cơ gây bất ổn khu vực. EU cũng phản đối các hành động đe dọa hoạt động hàng hải hoặc cản trở tàu thương mại đi qua eo biển Hormuz, nhấn mạnh việc duy trì tự do hàng hải phải phù hợp với luật pháp quốc tế và Công ước LHQ về Luật Biển.

Về vấn đề hạt nhân, EU tái khẳng định lập trường phản đối Iran sở hữu vũ khí hạt nhân, đồng thời kêu gọi Tehran thực hiện đầy đủ các nghĩa vụ theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân và nối lại hợp tác đầy đủ với Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế. EU cũng bày tỏ quan ngại về các hoạt động quân sự của lực lượng Houthi tại Yemen và những cuộc tấn công nhằm vào Saudi Arabia, khu vực Biển Đỏ và eo biển Bab al-Mandab.