Mỹ giải thích chiến lược nới lỏng trừng phạt Nga

Chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định nới lỏng trừng phạt Nga là một phần trong chiến lược của Washington nhằm thúc đẩy Moscow chấm dứt xung đột ở Ukraine.

Tổng thống Mỹ Donald Trump tiếp đón người đồng cấp Nga Vladimir Putin tại Alaska hồi tháng 8/2025 (Ảnh: NBC).

Chiến lược nới lỏng trừng phạt Nga

Bộ trưởng Năng lượng Mỹ Chris Wright ngày 18/10 cho biết, thỏa thuận dầu diesel giữa Tổng thống Mỹ Donald Trump và nhà lãnh đạo Nga Vladimir Putin có thể góp phần chấm dứt cuộc chiến tại Ukraine.

Ông khẳng định thỏa thuận mới giữa Mỹ và Nga không phải là một hình thức hỗ trợ kinh tế dành cho Moscow. Theo ông, đây đúng hơn là một giải pháp kích thích nhằm thúc đẩy Nga chấm dứt cuộc xung đột Ukraine.

“Đây là một nỗ lực nhằm chấm dứt xung đột, chứ không phải là phao cứu sinh kinh tế cho Nga”, ông Wright nhấn mạnh.

Ông cho biết thêm rằng Nga hiện vẫn xuất khẩu dầu, nhưng các nhà xuất khẩu của nước này đang phải đối mặt với các biện pháp trừng phạt “rất nghiêm ngặt” từ phía Mỹ.

“Đây là một đòn bẩy khuyến khích đối với Nga: nếu họ có thể hạ nhiệt xung đột với Ukraine, họ sẽ đạt được một lệnh ngừng bắn năng lượng, hoặc giảm bớt căng thẳng chiến sự đến mức có đủ lượng dầu diesel để xuất khẩu, và chúng tôi sẽ cho phép dòng hàng này chảy ra thị trường thế giới”, Bộ trưởng Năng lượng Mỹ nói.

Ông Wright phân tích thêm, Nga sẽ chỉ thu được lợi ích từ quyết định này nếu họ thực sự bắt đầu xuất khẩu dầu diesel.

“Cách duy nhất để Nga hưởng lợi từ động thái này là họ phải xuất khẩu được dầu diesel. Điều đó đồng nghĩa với việc họ buộc phải giảm tiêu thụ diesel nội địa, cắt giảm các hoạt động quân sự, hoặc tìm cách sửa chữa các nhà máy lọc dầu. Những điều đó chỉ có thể đạt được thông qua một thỏa thuận hòa bình với Ukraine, một lệnh ngừng bắn năng lượng, hoặc một bước tiến hướng tới hòa bình”, ông giải thích.

Tổng thống Mỹ Donald Trump mới đây đã công bố thỏa thuận cho phép Nga xuất khẩu hàng triệu tấn dầu diesel vào thị trường Mỹ và thế giới. Thỏa thuận bị coi là nhằm gây sức ép với Ukraine, và đã vấp phải chỉ trích của Kiev cũng như các đối tác châu Âu.

Ông Trump tuần trước cũng ký sắc lệnh hành pháp tạm ngưng áp dụng các biện pháp trừng phạt nghiêm khắc đối với Nga, bao gồm các mức thuế quan diện rộng, hạn chế thu mua các nguồn tài nguyên năng lượng từ Nga.

Nhà lãnh đạo Mỹ cho biết, quyết định hoãn áp đặt trừng phạt Nga nhằm tránh làm chệch hướng các cuộc đàm phán hòa bình.

“Quyết định liên quan đến Nga là vô cùng đơn giản. Tôi đang trong quá trình đàm phán để mang lại hòa bình cho cuộc chiến giữa Nga và Ukraine. Tôi không muốn làm bất kỳ điều gì có thể đẩy Nga ra khỏi bàn đàm phán một cách ngốc nghếch”, ông Trump viết trên Truth Social.

Theo ông, các bên đã đạt được “tiến triển lớn”, đặc biệt là trong các cuộc thảo luận về vấn đề con tin, song ông không nêu rõ đang đề cập đến những ai.

Tổng thống Trump cũng đưa ra lý do liên quan đến Iran. Theo đánh giá của ông, Nga đang hỗ trợ Iran ít hơn rất nhiều so với khả năng thực tế của Moscow, và ông muốn duy trì cục diện này.

Bên cạnh đó, ông Trump cáo buộc Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky cố tình nhắm mục tiêu vào các nhà máy lọc dầu của Nga dù biết rõ điều đó sẽ tác động tiêu cực đến thị trường dầu diesel toàn cầu, bao gồm cả ở Mỹ. Theo ông, người nông dân và các doanh nghiệp Mỹ đang phải chịu hậu quả từ các cuộc tấn công này, trong khi Nga vẫn đang cung cấp hàng triệu thùng dầu diesel giá rẻ cho thế giới.

Ông Trump tin rằng Ukraine lẽ ra đã có thể đạt được một thỏa thuận tốt hơn từ hai năm trước so với những gì họ có thể nhận được ở thời điểm hiện tại.

Tổng thống Zelensky: Mỹ dường như muốn Ukraine “đầu hàng” Nga

Về phần mình, Tổng thống Zelensky cho rằng các động thái của Mỹ dường như nhằm ép Ukraine đầu hàng Nga.

“Tôi tin rằng Mỹ đã triển khai nhiều bước đi nhằm thuyết phục Ukraine chấp nhận đầu hàng”, ông Zelensky phát biểu.

“Tôi không muốn tin là các đối tác Mỹ cho rằng cuộc chiến có thể kết thúc sớm hơn bằng cách bắt Ukraine phải trả giá. Nhưng thực tế diễn tiến lại đang có vẻ như vậy”, ông nói thêm.

Ông hy vọng mối quan hệ giữa Ukraine và Mỹ sẽ được cải thiện sau cuộc bầu cử tại Mỹ vào tháng tới.

“Bầu không khí chính trị thường rất gay gắt trong giai đoạn bầu cử. Theo tôi, tình trạng căng thẳng hiện nay chỉ là nhất thời. Sau khi cuộc bầu cử qua đi, mọi thứ sẽ trở lại quỹ đạo và bầu không khí sẽ xoa dịu hơn”, ông nhận định.

Ông nói thêm: “Tôi cho rằng khi các rủi ro tiềm ẩn đối với Ukraine đang tiến tới quy mô của một cơn sóng thần, chúng ta cần phải can thiệp ngay từ khi nó mới chỉ là một trận bão nhẹ”.