EU kêu gọi xem xét lại Hệ thống mua bán quyền phát thải

Một số quốc gia thành viên Liên minh châu Âu (EU) đã đưa vào kết luận Hội nghị thượng đỉnh EU lời kêu gọi Ủy ban châu Âu (EC) đánh giá lại tác động của Hệ thống Mua bán quyền phát thải ETS 2, đồng thời hạn chế biến động giá hạn ngạch phát thải và giảm tác động của cơ chế này đối với giá điện.

Quang cảnh Hội nghị thượng đỉnh EU tại Brussels, Bỉ ngày 15/10/2026. Ảnh: AA/TTXVN phát

Theo kết luận ngày họp đầu tiên của Hội nghị thượng đỉnh EU, Hội đồng châu Âu kêu gọi EC đánh giá lại tác động của ETS 2, đặc biệt là cách thức thiết kế và các cơ chế bảo vệ của hệ thống. Văn bản cũng đề nghị các cơ quan đồng lập pháp đẩy nhanh tiến trình sửa đổi Cơ chế dự trữ ổn định thị trường (MSR), nhằm hạn chế tình trạng giá hạn ngạch phát thải biến động quá mức.

Các nước Séc, Slovakia, Ba Lan và Hungary (Nhóm V4) đã thúc đẩy những thay đổi trên với sự ủng hộ của Italy và Hy Lạp. Nghị viện châu Âu hiện đang xem xét các đề xuất sửa đổi.

Các nhà lãnh đạo EU cũng thảo luận về tình trạng giá năng lượng cao và đề xuất ngân sách dài hạn mới của khối cho giai đoạn bắt đầu từ năm 2028.

Sau cuộc họp tại Brussels, Thủ tướng Séc Andrej Babis nhận định EU khó đạt được thỏa thuận về ngân sách dài hạn trước cuối năm nay, do khác biệt lớn giữa các nước thành viên. Theo ông, thỏa thuận có thể phải lùi đến tháng 2 hoặc tháng 3/2027.

Ông Babis nhấn mạnh Séc muốn duy trì nguồn tài chính dành cho chính sách gắn kết và nông nghiệp trong ngân sách EU. Thủ tướng Séc cho biết các cuộc thảo luận sẽ tiếp tục vào cuối tháng 11, trước thềm hội nghị thượng đỉnh dự kiến diễn ra ngày 26/11.

Cuối tuần trước, Ireland, nước giữ chức Chủ tịch luân phiên EU, đề xuất giảm quy mô ngân sách bảy năm tiếp theo xuống còn 1.622 tỷ euro, thấp hơn khoảng 8% so với mức 1.763 tỷ euro mà EC đề xuất hồi tháng 7/2025, theo mặt bằng giá năm 2025.

Thụy Điển phản đối đề xuất mới, cho rằng mức cắt giảm vẫn chưa đáp ứng yêu cầu. Thủ tướng Đức Friedrich Merz cũng bày tỏ quan điểm tương tự. Thụy Điển, Đức, Hà Lan và Áo thuộc nhóm các nước đóng góp ròng cho ngân sách EU và muốn cắt giảm chi tiêu. Trong khi đó, nhóm 17 quốc gia ủng hộ chính sách gắn kết, trong đó có Italy, Tây Ban Nha, Ba Lan và Séc, phản đối việc cắt giảm ngân sách.