EU phát triển công cụ mới nhằm phòng ngừa chiến tranh thương mại

Liên minh châu Âu (EU) sẽ phát triển một công cụ phòng vệ thương mại mới cho phép nhanh chóng hạn chế quyền truy cập vào thị trường chung của khối trong trường hợp xảy ra chiến tranh thương mại.

Đây là tuyên bố được Chủ tịch Ủy ban châu Âu (EC) Ursula von der Leyen đưa ra ngày 16/10, sau khi hội nghị thượng đỉnh kéo dài hai ngày tại Brussels (Bỉ) khép lại.

Cờ Liên minh châu Âu tại Brussels, Bỉ. Ảnh: THX/TTXVN phát

Bà von der Leyen nhấn mạnh công cụ mới sẽ giúp EU hành động kiên quyết và tức thì để bảo vệ lợi ích của khối. Chủ tịch EC đồng thời lưu ý cơ chế này không thay thế mà sẽ bổ trợ cho việc khai thác tối đa các công cụ phòng vệ hiện có. Sáng kiến trên xuất phát từ đề xuất chung do Pháp và Đức gửi tới EC vào tuần trước. Mục tiêu là nhằm tăng cường “kho vũ khí” pháp lý cho EU trước các xung đột thương mại tiềm tàng, đơn cử như kịch bản một quốc gia đột ngột cắt nguồn cung các loại nguyên liệu thô thiết yếu.

Thủ tướng Đức Friedrich Merz cho biết đề xuất của Pháp và Đức đã nhận được sự ủng hộ rộng rãi và đồng thuận tuyệt đối từ lãnh đạo các nước thành viên. Trong khi đó, Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đánh giá EU đang chuyển hướng sang một chính sách thương mại thực tế hơn, sẵn sàng bảo vệ các ngành kinh tế nội khối trước sự cạnh tranh không bình đẳng.

Bên cạnh công cụ hạn chế thị trường, EU cũng sẽ xây dựng một “cơ chế đoàn kết” nhằm hỗ trợ các quốc gia thành viên khi phải đối mặt với các biện pháp ép buộc hoặc trả đũa kinh tế, cùng một công cụ giúp các doanh nghiệp đa dạng hóa nhà cung cấp. Dù lãnh đạo EC khẳng định các công cụ này không nhắm vào bất kỳ quốc gia cụ thể nào, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Mao Ninh trước đó đã lên tiếng cảnh báo EU không nên đưa ra các biện pháp chính sách mang tính bảo hộ hoặc phân biệt đối xử.

Động thái thắt chặt phòng vệ diễn ra trong bối cảnh mối quan ngại về tình trạng mất cân bằng thương mại với Trung Quốc ngày càng gia tăng. Năm ngoái, thâm hụt thương mại của EU với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới đã lên tới khoảng 360 tỷ euro (khoảng 410 tỷ USD). Chủ tịch EC cảnh báo con số này có thể sẽ còn tồi tệ hơn trong năm 2026.

Mặc dù căng thẳng thương mại vừa có dấu hiệu hạ nhiệt vào tuần trước sau khi hai bên đạt được thỏa thuận áp trần nhập khẩu đối với xe hybrid (xe lai chạy bằng điện và xăng) từ Trung Quốc, vấn đề ứng xử với thị trường tỷ dân này vẫn là một trọng tâm trong chương trình nghị sự của các nhà lãnh đạo EU.